ସଂଧ୍ଯାସୂକ୍ତିଵିଶେଷେଣ ଚିଂତଯେନ୍ନିତ୍ଯମୀଶ୍ଵରମ୍ । କୃତ୍ଵା ହୃତ୍ପଦ୍ମନିଲଯେ ଵିଶ୍ଵାଖ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵମ୍
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି, ସେ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ; ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ବିଶ୍ୱ ନାମକ, ସମସ୍ତର ଉତ୍ସକୁ ବସାଇ ଧ୍ୟାନ କରିବେ।
ଆତ୍ମାନଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପରସ୍ତାତ୍ତମସଃ ସ୍ଥିତମ୍ । ସର୍ଵସ୍ଯାଧାରମଵ୍ଯକ୍ତମାନଂଦଂ ଜ୍ଯୋତିରଵ୍ଯଯମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଆଲୋକ ଆତ୍ମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ।
ପ୍ରଧାନପୁରୁଷାତୀତମାକାଶଂ ଦହନଂ ଶିଵମ୍ । ତଦଂତଂ ସର୍ଵଭାଵାନାମୀଶ୍ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣମ୍
ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି, ଶୁଭତା — ସବୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ଭୂତର ଶେଷ, ଈଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମ ରୂପୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ।
ଓଁକାରାଂତେଥଵାତ୍ମାନଂ ସମାପ୍ଯ ପରମାତ୍ମନି । ଆକାଶେ ଦେଵମୀଶାନଂ ଧ୍ଯାଯୀତାକାଶମଧ୍ଯଗମ୍
ଓଁକାର ଶବ୍ଦର ଶେଷରେ ଆତ୍ମାକୁ ପରମାତ୍ମାରେ ଏକତ୍ର କରି, ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦେବ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ।
କାରଣଂ ସର୍ଵଭାଵାନାମାନଂଦୈକସମାଶ୍ରଯମ୍ । ପୁରାଣପୁରୁଷଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ମୁଚ୍ଯେତ ବଂଧନାତ୍
ସମସ୍ତ ଭୂତର କାରଣ, ଏକମାତ୍ର ଆନନ୍ଦ ଆଶ୍ରୟ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଯଦ୍ଵା ଗୁହାଦୌ ପ୍ରକୃତୌ ଜଗତ୍ସଂମୋହନାଲଯେ । ଵିଚିଂତ୍ଯ ପରମଂ ଵ୍ଯୋମ ସର୍ଵଭୂତୈକକାରଣମ୍
କିମ୍ବା, ହୃଦୟ ଗୁହାରେ, ପ୍ରକୃତିରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋହିତ ହୁଏ, ସେଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଏକମାତ୍ର କାରଣକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବେ।
ଜୀଵନଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯତ୍ର ଲୋକଃ ପ୍ରଲୀଯତେ । ଆନଂଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଯତ୍ପଶ୍ଯଂତି ମୁମୁକ୍ଷଵଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଜୀବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଲୟ ହୁଏ, ବ୍ରହ୍ମର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆନନ୍ଦ, ଯାହାକୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ଦେଖନ୍ତି।
ତନ୍ମଧ୍ଯେ ନିହିତଂ ବ୍ରହ୍ମ କେଵଲଂ ଜ୍ଞାନଲକ୍ଷଣମ୍ । ଅନଂତଂ ସତ୍ଯମୀଶାନଂ ଵିଚିଂତ୍ଯାସୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ
ସେଠି ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ଅନନ୍ତ, ସତ୍ୟ, ଈଶ୍ୱର — ଏକମାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମ ବସିଛନ୍ତି; ଏଭଳି ଚିନ୍ତନ କରି, ମନ୍ଦ ଭାଷାରେ ରହିବେ।
ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତମଂ ଜ୍ଞାନଂ ଯତୀନାମେତଦୀରିତମ୍ । ଯୋଵତିଷ୍ଠେତ୍ସଦାନେନ ସୋଶ୍ନୁତେ ଯୋଗମୈଶ୍ଵରମ୍
ଏହି ଅତି ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି; ଯିଏ ଏହାରେ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ରହେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଯୋଗ ଲାଭ କରେ।
ତସ୍ମାଜ୍ଜ୍ଞାନରତୋ ନିତ୍ଯମାତ୍ମଵିଦ୍ଯାପରାଯଣଃ । ଜ୍ଞାନଂ ସମଭ୍ଯସେଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଯେନ ମୁଚ୍ଯେତ ବଂଧନାତ୍
ସେହିପାଇଁ, ସଦା ଜ୍ଞାନରେ ରତ ଓ ଆତ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ମତ୍ଵା ପୃଥକ୍ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵସ୍ମାଦେଵ କେଵଲମ୍ । ଆନଂଦମକ୍ଷରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଧ୍ଯାଯେତ ଚ ତତଃ ପରମ୍
ସମସ୍ତ ଜିନିଷରୁ ଆପଣାକୁ ଅଲଗା ଏବଂ ଏକା ଭାବି, ପରେ ଏହି ଆତ୍ମା ହେଉଛି ଆନନ୍ଦମୟ, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ—ଏହାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯସ୍ମାଦ୍ଭଵଂତି ଭୂତାନି ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନେହ ଜାଯତେ । ସ ତସ୍ମାଦୀଶ୍ଵରୋ ଦେଵଃ ପରସ୍ତାଦ୍ଯୋଧିତିଷ୍ଠତି
ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଜାଣିଲେ ଏଠାରେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ—ସେଠି ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ଦେବତା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଛନ୍ତି।
ଯଦଂତରେ ତଦ୍ଗମନଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶିଵମଵ୍ଯଯମ୍ । ଯ ଇଦଂ ସ୍ଵପରୋକ୍ଷସ୍ତୁ ସ ଦେଵଃ ସ୍ଯାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ଯେଉଁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅବିନାଶୀ, ଶାଶ୍ୱତ ଏବଂ ଶୁଭ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଲୋକ ଗମନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ନିଜେ ଦେଖିପାରିବେ, ସେଇ ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି।
ଵ୍ରତାନି ଯାନି ଭିକ୍ଷୂଣାଂ ତଥୈଵାଯଂ ଵ୍ରତାନି ଚ । ଏକୈକାତିକ୍ରମେଣୈଵ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିଧୀଯତେ
ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ନିୟମ ଅଛି, ଏଠି ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ ପାଇଁ ଉଚିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଉପେତ୍ଯ ଚ ସ୍ତ୍ରିଯଂ କାମାତ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ସମାହିତଃ । ପ୍ରାଣାଯାମସମାଯୁକ୍ତଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ସାଂତପନଂ ଶୁଚିଃ
ଯଦି କାମବଶତଃ କୌଣସି ଭିକ୍ଷୁ ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିଥାଏ, ସେଉଁଠି ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଏବଂ ପ୍ରାଣାୟାମ ସହିତ ସାଂତପନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ତତଶ୍ଚରେତ ନିଯମାତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସଂଯତମାନସଃ । ପୁନରାଶ୍ରମମାଗମ୍ଯ ଚରେଦ୍ଭିକ୍ଷୁରତଂଦ୍ରିତଃ
ତା’ପରେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, କଠିନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୁଣି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରି, ଭିକ୍ଷୁ ଅଲସ୍ୟ ଛାଡି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନ ଧର୍ମଯୁକ୍ତମନୃତଂ ହିନସ୍ତୀତି ମନୀଷିଣଃ । ତଥାପି ଚ ନ କର୍ତଵ୍ଯଃ ପ୍ରସଂଗୋ ହ୍ଯେଷ ଦାରୁଣଃ
ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଧର୍ମ ପାଇଁ କହିଥିବା ମିଥ୍ୟା କଥା ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରେନାହିଁ; ତଥାପି, ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର।
ଏକରାତ୍ରୋପଵାସଶ୍ଚ ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ ତଥା । ଉକ୍ତ୍ଵାନୃତଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ଯତିନା ଧର୍ମଲିପ୍ସୁନା
ଏକ ରାତି ଉପବାସ ଏବଂ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ—ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଯତି ଯଦି ଧର୍ମ ଲାଗି ମିଥ୍ୟା କଥା କହିଥାଏ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।
ପରମାପଦ୍ଗତେନାପି ନ କାର୍ଯଂ ସ୍ତେଯମନ୍ଯତଃ । ସ୍ତେଯାଦଭ୍ଯଧିକଃ କଶ୍ଚିନ୍ନାସ୍ତ୍ଯଧର୍ମ ଇତି ସ୍ମୃତିଃ
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜିନିଷ ଚୋରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ଚୋରିଠାରୁ ବଡ଼ ଅଧର୍ମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।
ହିଂସା ଚୈଵାପରା ତୃଷ୍ଣା ଯାଚ୍ଞାତ୍ମଜ୍ଞାନନାଶିକା । ଯଦେତଦ୍ଦ୍ରଵିଣଂ ନାମ ପ୍ରାଣା ହ୍ଯେତେ ବହିଶ୍ଚରାଃ ୨୭ ଦ୍ରଵିଣ। ସ ତସ୍ଯ ହରତେ ପ୍ରାଣାନ୍ଯୋ ଯସ୍ଯ ହରତେ ଧନମ୍ । ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଭିନ୍ନଵୃତ୍ତୋ ଵ୍ରତଚ୍ଯୁତଃ
ହିଂସା, ଅତି ଆସକ୍ତି ଏବଂ ଭିକ୍ଷା ନେବା, ଏସବୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଧନ ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନର ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତି। ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ନେଇଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ଜୀବନକୁ ନେଇଯାଏ; ଏପରି କରି, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ନିଜ ନିୟମରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଭୂଯୋ ନିର୍ଵେଦମାପନ୍ନଶ୍ଚରେଦ୍ଭିକ୍ଷୁରତଂଦ୍ରିତଃ । ଅକସ୍ମାଦେଵ ହିଂସାଂ ତୁ ଯଦି ଭିକ୍ଷୁଃ ସମାଚରେତ୍
