ନ ଵିଷଂ ଵିଷମିତ୍ଯାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ଵିଷମୁଚ୍ଯତେ । ଦେଵସ୍ଵଂ ଚାପି ଯତ୍ନେନ ସଦା ପରିହରେତ୍ତତଃ
ଲୋକେ କହନ୍ତି ବିଷ ହେଉଛି ବିଷ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ସତ୍ୟ ବିଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ତେଣୁ ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସବୁବେଳେ ସାବଧାନରେ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ପୁଷ୍ପଂ ଶାକୋଦକଂ କାଷ୍ଠଂ ତଥା ମୂଲଂ ଫଲଂ ତୃଣମ୍ । ଅଦତ୍ତାନି ଚ ନ ସ୍ତେଯଂ ମନୁଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରଜାପତିଃ
ମନୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ କହିଛନ୍ତି — ଦିଆଯାଇନଥିବା ଫୁଲ, ଶାକ, ପାଣି, କାଠ, ମୂଳ, ଫଳ କିମ୍ବା ଘାସ ଚୋରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୃହୀତଵ୍ଯାନି ପୁଷ୍ପାଣି ଦେଵାର୍ଚନଵିଧୌ ଦ୍ଵିଜଃ । ନୈକସ୍ମାଦେଵ ନିଯତମନନୁଜ୍ଞାଯ କେଵଲମ୍
ଦ୍ୱିଜନ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ନେଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେଇ ଏକ ଜାଗାରୁ ସବୁବେଳେ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଅନୁମତି ବିନା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ତୃଣଂ କାଷ୍ଠଂ ଫଲଂ ପୁଷ୍ପଂ ପ୍ରକାଶଂ ଵୈ ହରେଦ୍ବୁଧଃ । ଧର୍ମାର୍ଥଂ କେଵଲଂ ପ୍ରାହୁରନ୍ଯଥା ପତିତୋ ଭଵେତ୍
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଧର୍ମ କାମନାରେ ଖୋଲାମେଳା ଭାବେ ଘାସ, କାଠ, ଫଳ କିମ୍ବା ଫୁଲ ନେଇପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟଥା କରିଲେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତିଲମୁଦ୍ଗଯଵାଦୀନାଂ ମୁଷ୍ଟିର୍ଗ୍ରାହ୍ଯା ପଥିସ୍ଥିତୈଃ । କ୍ଷୁଧିତୈର୍ନାନ୍ଯଥା ଵିପ୍ରା ଧର୍ମାଦିଭିରିତି ସ୍ଥିତିଃ
ପଥରେ ଥିବା ଭୁଖା ଲୋକମାନେ ତିଳ, ମୁଗ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାଳର ଏକ ମୁଠି ନେଇପାରନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନୁହେଁ — ଏହି ହେଉଛି ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମ।
ନ ଧର୍ମସ୍ଯାପଦେଶେନ ପାପଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍ । ଵ୍ରତେନ ପାପଂ ଵ୍ଯାଗୁହ୍ଯ କୁର୍ଵନ୍ସ୍ତ୍ରୀଶୂଦ୍ର ଦଂଭନମ୍
ଧର୍ମର ନାମରେ ପାପ କରି, ପରେ ବ୍ରତ ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଲୁଚାଇ ନିଜେ ମହିଳା ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଠକେ।
ପ୍ରେତ୍ଯେହ ଚେଦୃଶୋ ଵିପ୍ରୋ ଗର୍ହ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ । ଛଦ୍ମନାଚରିତଂ ଯଚ୍ଚ ଵ୍ରତଂ ରକ୍ଷାଂସି ଗଚ୍ଛତି
ଏଭଳି କାମ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ, ଏଠା କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ, ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶକମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି। ଚାଳାକିରେ କରାଯାଇଥିବା ବ୍ରତ ଦେବତା ନୁହେଁ, ଦାନବମାନେ ପାଇଯାନ୍ତି।
ଅଲିଂଗୀ ଲିଂଗିଵେଷେଣ ଯୋ ଵୃତ୍ତିମୁପତିଷ୍ଠତି । ସଲିଗିଂନୋ ହରେଦେନସ୍ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନୌ ଚ ଜାଯତେ
ଯିଏ ଚିହ୍ନ ବିନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଏ, ସେ ଚିହ୍ନଧାରୀଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଚୋରି କରେ ଏବଂ ପଶୁର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ଯାଚନଂ ଯୋନିସଂବଂଧଂ ସହଵାସଂ ଚ ଭାଷଣମ୍ । କୁର୍ଵାଣଃ ପତତେ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମାଦ୍ଯତ୍ନେନ ଵର୍ଜଯେତ୍
ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା, ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ, ସଙ୍ଗ ରଖିବା କିମ୍ବା କଥା ହେବା ସଦା ପତନକୁ ନେଇଯାଏ; ତେଣୁ ସତର୍କ ଭାବେ ଏହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦେଵଦ୍ରୋହଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଗୁରୁଦ୍ରୋହଂ ତଥୈଵ ଚ । ଦେଵଦ୍ରୋହାଦ୍ଗୁରୁଦ୍ରୋହଃ କୋଟିକୋଟିଗୁଣାଧିକଃ
ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାଠାରୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା କୋଟି କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ପାପ।
ଜନାପଵାଦୋ ନାସ୍ତିକ୍ଯଂ ତସ୍ମାତ୍କୋଟିଗୁଣାଧିକମ୍ । ଗୋଭିଶ୍ଚ ଦୈଵତୈର୍ଵିପ୍ରୈଃ କୃଷ୍ଯା ରାଜୋପସେଵଯା
ଲୋକଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଓ ନାସ୍ତିକତା କୋଟି କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ପାପ। ଗାଈ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରାଜାଙ୍କ ସେବା ଦ୍ୱାରା—
କୁଲାନ୍ଯକୁଲତାଂ ଯାଂତି ଯାନି ହୀନାନି ଧର୍ମ୍ମତଃ । କୁଵିଚାରୈଃ କ୍ରିଯାଲୋପୈର୍ଵେଦାନଧ୍ଯଯନେନ ଚ
ଯେଉଁ ପରିବାରମାନେ ଧର୍ମରେ ନିମ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ତାହା ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟର ଅବହେଳା ଓ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଗୋତ୍ରକୁ ଅପମାନିତ କରନ୍ତି।
କୁଲାନ୍ଯକୁଲତାଂ ଯାଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଽତିକ୍ରମେଣ ଚ । ଅନୃତାତ୍ପାରଦାର୍ଯାଚ୍ଚ ତଥାଽଭକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଭକ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ, ମିଥ୍ୟା କଥା, ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଦୁଷ୍କର୍ମ କିମ୍ବା ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ହୁଏ, ସେଠାରେ ପରିବାରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାରାଯାଏ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥିତିରୁ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।
ଅଗୋତ୍ରଧର୍ମ୍ମାଚରଣାତ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ ନଶ୍ଯତି ଵୈ କୁଲମ୍ । ଅଶ୍ରୋତ୍ରିଯେଷୁ ଦାନାଚ୍ଚା ଵୃଷଲେଷୁ ତଥୈଵ ଚ
ଯଦି ପରିବାରର ଲୋକମାନେ ନିଜ ଗୋତ୍ରର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେହି ପରିବାର ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଵିହିତାଚାରହୀନେଷୁ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନଶ୍ଯତି ଵୈ କୁଲମ୍ । ଅଧାର୍ମିକୈର୍ଵୃତେ ଗ୍ରାମେ ନ ଵ୍ଯାଧିବହୁଲେ ଵସେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ନିୟମିତ ଆଚରଣ ରଖୁନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ପରିବାର ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଅଧର୍ମିକ ଲୋକ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଗାଁରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୂଦ୍ରରାଜ୍ଯେ ଚ ନ ଵସେନ୍ନ ପାଖଂଡଜନୈର୍ଵୃତେ । ହିମଵଦ୍ଵିଂଧ୍ଯଯୋର୍ମଧ୍ଯଂ ପୂର୍ଵପଶ୍ଚିମଯୋଃ ଶୁଭମ୍
ଶୂଦ୍ର ଶାସନ କରୁଥିବା ଦେଶରେ କିମ୍ବା ପାଖଣ୍ଡୀ ଲୋକ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହିମାଳୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ଦେଶ ଶୁଭ ଅଟେ।
ମୁକ୍ତ୍ଵା ସମୁଦ୍ରଯୋର୍ଦେଶଂ ନାନ୍ଯତ୍ର ନିଵସେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ । କୃଷ୍ଣୋ ଵା ଯତ୍ର ଚରତି ମୃଗୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଭାଵତଃ
ସମୁଦ୍ର ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦେଶ ଛାଡ଼ି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣମୃଗ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଚରେ, ସେଠି ବସିବା ଉଚିତ୍।
ପୁଣ୍ଯା ଵା ଵିଶ୍ରୁତା ନଦ୍ଯସ୍ତତ୍ର ଵା ନିଵସେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ । ଅର୍ଧକ୍ରୋଶଂ ନଦୀକୂଲଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀମାନେ ବହୁଛନ୍ତି, ସେଠି ଦ୍ୱିଜମାନେ ବସିପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନଦୀ କୂଳରୁ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ନାନ୍ଯତ୍ର ନିଵସେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ନାଂତ୍ଯଜଗ୍ରାମସନ୍ନିଧୌ । ନ ସଂଵସେଚ୍ଚ ପତିତୈର୍ନ ଚାଂଡାଲୈର୍ନ ପୁଲ୍କସୈଃ
ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପତିତ, ଚଣ୍ଡାଳ କିମ୍ବା ପୁଲ୍କସ ଲୋକଙ୍କ ସହ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ମୂର୍ଖୈର୍ନାଵଲିପ୍ତୈଶ୍ଚ ନାନ୍ଯୈର୍ଜାଯାଵସାଯିଭିଃ । ଏକଶଯ୍ଯାସନେ ପଂକ୍ତିର୍ଭାଂଡେ ପକ୍ଵାନ୍ନମିଶ୍ରଣମ୍
ମୂର୍ଖ, ଅହଂକାରୀ ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଲୋଭୀଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏକେ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ପଂକ୍ତି କିମ୍ବା ଏକେ ପାତ୍ରରେ ଖାଦ୍ୟ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଜନାଧ୍ଯାପନେ ଯୋନିସ୍ତଥୈଵ ସହଭୋଜନମ୍ । ସହାଧ୍ଯାଯସ୍ତୁ ଦଶମଃ ସହଯାଜନମେଵ ଚ
ଯଜ୍ଞ, ପଢ଼ା, ଗୋତ୍ର ସାଂଘିକତା, ସହଖାଦ୍ୟ, ସହଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ସହଯଜ୍ଞ—ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ଏକାଦଶ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟା ଦୋଷାଃ ସାଂକର୍ଯସଂସ୍ଥିତାଃ । ସମୀପେ ଚାପ୍ଯଵସ୍ଥାନାତ୍ପାପଂ ସଂକ୍ରମତେ ନୃଣାମ୍
ଏପରି ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଏଗାରୋଟି ଦୋଷ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। କେବଳ ସମୀପରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଏକଠା ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସାଂକର୍ଯ୍ଯଂ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ । ଏକପଂକ୍ତ୍ଯୁପଵିଷ୍ଟା ଯେ ନ ସ୍ପୃଶଂତି ପରସ୍ପରମ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଏପରି ମିଶ୍ରଣକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ପଂକ୍ତିରେ ବସିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ପରସ୍ପରକୁ ଛୁଅନ୍ତି ନାହିଁ—
ଭସ୍ମନା କୃତମର୍ଯ୍ଯାଦା ନ ତେଷାଂ ସଂକରୋ ଭଵେତ୍ । ଅଗ୍ନିନା ଭସ୍ମନା ଚୈଵ ସଲିଲେନ ଵିଲେଖତଃ
ଯଦି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୀମା ଦେଇଯାଏ, ତେବେ ମିଶ୍ରଣ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅଗ୍ନି, ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଲଗା କରାଯାଇପାରେ।
ଦ୍ଵାରେଣ ସ୍ତଂଭମାର୍ଗେଣ ଷଡ୍ଭିଃ ପଂକ୍ତିର୍ଵିଭିଦ୍ଯତେ । ନ କୁର୍ଯାଚ୍ଛୁଷ୍କଵୈରାଣି ଵିଵାଦଂ ନ ଚ ପୈଶୁନମ୍
ଦ୍ୱାର, ଖୁଟି, ରାସ୍ତା, ଅଗ୍ନି, ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ପାଣି—ଏହି ଛଅଟି ଉପାୟରେ ପଂକ୍ତି ଭାଗ ହୁଏ। ଅନାବଶ୍ୟକ ବିବାଦ, କଳହ କିମ୍ବା ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପରକ୍ଷେତ୍ରେ ଗାଂ ଚରଂତୀଂ ନ ଚାଚକ୍ଷୀତ କର୍ହିଚିତ୍ । ନ ସଂଵସେତ୍ସୂଚକେନ ନ କଂ ଵୈ ମର୍ମଣି ସ୍ପୃଶେତ୍
ଅନ୍ୟର ଖେତରେ ଗାଈ ଚରୁଥିବାକୁ କେବେ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଚୁଗଳି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହ ବସିବା ଓ କାହାର ଗୁପ୍ତ ଅଂଶକୁ ଛୁଅଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ସୂର୍ଯପରିଵେଷଂ ଵା ନେଂଦ୍ରଚାପଂ ପରାହ୍ନିକମ୍ । ପରସ୍ମୈ କଥଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଶଶିନଂ ଵାଥ କାଂଚନମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ହାଲୋ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୁନାକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ କୁର୍ଯାଦ୍ବହୁଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଵିରୋଧଂ ବଂଧୁଭିସ୍ତଥା । ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୂଲାନି ପରେଷାଂ ନ ସମାଚରେତ୍
ଅନେକ ଲୋକ କିମ୍ବା ନିଜ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯାହା ନିଜ ପାଇଁ ଅପ୍ରିୟ, ତାହା ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତିଥିଂ ପକ୍ଷସ୍ଯ ନ ବ୍ରୂଯାନ୍ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ନ ନିର୍ଦିଶେତ୍ । ନୋଦକ୍ଯାମଭିଭାଷେତ ନାଶୁଚିଂ ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ତିଥି କିମ୍ବା ନକ୍ଷତ୍ର ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବିଧବା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଦେଵଗୁରୁଵିପ୍ରାଣାଂ ଦୀଯମାନଂ ତୁ ଵାରଯେତ୍ । ନ ଚାତ୍ମାନଂ ପ୍ରଶଂସେଦ୍ଵା ପରନିଂଦାଂ ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍
ଦେବତା, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଥିବା ଦାନ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍।