ଷଣ୍ମାସାନ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭୁଂକ୍ତେ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯାନ୍ନଂ ଵିଗର୍ହିତମ୍ । ଜୀଵନ୍ନେଵ ଭଵେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ମୃତଃ ଶ୍ଵା ଚାଭିଜାଯତେ
ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଛଅ ମାସ ଧରି ନିନ୍ଦିତ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଜୀବନ୍ତାବସ୍ଥାରେ ଶୂଦ୍ର ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କୁକୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣକ୍ଷତ୍ରିଯଵିଶାଂ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ । ଯସ୍ଯାନ୍ନେନୋଦରସ୍ଥେନ ମୃତସ୍ତଦ୍ଯୋନିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ହେ ଋଷିମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ପେଟରେ ରଖି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ତାହାର ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ରାଜାନ୍ନଂ ଵର୍ତକାନ୍ନଂ ଚ ଷଂଢାନ୍ନଂ ଚର୍ମ୍ମକାରିଣାମ୍ । ଗଣାନ୍ନଂ ଗଣିକାନ୍ନଂ ଚ ଷଡନ୍ନଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ରାଜା, ବ୍ୟବସାୟୀ, ନପୁଂସକ, ଚର୍ମକାମି, ସମିତି, ବେଶ୍ୟା ଓ ଏହି ଛଅ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଚକ୍ରୋପଜୀଵି ରଜକ ତସ୍କରଧ୍ଵଜିନାଂ ତଥା । ଗାଂଧର୍ଵଲୋହକାରାନ୍ନଂ ମୃତକାନ୍ନଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଚକ୍ର ଚଲାଇ ଜୀବିକା କରୁଥିବା, ଧୋବୀ, ଚୋର, ପତାକାଧାରୀ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, କଠାଳି, ଏବଂ ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
କୁଲାଲ ଚିତ୍ରକାରାନ୍ନଂ ଵାର୍ଧୁଷେଃ ପତିତସ୍ଯ ଚ । ପୌନର୍ଭଵଚ୍ଛତ୍ରିକଯୋରଭିଶପ୍ତସ୍ଯ ଚୈଵ ହି
କୁମ୍ଭକାର, ଚିତ୍ରକାର, ନାପିତ, ପତିତ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଛତା କରୁଥିବା ଓ ଶାପିତ ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ସୁଵର୍ଣକାର ଶୈଲୂଷ ଵ୍ଯାଧ ଵଂଧ୍ଯାତୁରସ୍ଯ ଚ । ଚିକିତ୍ସକସ୍ଯ ଚୈଵାନ୍ନଂ ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯା ଦଂଡକସ୍ଯ ଚ
ସୁନାର, ଅଭିନେତା, ଶିକାରୀ, ବନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ରୋଗୀ, ଚିକିତ୍ସକ, ବେଶ୍ୟା ଓ ଦଣ୍ଡିତ ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ତେନ ନାସ୍ତିକଯୋରନ୍ନଂ ଦେଵତାନିଂଦକସ୍ଯ ଚ । ସୋମଵିକ୍ରଯିଣଶ୍ଚାନ୍ନଂ ଶ୍ଵପାକସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ
ଚୋର, ନାସ୍ତିକ, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା, ସୋମ ଚାଲାଣ କରୁଥିବା ଓ ବିଶେଷକରି କୁକୁର ମାଂସ ପାକ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଭାର୍ଯ୍ଯାଜିତସ୍ଯ ଚୈଵାନ୍ନଂ ଯସ୍ଯ ଚୋପପତିର୍ଗୃହେ । ଉତ୍ସୃଷ୍ଟସ୍ଯ କଦର୍ଯସ୍ଯ ତଥୈଵୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜିନଃ
ଯାହାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜିତ ହୋଇନାହିଁ, ଘରେ ଉପପତି ଅଛନ୍ତି, କଞ୍ଜୁଷ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ପାପୀଯୋନ୍ନଂ ଚ ସଂଘାନ୍ନଂ ଶସ୍ତ୍ରାଜୀଵସ୍ଯ ଚୈଵ ହି । ଭୀତସ୍ଯ ରୁଦିତସ୍ଯାନ୍ନମଵକ୍ରୁଷ୍ଟଂ ପରିକ୍ଷତମ୍
ପାପୀ, ଦଳ, ତଳୱାର ଚଳାଇ ଜୀବିକା କରୁଥିବା, ଭୟଭୀତ, କାନ୍ଦିଥିବା, ଅପମାନିତ କିମ୍ବା ଆହତ ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷଃ ପାପରୁଚେଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଂ ମୃତକସ୍ଯ ଚ । ଵୃଥାପାକସ୍ଯ ଚୈଵାନ୍ନଂ ଶାଵାନ୍ନଂ ଚାତୁରସ୍ଯ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱେଷୀ, ଦୁଷ୍ଟ ରୁଚି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ, ଭଲ ଭାବେ ରାନ୍ଧା ନଥିବା, ଶବ ଓ ଚାରି ଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଅପ୍ରଜାନାଂ ତୁ ନାରୀଣାଂ କୃତଘ୍ନସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ । କାରୁକାନ୍ନଂ ଵିଶେଷେଣ ଶସ୍ତ୍ରଵିକ୍ରଯିଣସ୍ତଥା
ନିସନ୍ତାନ ମହିଳା, କୃତଘ୍ନ, ବିଶେଷକରି କାରିଗର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଶୌଂଡାନ୍ନଂ ଘାଂଟିକାନ୍ନଂ ଚ ଭିଷଜାମନ୍ନମେଵ ଚ । ଵିଦ୍ଵତ୍ପ୍ରଜନନସ୍ଯାନ୍ନଂ ପରିଵେତ୍ରନ୍ନମେଵ ଚ
ମଦପାନ କରୁଥିବା, ଗୀତକାର, ଚିକିତ୍ସକ, ପଣ୍ଡିତ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥିବା ଓ ପରିଚାରକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ପୁନର୍ଭୁଵୋ ଵିଶେଷେଣ ତଥୈଵ ଦିଧିଷୂପତେଃ । ଅଵଜ୍ଞାତଂ ଚାଵଧୂତଂ ସରୋଷଂ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତମ୍
ପୁନି, ଯେଉଁମାନେ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପମାନିତ, ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା, କ୍ରୋଧରେ କିମ୍ବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ କେବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୋରପି ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯମନ୍ନଂ ସଂସ୍କାରଵର୍ଜିତମ୍ । ଦୁଷ୍କୃତଂ ହି ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵମନ୍ନେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ ଯଥାଯଥ ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇନଥିବା ଖାଦ୍ୟ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ମଣିଷର ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଖାଦ୍ୟରେ ଥାଏ।
ଯୋ ଯସ୍ଯାନ୍ନଂ ସମଶ୍ନାତି ସ ତସ୍ଯାଶ୍ନାତି କିଲ୍ବିଷମ୍ । ଅର୍ଦ୍ଧକା କୁଲଂ ମିତ୍ରଂ ଚ ଗୋପାଲୋ ଵାହନାପି ତୌ
ଯେଉଁଠାରୁ ଜଣେ ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପାପ ଭାଗୀ ହୁଏ; ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ତାଙ୍କର ପରିବାର, ବନ୍ଧୁ, ଗୋପାଳ ଓ ଯାନବାହନ ଉପରେ ପଡ଼େ।
ଏତେ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ଭୋଜ୍ଯାନ୍ନା ଯଶ୍ଚାତ୍ମାନଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । କୁଶୀଲଵଃ କୁଂଭକଶ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ରକର୍ମକ ଏଵ ଚ
ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଯିଏ ନିଜକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ, ଯେପରିକି ନଟ, କୁମ୍ଭକାର କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ରମଜୁର, ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ।
ଏତେ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ଭୋଜ୍ଯାନ୍ନା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଲ୍ପଗୁଣଂ ବୁଧୈଃ । ପାଯସଂ ସ୍ନେହପକ୍ଵଂ ଚ ଗୋରସଶ୍ଚୈଵ ସକ୍ତଵଃ
ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଯଦି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଦେଖନ୍ତି ଯେ ଖାଦ୍ୟର ଦୋଷ କମ୍, ତେବେ ପାୟସ, ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଗୋଧୂଧ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଚିଡ଼ା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ।
ପିଣ୍ଯାକଂ ଚୈଵ ତୈଲଂ ଚ ଶୂଦ୍ରାଦ୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ । ଵୃଂତାକଂ ନାଲିକାଶାକଂ କୁସୁଂଭଂ ଭସ୍ମକଂ ତଥା
ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଠାରୁ ପିଣ୍ଯାକ (ତେଲ ତିଆରି ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ), ତେଲ, ବେଗୁନ, ପଦ୍ମନାଳ ଶାଗ, କୁସୁମ୍ଭ ଓ ଭସ୍ମକ ଧାନ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ।
ପଲାଂଡୁଂ ଲଶୁନଂ ଶୁକ୍ତଂ ନିର୍ଯ୍ଯାସଂ ଚୈଵ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ଛତ୍ରାକଂ ଵିଡ୍ଵରାହଂ ଚ ସ୍ଵିନ୍ନଂ ପୀଯୂଷମେଵ ଚ
ପିଆଜ, ରସୁଣ, ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ, ରସ ଓଝାଡ଼ା, ଛତୁ, ବନଶୁଅର, ସିଧା ଅମୃତ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଲଯଂ ଵିମୁଖଂ ଚୈଵ କୋରକାଣି ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ । ଗୃଂଜନଂ କିଂଶୁକଂ ଚୈଵ କୂଷ୍ମାଂଡଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ପଚିଯାଇଥିବା, ରୁଚିହୀନ ଓ ଅଫୁଟିଥିବା କୁଡ଼ିଆ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହିପରି ଗୁଣ୍ଡୁଚି, ପଳାଶ ଓ କୁମ୍ହଡ଼ା ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉଦୁଂବରମଲାବୁଂ ଚ ଜଗ୍ଧ୍ଵା ପତତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ । ତଥା କୃସରସଂଯାଵୌ ପାଯସାପୂପମେଵ ଚ
ଉଦୁମ୍ବର ଫଳ କିମ୍ବା ଲାଉ ଖାଇଲେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି ଖିଚୁଡ଼ି, ଯବ ରୁଟି, ପାୟସ ଓ ତଳିଥିବା ଅଣ୍ଡା ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅନୁପାକୃତ ମାଂସଂ ଚ ଦେଵାନ୍ନାନି ହଵୀଂଷି ଚ । ଯଵାଗୂଂ ମାତୁଲିଗଂ ଚ ମତ୍ସ୍ଯାନପ୍ଯନୁପାକୃତାନ୍
ଅପକ୍ୱ ମାଂସ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ହବିଷ୍ୟ, ଯବ ଖିର, ବିଲ୍ବ ଓ ଅପକ୍ୱ ମାଛ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନୀପଂ କପିତ୍ଥଂ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ଚ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ । ପିଣ୍ଯାକଂ ଚୋଦ୍ଧୃତସ୍ନେହଂ ଦେଵଧାନ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ
ନୀପ, କପିଥ, ପକୁଡ଼ି ଫଳ ସାବଧାନରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହିପରି ତେଲ ନିକାଳିଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଯାକ ଓ ବନଧାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ରାତ୍ରୌ ଚ ତିଲସଂବଂଧଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦଧି ତ୍ଯଜେତ୍ । ନାଶ୍ନୀଯାତ୍ପଯସା ତକ୍ରଂ ନାଭକ୍ଷ୍ଯାନୁପଯୋଜଯେତ୍
ରାତିରେ ତିଳ ମିଶିଥିବା ଦହି ସାବଧାନରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; ଦୁଧ ସହିତ ଛାସ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନିଷିଦ୍ଧ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
କୃମିଦୁଷ୍ଟଂ ଭାଵଦୁଷ୍ଟଂ ମୃତ୍ସଂସର୍ଗଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍ । କୃମିକୀଟାଵପନ୍ନଂ ଚ ସୁହୃତ୍କ୍ଲେଦଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
କୀଟ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ମାଟି ଲାଗିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହିପରି କୀଟ ଭରିଥିବା କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଲାଲା ଲାଗିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଶ୍ଵାଘ୍ରାତଂ ଚ ପୁନଃ ସିଦ୍ଧଂ ଚଂଡାଲାଵେକ୍ଷିତଂ ତଥା । ଉଦକ୍ଯଯା ଚ ପତିତୈର୍ଗଵା ସଂଘ୍ରାତମେଵ ଚ
କୁକୁର ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା, ଚଣ୍ଡାଳ ତିଆରି କରିଥିବା, ଚଣ୍ଡାଳ ଦେଖିଥିବା, ଅପବିତ୍ର ମହିଳା, ପତିତ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଗାଈ ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସଦା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅସଂଗତଂ ପର୍ଯ୍ଯୁଷିତଂ ପର୍ଯସ୍ତାନ୍ନଂ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ । କାକକୁକ୍କୁଟସଂସ୍ପୃଷ୍ଟଂ କୃମିଭିଶ୍ଚୈଵ ସଂଗତମ୍
ଯଥାଯଥ ମିଶିନଥିବା, ବାସି, ଉଲଟିଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସଦା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; କାଉ, କୁକୁଡ଼ି କିମ୍ବା କୀଟ ଛୁଇଁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ମନୁଷ୍ଯୈରପ୍ଯଵଘ୍ରାତଂ କୁଷ୍ଠିନା ସ୍ପୃଷ୍ଟମେଵ ଚ । ନ ରଜସ୍ଵଲଯା ଦତ୍ତଂ ନ ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯା ସରୋଗଯା
ମଣିଷ ଘ୍ରାଣ କରିଥିବା, କୁଷ୍ଠି ଛୁଇଁଥିବା, ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳା, ଦୁର୍ବୃତ୍ତି ମହିଳା କିମ୍ବା ରୋଗିଣୀ ଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ କେବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମଲଵଦ୍ଵାସସା ଵାପି ପରଵାସୋଥ ଵର୍ଜଯେତ୍ । ଵିଵତ୍ସାଯାଶ୍ଚ ଗୋକ୍ଷୀରଂ ମେଷସ୍ଯାନିର୍ଦଶସ୍ଯ ଚ
ମଳିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍; ମୃତ ବଛାର ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ଅଦୁହା ମେଷୀର ଦୁଧ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆଵିକଂ ସଂଧିନୀକ୍ଷୀରମପେଯଂ ମନୁରବ୍ରଵୀତ୍ । ବଲାକଂ ହଂସଦାତ୍ଯୂହଂ କଲଵିଂକଂ ଶୁକଂ ତଥା
ମନୁ କହିଛନ୍ତି, ମେଷୀର ଦୁଧ ଓ ନୂତନ ଦୁହା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପଶୁର ଦୁଧ ପିଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବକ, ହଂସ, ଜଳପକ୍ଷୀ, କଲବିଙ୍କା ଓ ଶୁଆର ମାଂସ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।