ଅହନ୍ଯହନି ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୀଯତେ ନୁପକାରିଣେ । ଅନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯଫଲଂ ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ତୁ ନିତ୍ଯକମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଦିନ କିଛି ନ କିଛି, ଫଳ ଆଶା ଛାଡି, ଉପକାର ନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନକୁ ନିତ୍ୟ ଦାନ କୁହାଯାଏ।
ଯତ୍ତୁ ପାପୋପଶାଂତ୍ଯର୍ଥଂ ଦୀଯତେ ଵିଦୁଷାଂ କରେ । ନୈମିତ୍ତିକଂ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦାନଂ ସଦ୍ଭିରନୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁ ଦାନ ପାପ କମାଇବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ହାତରେ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନକୁ ନିମିତ୍ତିକ ଦାନ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଉତ୍ତମ ମନେ କରନ୍ତି।
ଅପତ୍ଯଵିଜଯୈଶ୍ଵର୍ଯ ସୁଖାର୍ଥଂ ଯତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ । ଦାନଂ ତତ୍କାମ୍ଯମାଖ୍ଯାତମୃଷିଭିର୍ଧର୍ମଚିଂତକୈଃ
ସନ୍ତାନ, ବିଜୟ, ଧନ କିମ୍ବା ସୁଖ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଧର୍ମ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ କାମ୍ୟ ଦାନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଯଦୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ସୁ ପ୍ରଦୀଯତେ । ଚେତସା ଧର୍ମଯୁକ୍ତେନ ଦାନଂ ତଦ୍ଵିମଲଂ ଶିଵମ୍
ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ଧର୍ମ ଭାବନା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।
ଦାନଧର୍ମଂ ନିଷେଵେତ ପାତ୍ରମାସାଦ୍ଯ ଶକ୍ତିତଃ । ଉପାସ୍ଯତେ ତୁ ତତ୍ପାତ୍ରଂ ଯତ୍ତାରଯତି ସର୍ଵତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଉପଯୋଗୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଦାନ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ଉପଯୋଗୀ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
କୁଟୁଂବଭୁକ୍ତିଵସନାଦ୍ଦେଯଂ ଯଦତିରିଚ୍ଯତେ । ଅନ୍ଯଥା ଦୀଯତେ ଯଦ୍ଵୈ ନ ତଦ୍ଦାନଂ ଫଲପ୍ରଦମ୍
ପରିବାରର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପୋଷାକ ପରେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ଅଧିକ ରହିଯାଏ, ସେହି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ଛାଡ଼ି ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନର ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯ କୁଲୀନାଯ ଵିନୀତାଯ ତପସ୍ଵିନେ । ଵ୍ରତସ୍ଥାଯ ଦରିଦ୍ରାଯ ପ୍ରଦେଯଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିକ୍ଷିତ, ଉଚ୍ଚ କୁଳର, ନମ୍ର, ତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରତୀ ଓ ଦରିଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ତୁ ଦଦ୍ଯାନ୍ମହୀଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯାହିତାଗ୍ନଯେ । ସ ଯାତି ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି
ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନି ରଖୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜମି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଯାଇ ଦୁଃଖ ନାହିଁ।
ଇକ୍ଷୁଭିଃ ସଂଯୁତାଂ ଭୂମିଂ ଯଵଗୋଧୂମଶାଲିନୀମ୍ । ଦଦାତି ଵେଦଵିଦୁଷେ ଯଃ ସ ଭୂଯୋ ନ ଜାଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଚିନି ଗଛ, ଯବ, ଗହମ, ଧାନ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା ଜମି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରାମପି ଵା ଯୋ ଭୂମିଂ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦରିଦ୍ରାଯ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଈର ଚର୍ମ ଯେତେ ଜମି ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଭୂମିଦାନାତ୍ପରଂ ଦାନଂ ଵିଦ୍ଯତେ ନେହ କିଂଚନ । ଅନ୍ନଦାନଂ ତେନ ତୁଲ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯାଦାନଂ ତତୋଧିକମ୍
ଜମି ଦାନ ଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଏହା ସମାନ, ଶିକ୍ଷା ଦାନ ତାଠାରୁ ଅଧିକ।
ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଶାଂତାଯ ଶୁଚଯେ ଧର୍ମଶୀଲିନେ । ଦଦାତି ଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଧିନା ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଦଦ୍ଯାଦହରହଃ ସ୍ଵର୍ଣଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣେ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଗୃହସ୍ଥାଯାନ୍ନଦାନେନ ଫଲମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ଅନ୍ନମେଵାସ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ଦତ୍ଵାପ୍ନୋତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ମଣିଷ ଫଳ ପାଏ। ସେଠି ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଦେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ମିଳେ।
ଵୈଶାଖ୍ଯାଂ ପୂର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସପ୍ତ ପଂଚ ଵା । ଉପୋଷ୍ଯ ଵିଧିନା ଶାଂତଃ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ
ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଉପବାସ କରି, ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସାତ କିମ୍ବା ପାଁଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ତିଲୈଃ କୃଷ୍ଣୈର୍ମଧୁନା ଚ ଵିଶେଷତଃ । ପ୍ରୀଯତାଂ ଧର୍ମରାଜେତି ଯଦା ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ
ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି କଳା ତିଳ ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରି, ଯେତେବେଳେ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଆସେ—'ଧର୍ମରାଜ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ'—
ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ତୁ ଯତ୍ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶ୍ଯତି । କୃଷ୍ଣାଜିନେ ତିଲାନ୍କୃତ୍ଵା ହିରଣ୍ଯଂ ମଧୁସର୍ପିଷୀ
ଜୀବନରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ଯଦି କଳା କୃଷ୍ଣାମୃଗ ଚର୍ମ ଉପରେ ତିଳ ରଖି, ସୁନା, ମଧ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଦାନ କରାଯାଏ।
ଦଦାତି ଯସ୍ତୁ ଵିପ୍ରାଯ ସର୍ଵଂ ତରତି ଦୁଷ୍କୃତମ୍ । ଘୃତାନ୍ନମୁଦକୁଂଭଂ ଚ ଵୈଶାଖ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଉପରେ ଜୟ ମିଳେ; ବିଶେଷ କରି ବୈଶାଖ ମାସରେ ଘିଅ, ଭୋଜନ ଓ ଜଳଘଟ ଦାନ କଲେ।
ନିର୍ଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଧର୍ମରାଜାଯ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାତ୍ । ସୁଵର୍ଣତିଲଯୁକ୍ତୈସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସପ୍ତ ପଂଚ ଵା
ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଉପହାର କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ସୁନା ଓ ତିଳ ସହିତ ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ସାତିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ,
ତର୍ପଯେଦୁଦପାତ୍ରୈସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି । ମାଘମାସେ ତମିସ୍ରେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଜଳପାତ୍ର ଦେଇ ତର୍ପଣ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରି,
ଶୁକ୍ଲାଂବରଧରଃ କୃଷ୍ଣୈସ୍ତିଲୈର୍ହୁତ୍ଵା ହୁତାଶନମ୍ । ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯସ୍ତୁ ତିଲାନେଵ ସମାହିତଃ
ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ଏବଂ ମନୋଯୋଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ଯତ୍ପାପଂ ସର୍ଵଂ ତରତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ । ଅମାଵାସ୍ଯାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ତପସ୍ଵିନେ
ଏଭଳି କରିଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଉପରେ ଜୟ ପାଏ; ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ଏକ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ
ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ କେଶଵମ୍ । ପ୍ରୀଯତାମୀଶ୍ଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ହୃଷୀକେଶଃ ସନାତନଃ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇପାରିବ, ଦେବଦେବେଶ୍ୱର କେଶବଙ୍କୁ ଉପହାର କରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଶାଶ୍ୱତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ହୃଷୀକେଶ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନଶ୍ଯତି । ଯସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦେଵଂ ପିନାକିନମ୍
ସାତ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି କଳା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ପିନାକଧାରୀ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଆରାଧଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜମୁଖେନ ତସ୍ଯାସ୍ତି ପୁନର୍ଭଵଃ । କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ଧାର୍ମିକାଯ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ତାଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ବିଶେଷ କରି କଳା ଅଷ୍ଟମୀରେ ଧର୍ମିକ ଦ୍ୱିଜକୁ
ସ୍ନାତ୍ଵାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଲନାଦିଭିଃ । ପ୍ରୀଯତାଂ ମେ ମହାଦେଵୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସ୍ଵକୀଯକମ୍
ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜା କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ନିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରି, 'ମହାଦେବ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ଦ୍ଵିଜୈଃ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି, ସେ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ବିଶେଷ କରି କଳା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ କଳା ଅଷ୍ଟମୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ତଥା ଭକ୍ତୈଃ ପୂଜନୀଯସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମଃ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ଭକ୍ତମାନେ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରିବା ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଚଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖେ ସ ଗଚ୍ଛେତ୍ପରମଂ ପଦମ୍ । ଏଷା ତିଥିର୍ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵାଦଶୀ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂଜା କରି, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଏହି ଦ୍ୱାଦଶୀ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବ ତିଥି।
ତସ୍ଯାମାରାଧଯେଦ୍ଦେଵଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦେଵମୀଶାନମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଶୁଚୌ
ସେହି ଦିନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବଙ୍କୁ ଉପହାର କରି ଦିଆଯାଏ,