ପୁଣି ଅନୁତାପ ଆସିଲେ, ଭିକ୍ଷୁ ଅଲସ୍ୟ ବିନା ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ୍; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅଚାନକ ଭାବେ ଭିକ୍ଷୁ ହିଂସା କରିଥାଏ—
କୁର୍ଯାତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ତୁ ଚାଂଦ୍ରାଯଣମଥାପି ଵା । ସ୍କଂଦେତେଂଦ୍ରିଯଦୌର୍ବଲ୍ଯାତ୍ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯତିର୍ଯଦି
ତେବେ ସେ ଅତି କଠିନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦୁର୍ବଳତାରୁ କୌଣସି ଯତି ଜଣେ ଜନାନୀକୁ ଦେଖି ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ—
ତେନ ଧାରଯିତଵ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରାଣାଯାମାସ୍ତୁ ଷୋଡଶ । ଦିଵାସ୍କଂଦେ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ ବୁଧାଃ
ତେବେ ସେ ଷୋଳ ଥର ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦିନେ ଏହା ଘଟିଲେ, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଏକାନ୍ନେ ମଧୁମାଂସେ ଚ ନଵଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତଥୈଵ ଚ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଲଵଣେ ଚୋକ୍ତଂ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଵିଶୋଧନମ୍
ଏକଠା ଭୋଜନ, ମଧୁ, ମାଂସ ଖାଇବା, କିମ୍ବା ନୂଆ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରିବା, ଏବଂ ସିଧା ଲୁଣ ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠସ୍ଯ ସତତଂ ନଶ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକମ୍ । ତସ୍ମାନ୍ନାରାଯଣଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଧ୍ଯାନପରୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ତେଣୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାକ୍ଷରମଵ୍ଯଯମ୍ । ଯୋଂତରାତ୍ମା ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଯେଉଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମର ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ସେଇ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ—ତାଙ୍କୁ ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।
ଏଷ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ କେଵଲଃ ପରମଂ ଶିଵଃ । ତଦେଵାକ୍ଷରମଦ୍ଵୈତଂ ତଦା ନିତ୍ଯଂ ପରଂ ପଦମ୍
ଏହି ଦେବତା, ମହାଦେବ, ସେଇ ଏକମାତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଶୁଭ; ସେଇ ଅବିନାଶୀ ଏକତା, ସେଇ ନିତ୍ୟ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଦ।
ତସ୍ମାନ୍ମହୀଯତେ ଦେଵେ ସ୍ଵଧାମ୍ନି ଜ୍ଞାନସଂଜ୍ଞିତେ । ଆତ୍ମଯୋଗାତ୍ପରେ ତତ୍ଵେ ମହାଦେଵସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ
ସେଇ ଦେବତା ତାଙ୍କର ନିଜ ଧାମରେ, ଯାହାକୁ ଜ୍ଞାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି; ଆତ୍ମାର ସହିତ ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟରେ ଏକତା ଦ୍ୱାରା, ସେଉଁଠି ମହାଦେବ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ନାନ୍ଯଂ ଦେଵଂ ମହାଦେଵାଦ୍ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି । ତମେଵାତ୍ମାନମନ୍ଵେତି ଯଃ ସ ଯାତି ପରଂ ପଦମ୍
ଯିଏ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାକୁ ଦେଖେନାହିଁ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ବୋଲି ମନେ କରି ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଉଚ୍ଚତମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ମନ୍ଯଂତେ ଯେ ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ଵିଭିନ୍ନଂ ପରମେଶ୍ଵରାତ୍ । ନ ତେ ପଶ୍ଯଂତି ତଂ ଦେଵଂ ଵୃଥା ତେଷାଂ ପରିଶ୍ରମଃ
ଯେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଠାରୁ ଅଲଗା ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ।