ଅଭ୍ଯଂଜନାଂଜନୋନ୍ମର୍ଦ୍ଦଚ୍ଛତ୍ରଧାରଣମେଵ ଚ । କାମଂ ଲୋଭଂ ଭଯଂ ନିଦ୍ରାଂ ଗୀତଵାଦିତ୍ରନର୍ତନମ୍
ତେଲ ମାସାଜ, କାଜଳ ଲଗାଇବା, ଶରୀର ମାସାଜ, ଛତା ଧରିବା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍; ଏହିପରି କାମନା, ଲୋଭ, ଭୟ, ଘୁମ, ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆତର୍ଜନଂ ପରୀଵାଦଂ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରେକ୍ଷାଲଂଭନଂ ତଥା । ପରୋପଘାତଂ ପୈଶୁନ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଭୟ ଦେବା, ଅପବାଦ କରିବା, ଜଣେ ମହିଳାକୁ ଦେଖି ରହିବା, ଛୁଇଁବା, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଓ ଚୁଗଲି କରିବା ସାବଧାନି ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଉଦକୁଂଭଂ ସୁମନସୋ ଗୋଶକୃନ୍ମୃତ୍ତିକା କୁଶାନ୍ । ଆହରେଦ୍ଯାଵଦନ୍ନାନି ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଚାହରହଶ୍ଚରେତ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ପାଣି ଭରା ଘଡ଼ା, ଫୁଲ, ଗୋବର, ମାଟି ଓ କୁଶ ଆଣିବା ଉଚିତ୍; ଦିନେ ଦିନେ ଭିକ୍ଷା ନେବା ଉଚିତ୍।
ଘୃତଂ ଚ ଲଵଣଂ ସର୍ଵଂ ଵର୍ଜ୍ଯଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଚ ଯତ୍ । ଅନୃତ୍ଯଦର୍ଶୀ ସତତଂ ଭଵେଦ୍ଗୀତାଦି ନିସ୍ପୃହଃ
ଘିଅ, ଲୁଣ ଓ ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ସବୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍; ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାମରେ ସଦା ଅଲିପ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ନାଦିତ୍ଯଂ ଵୈ ସମୀହେତ ନାଚରେଦ୍ଦଂତଧାଵନମ୍ । ଏକାଂତମଶୁଚିସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ଶୂଦ୍ରାଦ୍ଯୈରଭିଭାଷଣମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅପବିତ୍ର ମହିଳା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଏକାନ୍ତରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୂଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ଭେଷଜାନ୍ନଂ ପ୍ରଯୁଂଜୀତ ନ କାମତଃ । ମଲାପକର୍ଷଣଂ ସ୍ନାନଂ ନାଚରେଦ୍ଧି କଦାଚନ
ଗୁରୁଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଔଷଧ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ମଳ ହଟାଇବା କିମ୍ବା ସ୍ନାନ କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ କୁର୍ଯାନ୍ମାନସଂ ଵିପ୍ରୋ ଗୁରୋସ୍ତ୍ଯାଗେ କଥଂଚନ । ମୋହାଦ୍ଵା ଯଦି ଵା ଲୋଭାତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତୁ ପତିତୋ ଭଵେତ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଭ୍ରମ କିମ୍ବା ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ, ତେବେ ସେ ଧର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଏ।
ଲୌକିକଂ ଵୈଦିକଂ ଵାପି ତଥାଧ୍ଯାତ୍ମିକମେଵ ଵା । ଆଦଦୀତ ଯତୋ ଜ୍ଞାନଂ ତଂ ନ ଦ୍ରୁହ୍ଯେତ୍କଦାଚନ
ଯେଉଁଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ସେଠି ଲୋକିକ, ବେଦିକ କିମ୍ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯେଉଁ କିଛି ହେଉ, କେବେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୋରପ୍ଯଵଲିପ୍ତସ୍ଯ କାର୍ଯାକାର୍ଯମଜାନତଃ । ଉତ୍ପଥପ୍ରତିପନ୍ନସ୍ଯ ନ ମନୁସ୍ତ୍ଯାଗମବ୍ରଵୀତ୍
ଗୁରୁ ଯଦି ଅହଂକାରୀ, କାହିଁକି କଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ଓ ଅନୁଚିତ୍ ଜାଣିନଥିବେ, କିମ୍ବା ଭ୍ରଷ୍ଟ ପଥରେ ଚାଲିଯାଇଥିବେ, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର କହିନାହିଁ।
ଗୁରୋର୍ଗୁରୌ ସନ୍ନିହିତେ ଗୁରୁଵଦ୍ଵୃତ୍ତିମାଚରେତ୍ । ନତ୍ଵାଭିସୃଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଣା ସ୍ଵାନ୍ଗୁରୂନଭିଵାଦଯେତ୍
ଗୁରୁଙ୍କର ଗୁରୁ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଅନ୍ୟ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଦ୍ଯାଗୁରୁଷ୍ଵେତଦେଵଂ ନିତ୍ଯାଵୃତ୍ତିଷୁ ଯୋଗିଷୁ । ପ୍ରତିଷେଧତ୍ସୁ ଚାଧର୍ମାଦ୍ଧିତଂ ଚୋପଦିଶତ୍ସୁ ଚ
ଏହି ଆଦର ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଦେଉଥିବା ଗୁରୁ, ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିବା, ଅଧର୍ମକୁ ନିଷେଧ କରୁଥିବା ଓ ଉପକାରୀ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଶ୍ରେଯଃ ସ୍ଵଗୁରୁଵଦ୍ଵୃତ୍ତିଂ ନିତ୍ଯମେଵ ସମାଚରେତ୍ । ଗୁରୁପୁତ୍ରେଷୁ ଦାରେଷୁ ଗୁରୋଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵବଂଧୁଷୁ
ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ, ଜଣେଇ, ଓ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ସଦା ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉତ୍ତମ।
ବାଲଃ ସଂମାନଯେନ୍ମାନ୍ଯାଞ୍ଛିଷ୍ଟୋ ଵା ଯଦି କର୍ମ୍ମଣି । ଅଧ୍ଯାପଯନ୍ଗୁରୋଃ ସୂନୁଂ ଗୁରୁଵନ୍ମାନମର୍ହତି
ଯଦି ଜଣେ ଶିଶୁ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିବା ବୟସ୍କ, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଉତ୍ସାଦନଂ ଚ ଗାତ୍ରାଣାଂ ସ୍ନାପନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜନଃ । ନ କୁର୍ଯାଦ୍ଗୁରୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ଶୌଚମେଵ ଚ
ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀର ମାଲିଶ, ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା କିମ୍ବା ପାଦ ଧୋଇବା କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁଵତ୍ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ସଵର୍ଣା ଗୁରୁଯୋଷିତଃ । ଅସଵର୍ଣାଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାନାଭିଵାଦନୈଃ
ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇକୁ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅନ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜଣେଇମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଠି ଓ ନମସ୍କାର କରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଭ୍ଯଂଜନଂ ସ୍ନାପନଂ ଚ ଗାତ୍ରୋତ୍ସାଦନମେଵ ଚ । ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯା ନ କାର୍ଯାଣି କେଶାନାଂ ଚ ପ୍ରସାଧନମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇଙ୍କୁ ତେଲ ଲଗାଇବା, ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଶରୀର ମାଲିଶ କିମ୍ବା କେଶ ସଜାଇବା କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁପତ୍ନୀ ତୁ ଯୁଵତୀ ନାଭିଵାଦ୍ଯା ତୁ ପାଦଯୋଃ । କୁର୍ଵୀତ ଵଂଦନଂ ଭୂମ୍ଯାମସାଵହମିତି ବ୍ରୁଵନ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇ ଯଦି ଯୁବତୀ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାଦରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ ଓ 'ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି' ବୋଲି ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଵିପ୍ରୋଷ୍ଯ ପାଦଗ୍ରହଣପୂର୍ଵକଂ ଚାଭିଵାଦନମ୍ । ଗୁରୁଦାରେଷୁ କୁର୍ଵୀତ ସତାଂ ଧର୍ମ୍ମମନୁସ୍ମରନ୍
ଯାତ୍ରାରୁ ଫେରିଲେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ ସ୍ମରଣ କରି।
ମାତୃଷ୍ଵସା ମାତୁଲାନୀ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଚାଥ ପିତୃଷ୍ଵସା । ସଂପୂଜ୍ଯା ଗୁରୁପତ୍ନୀଵତ୍ସମାସ୍ତା ଗୁରୁଭାର୍ଯଯା
ମା'ଙ୍କ ଭଉଣୀ, ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଜଣେଇଙ୍କ ମା' ଓ ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ — ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମାନ।
ଭ୍ରାତୃଭାର୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାହ୍ଯା ସଵର୍ଣା ହନ୍ଯହନ୍ଯପି । ଵିପ୍ରୋଷ୍ଯ ତୂପସଂଗ୍ରାହ୍ଯା ଜ୍ଞାତିସଂବଂଧିଯୋଷିତଃ
ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଭାଇଙ୍କ ଜଣେଇମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯାତ୍ରାରୁ ଫେରିଲେ, ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କ ଜଣେଇମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପିତୁର୍ଭଗିନ୍ଯା ମାତୁଶ୍ଚ ଜାଯସ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ଵସର୍ଯପି । ମାତୃଵଦ୍ଵୃତ୍ତିମାତିଷ୍ଠେନ୍ମାତା ତାଭ୍ଯୋ ଗରୀଯସୀ
ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମା'ଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଜଣେଇଙ୍କ ଭଉଣୀ ଓ ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମା' ପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ମା' ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଧିକ ଗରିମାମୟ।
ଏଵମାଚାରସଂପନ୍ନମାତ୍ମଵଂତମଦାଂଭିକମ୍ । ଵେଦମଧ୍ଯାପଯେଦ୍ଧର୍ମ୍ମଂ ପୁରାଣାଂଗାନି ନିତ୍ଯଶଃ
ଏପରି ଆଚରଣ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଓ ମନରେ କୌଣସି ଚାଳାକି ନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବେଦ, ଧର୍ମ ଓ ପୁରାଣ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ୍।
ସଂଵତ୍ସରୋଷିତେ ଶିଷ୍ଯେ ଗୁରୁର୍ଜ୍ଞାନମନିର୍ଦିଶନ୍ । ହରତେ ଦୁଷ୍କୃତଂ ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଵସତୋ ଗୁରୁଃ
ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ, ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଲେ, ଗୁରୁ ତାହାର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଆଚାର୍ଯପୁତ୍ରଃ ଶୁଶ୍ରୂଷୁର୍ଜ୍ଞାନଦୋ ଧାର୍ମିକଃ ଶୁଚିଃ । ଶକ୍ତୋନ୍ନଦୋଂବୁଦଃ ସାଧୁରଧ୍ଯାପ୍ଯାଦଶ ଧର୍ମତଃ
ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ, ଶୁଶ୍ରୂଷା କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଦେଇପାରନ୍ତି, ଧାର୍ମିକ, ପବିତ୍ର, ସକ୍ଷମ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ, ସେ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଦଶ ଜଣ ଶିଷ୍ୟକୁ ପଢ଼ାଇପାରନ୍ତି।
କୃତକଂଠସ୍ତଥାଽଦ୍ରୋହଃ ମେଧାଵୀ ଗୁରୁକୃନ୍ନରଃ । ଆପ୍ତଃ ପ୍ରିଯୋଽଥ ଵିଧିଵତ୍ଷଡଧ୍ଯାପ୍ଯା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନେ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଛଅ ପ୍ରକାରର ଶିକ୍ଷାରେ ନିପୁଣ, ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜାତି ମାନେ ଶିକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଏତେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦାନମନ୍ଯତ୍ର ତୁ ଯଥୋଚିତମ୍ । ଆଚମ୍ଯ ସଂଯତୋ ନିତ୍ଯମଧୀଯୀତ ଉଦଙ୍ମୁଖଃ
ଏମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସଦା ସଂଯମ ରଖି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପସଂଗୃହ୍ଯ ତତ୍ପାଦୌ ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଗୁରୋର୍ମୁଖମ୍ । ଅଧୀଷ୍ଵ ଭୋ ଇତି ବ୍ରୂଯାଦ୍ଵିରାମୋଽସ୍ତ୍ଵିତି ଚାଽରମେତ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି, 'ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ 'ଏତେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ' କହିଲେ, ତେବେ ଅଧ୍ୟୟନ ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାକ୍କୂଲାନ୍ପର୍ଯୁପାସୀତ ପଵିତ୍ରୈଶ୍ଚୈଵ ପାଵକଃ । ପ୍ରାଣାଯାମୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପୂତସ୍ତତୋଂକାରମର୍ହତି
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସିବା ଉଚିତ, ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ। ତିନି ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣାୟାମ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ସେ ଓଁକାର ଉଚ୍ଚାରଣ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରଣଵଂ କୁର୍ଯାଦଂତେଽପି ଵିଧିଵଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ । କୁର୍ଯାଦଧ୍ଯାପନଂ ନିତ୍ଯଂ ସବ୍ରହ୍ମାଂଜଲିପୂର୍ଵତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଲଭାବେ ଓଁକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ। ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ସଦା ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ହାତ ଜୋଡି ଅଧ୍ୟାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ଵେଦଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ ସନାତନଃ । ଅଧୀଯୀତାପ୍ଯଯଂ ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାଦ୍ଧୀଯତେଽନ୍ଯଥା
ବେଦ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଚିରନ୍ତନ ଦୃଷ୍ଟି। ଏହାକୁ ସଦା ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଏହା ରହିଥାଏ, ନହେଲେ ହରାଯାଏ।