ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ଜୁହୁଯାତ୍ପଂଚଯଜ୍ଞାନ୍ସମାଚରେତ୍ । ଉତ୍ପନ୍ନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ମେଧ୍ଯୈଃ ଶାକମୂଲଫଲେନ ଵା
ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବା, ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ପାଳନ କରିବା ଓ ଯେଉଁ ଶାକ, ମୂଳ, ଫଳ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିଜେ ଉପାର୍ଜିତ, ସେଗୁଡିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଚୀରଵାସା ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ୍ନାଯାତ୍ତ୍ରିଷଵଣଂ ଶୁଚିଃ । ସର୍ଵଭୂତାନୁକଂପଶ୍ଚ ପ୍ରତିଗ୍ରହଵିଵର୍ଜିତଃ
ସେ ସବୁବେଳେ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା, ଦିନକୁ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରିବା, ପବିତ୍ର ରହିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କରୁଣା ରଖିବା ଓ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଦର୍ଶେନ ପୌର୍ଣମାସେନ ଯଜେତ ନିଯତଂ ଦ୍ଵିଜଃ । ଋତ୍ଵିଷ୍ଟ୍ଯାଗ୍ରଯଣେ ଚୈଵ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯାନି କାରଯେତ୍
ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଦର୍ଶ ଓ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଯଜ୍ଞ କରିବା, ଋତୁଯଜ୍ଞ ଓ ଚତୁର୍ମାସ୍ୟ ବିଧି ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତରାଯଣଂ ଚ କ୍ରମଶୋ ଦକ୍ଷିଣାଯନମେଵ ଚ । ଵାସଂତଶାରଦୈର୍ମେଦ୍ଧ୍ଯୈରୁତ୍ପନ୍ନୈଃ ସ୍ଵଯମାହୃତୈଃ
ସେ ଉତ୍ତରାୟଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣାୟଣକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପାଳନ କରିବା, ନିଜେ ଉପାର୍ଜିତ ଶୁଦ୍ଧ ବସନ୍ତ ଓ ଶରତ୍କାଳୀନ ଉତ୍ପାଦ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରୋଡାଶାଂଶ୍ଚରୂଂଶ୍ଚୈଵ ଵିଧିଵନ୍ନିର୍ଵପେତ୍ପୃଥକ୍ । ଦେଵତାଭ୍ଯଃ ପିତୃଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ମେଧ୍ଯତରଂ ହଵିଃ
ସେ ବିଧିମତ ଭାବେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପୁରୋଡାଶ ଓ ଚରୁ ନିବେଦନ କରି, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ହବିଷ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଶେଷଂ ସମୁପଭୁଂଜୀତ ଲଵଣଂ ଚ ସ୍ଵଯଂକୃତମ୍ । ଵର୍ଜ୍ଜଯେନ୍ମଦ୍ଯମାଂସାନି ଭୌମାନି କଵକାନି ଚ
ଯେଉଁ ଆହାର ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ସେଠାରୁ ଖାଇବା ଓ ନିଜେ ତିଆରି କରା ଲୁଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ମଦ୍ୟ, ମାଂସ, ମାଟି ତଳର ମୂଳ ଓ ଛତୁଆ ଖାଇବା ନିଷେଧ।
ଭୂସ୍ତୃଣଂ ଶଷ୍ପକଂ ଚୈଵ ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ ଫଲାନି ଚ । ନ ଫାଲକୃଷ୍ଟମଶ୍ନୀଯାଦୁତ୍ସୃଷ୍ଟମପି କେନଚିତ୍
ସେ ଭୂତଳର ଘାସ, ଛୋଟ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଶ୍ଲେଷ୍ମାତକ ଗଛର ଫଳ ଖାଇପାରିବେ। ହାଳ ଚାଲିଥିବା ଜମିର ଶସ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଛାଡିଦିଆ ଆହାର ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନ ଗ୍ରାମଜାତାନ୍ଯାର୍ତୋପି ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ଫଲାନି ଚ । ଶ୍ରାଵଣେନୈଵ ଵିଧିନା ଵହ୍ନିଂ ପରିଚରେତ୍ସଦା
ସେ ଗ୍ରାମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଫୁଲ କିମ୍ବା ଫଳ ଦୁଃଖୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶ୍ରାବଣ ମାସର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସେ ସବୁବେଳେ ଅଗ୍ନିର ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
ନ ଦ୍ରୁହ୍ଯେତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵୋ ନିର୍ଭଯୋ ଭଵେତ୍ । ନ ନକ୍ତଂ କିଂଚିଦଶ୍ନୀଯାଦ୍ରାତ୍ରୌ ଧ୍ଯାନପରୋ ଭଵେତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କେବେ ଅପକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍। ରାତିରେ କିଛି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ରାତି ସମୟରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ରହିବା ଦରକାର।
ଜିତେଂଦ୍ରିଯୋ ଜିତକ୍ରୋଧସ୍ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଵିଚିଂତକଃ । ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ନ ପତ୍ନୀମପି ସଂଶ୍ରଯେତ୍
ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଛି, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରେ, ସେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସଂଗତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ତୁ ପତ୍ନ୍ଯା ଵନଂ ଗତ୍ଵା ମୈଥୁନଂ କାମତଶ୍ଚରେତ୍ । ତଦ୍ଵ୍ରତଂ ତସ୍ଯ ଲୁପ୍ଯେତ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତୀଯତେ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯଦି କେହି ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଅଟବିକୁ ଯାଇ ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ଦ୍ୱିଜ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
ତତ୍ର ଯୋ ଜାଯତେ ଗର୍ଭୋ ନ ସ ସ୍ପୃଶ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ । ନ ହି ଵେଦେଧିକାରୋସ୍ଯ ତଦ୍ଵଂଶେପ୍ଯେଵମେଵ ହି
ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଯେ ଗର୍ଭ ହୁଏ, ସେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ, ସେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଧିକାର ନାହିଁ।
ଭୂମୌ ଶଯୀତ ସତତଂ ସାଵିତ୍ରୀଜପ୍ଯତତ୍ପରଃ । ଶରଣ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସଦ୍ଵିଭାଗପରଃ ସଦା
ସେ ସଦା ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍, ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପରେ ଲିନ ରହିବା ଦରକାର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ହେବା ଓ ସଦା ଧର୍ମିକ ଭାଗବଣ୍ଟିରେ ଚେତନା ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ପରିଵାଦଂ ମୃଷାଵାଦଂ ନିଦ୍ରାଲସ୍ଯେ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ଏକାଗ୍ନିରନିକେତଃ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରୋକ୍ଷିତାଂ ଭୂମିମାଶ୍ରଯେତ୍
ନିନ୍ଦା, ମିଥ୍ୟା କଥା ଓ ଅତି ନିଦ୍ରା ଓ ଆଳସ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ଅଗ୍ନି ରଖିବା, ନିଜର ଘର ନ ରଖିବା ଓ ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ବାସ କରିବା ଦରକାର।
ମୃଗୈଃ ସହ ଚରେଦ୍ଦାଂତସ୍ତୈଃ ସହୈଵ ଚ ସଂଵସେତ୍ । ଶିଲାଯାଂ ଶର୍କରାଯାଂ ଵା ଶଯୀତ ସୁସମାହିତଃ
ସେ ମୃଗମାନେ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିବା, ସେମାନେ ସହିତ ବାସ କରିବା ଓ ଶିଳା କିମ୍ବା କଣ୍ଟାଳି ଉପରେ ଶାନ୍ତ ମନେ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍।
ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲକୋ ଵା ସ୍ଯାନ୍ମାସସଂଚଯିକୋପି ଵା । ଷଣ୍ମାସନିଚଯୋ ଵାପି ସମାନିଚଯ ଏଵ ଵା
ସେ ଚାହିଁଲେ ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ସ୍ନାନ କରିପାରେ, କିମ୍ବା ମାସ ପରେ, କିମ୍ବା ଛଅ ମାସ ପରେ, କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ସ୍ନାନ କରିପାରେ।
ନକ୍ତଂ ଚାନ୍ନଂ ସମଶ୍ନୀଯାଦ୍ଦିଵା ଚାହୃତ୍ଯ ଶକ୍ତିତଃ । ଚତୁର୍ଥକାଲକୋ ଵା ସ୍ଯାତ୍କିଂ ଵାପ୍ଯଷ୍ଟମକାଲିକଃ
ସେ ରାତିରେ ଖାଇପାରେ, କିମ୍ବା ଦିନେ ଯେତେକି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଖାଇପାରେ, କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥ କାଳରେ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଖାଇପାରେ।
ଚାଂଦ୍ରାଯଣଵିଧାନୈର୍ଵା ଶୁକ୍ଲେକୃଷ୍ଣେ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ପକ୍ଷେପକ୍ଷେ ସମଶ୍ନୀଯାଦ୍ଯଵାଗୂଂ କ୍ଵଥିତାଂ ସକୃତ୍
କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ଉପବାସ କରି, ପକ୍ଷେ ପକ୍ଷେ ଏକଥର ଉବା ଚାଉଳର ଖିର ଖାଇପାରେ।
ପୁଷ୍ପମୂଲଫଲୈର୍ଵାପି କେଵଲୈର୍ଵର୍ତଯେତ୍ସଦା । ସ୍ଵାଭାଵିକୈଃ ସ୍ଵଯଂଶୀର୍ଣୈର୍ଵୈଖାନସମତେ ସ୍ଥିତଃ
କିମ୍ବା ସେ ସଦା ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ପଡ଼ିଥିବା ଫୁଲ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ମାତ୍ର ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରେ, ଏବଂ ବୈଖାନସ ପଥରେ ଅଟୁଟ ରହିପାରେ।
ଭୂମୌ ଵା ପରିଵର୍ତେତ ତିଷ୍ଠେଦ୍ଵା ପ୍ରପଦୈର୍ଦିନମ୍ । ସ୍ଥାନାସନାଭ୍ଯାଂ ଵିହରେନ୍ନ କ୍ଵଚିଦ୍ଧୈର୍ଯ୍ଯମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ସେ ଭୂମିରେ ଗଡ଼ି ଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ଦିନଟି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିପାରେ, ଦଣ୍ଡାୟମନ କିମ୍ବା ବସି ବସି ଘୁଞ୍ଚିପାରେ, କିନ୍ତୁ କେବେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ପଂଚତପାଶ୍ଚ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ଷାସ୍ଵଭ୍ରାଵକାଶିକଃ । ଆର୍ଦ୍ରଵାସାଶ୍ଚ ହେମଂତେ କ୍ରମଶୋ ଵର୍ଦ୍ଧଯେତ୍ତପଃ
ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ତପସ୍ୟା କରିବା, ବର୍ଷାକାଳରେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ବାସ କରିବା, ଶୀତକାଳରେ ଭିଜା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିବା ଓ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ତପସ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଉପସ୍ପୃଶେତ୍ତ୍ରିଷଵଣଂ ପିତୃଦେଵାଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯେତ୍ । ଏକପାଦେନ ତିଷ୍ଠେତ ମରୀଚିଂ ଵା ପିବେତ୍ସଦା
ସେ ଦିନକୁ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରିବା, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେକୁ ତୃପ୍ତ କରିବା, ଏକ ପାଏ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିବା କିମ୍ବା ସଦା ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପିଇବା ଉଚିତ୍।
ପଂଚାଗ୍ନିଧୂମଗୋ ଵା ସ୍ଯାଦୂଷ୍ମଗଃ ସୋମପୋପି ଵା । ପଯଃ ପିବେଚ୍ଛୁକ୍ଲପକ୍ଷେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ଗୋମଯମ୍
ସେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ସହିପାରେ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ପାକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇପାରେ, କିମ୍ବା କେବଳ ସୋମରସ ପିଇପାରେ; ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ଦୁଧ ପିଇବା ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ଗୋମୟ ପିଇବା ଉଚିତ୍।
ଶୀର୍ଣପର୍ଣାଶନୋ ଵା ସ୍ଯାତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରୈର୍ଵା ଵର୍ତଯେତ୍ସଦା । ଯୋଗାଭ୍ଯାସରତଶ୍ଚ ସ୍ଯାଦ୍ରୁଦ୍ରାଧ୍ଯାଯୀ ଭଵେତ୍ସଦା
ସେ ପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇପାରେ, କିମ୍ବା କଠିନ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ସଦା ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରେ, ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିନ ଓ ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର ସଦା ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ଅଥର୍ଵଶିରସୋଧ୍ଯେତା ଵେଦାଂତାଭ୍ଯାସତତ୍ପରଃ । ଯମାନ୍ସେଵେତ ସତତଂ ନିଯମାଂଶ୍ଚାପ୍ଯତଂଦ୍ରିତଃ
ସେ ଅଥର୍ବଶିରସ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା, ବେଦାନ୍ତ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିନ ଓ ସଦା ଯମ ଓ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର।
ଅଥ ଚାଗ୍ନୀନ୍ସମାରୋପ୍ଯ ସ୍ଵାତ୍ମନି ଧ୍ଯାନତତ୍ପରଃ
ତାପରେ, ନିଜ ଅନ୍ତରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେବା ଉଚିତ୍।
ଅନଗ୍ନିରନିକେତୋ ଵା ମୁନିର୍ମୋକ୍ଷପରୋ ଭଵେତ୍ । ତାପସେଷ୍ଵେଵ ଵିପ୍ରେଷୁ ଯାତ୍ରିକଂ ଭୈକ୍ଷମାହରେତ୍
ଯଦିଓ ଅଗ୍ନି ନାହିଁ କିମ୍ବା ନିଶ୍ଚିତ ଘର ନାହିଁ, ଏକ ମୁନି ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୋଇପାରେ। ସେ ତାପସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୃହମେଧିଷୁ ଚାନ୍ଯେଷୁ ଦ୍ଵିଜେଷୁ ଵନଚାରିଷୁ । ଗ୍ରାମାଦାହୃତ୍ଯ ଚାଶ୍ନୀଯାଦଷ୍ଟୌ ଗ୍ରାସାନ୍ଵନେ ଵସନ୍
ଘରେ ରହୁଥିବା ବା ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବାମାନେ, ସେ ଗ୍ରାମରୁ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି ଆଠ ମୁଠି ଖାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ପୁଟେନୈଵ ପାଣିନା ଶକଲେନ ଵା । ଵିଵିଧାଶ୍ଚୋପନିଷଦ ଆତ୍ମସଂସିଦ୍ଧଯେ ଜପେତ୍
ଭିକ୍ଷା ବାଟି, ହାତ କିମ୍ବା ଚୁରଣ ଭାଗରେ ନେଇ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ଉପନିଷଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଦ୍ଯାଵିଶେଷାନ୍ସାଵିତ୍ରୀଂ ରୁଦ୍ରାଧ୍ଯାଯଂ ତଥୈଵ ଚ । ମହାପ୍ରସ୍ଥାନିକଂ ଵାସୌ କୁର୍ଯ୍ଯାଦନଶନଂ ତଥା । ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶମନ୍ଯଦ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣଵିଧୌ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ରୁଦ୍ର ଅଧ୍ୟାୟ ପଢିବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ, ମହାପ୍ରସ୍ଥାନ, ଉପବାସ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହିଛନ୍ତି।