ଦୂରସ୍ଥୋ ନାର୍ଚଯେଦେନଂ ନ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନାଂତିକେ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ନ ଚୈଵାସ୍ଯୋତ୍ତରଂ ବ୍ରୂଯାତ୍ସ୍ଥିତୋ ନାସୀତ ସନ୍ନିଧୌ
ଦୂରରୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କ୍ରୋଧରେ କିମ୍ବା ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବା କିମ୍ବା ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉଦକୁଂଭଂ କୁଶାନ୍ପୁଷ୍ପଂ ସମିଧୋଽସ୍ଯାହରେତ୍ସଦା । ମାର୍ଜନଂ ଲେପନଂ ନିତ୍ଯମଂଗାନାଂ ଵୈ ସମାଚରେତ୍
ସଦା ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣି ଭରା ଘଡ଼ା, କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଜଳାଣି କଠ ଆଣିବା ଉଚିତ୍; ତାଙ୍କ ଶରୀରର ସଫା କରିବା ଓ ଲେପନ କରିବା ନିୟମିତ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନାସ୍ଯ ନିର୍ମାଲ୍ଯଶଯନଂ ପାଦୁକୋପାନହାଵପି । ଆକ୍ରାମେଦାସନଂ ଚାସ୍ଯ ଚ୍ଛାଯାଦୀନ୍ଵା କଦାଚନ
ଗୁରୁଙ୍କ ପୁରୁଣା ମାଳା, ଶୋଇବା ଜାଗା, ପାଉଁଚପ୍ପଲ କିମ୍ବା ଆସନ ଉପରେ କେବେ ଚାଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କ ଛାୟା ଭିତରେ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଆସନ ଉପରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାଧଯେଦ୍ଦଂତକାଷ୍ଠାଦୀଂଲ୍ଲବ୍ଧଂ ଚାସ୍ମୈ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଅନାପୃଚ୍ଛ୍ଯ ନ ଗଂତଵ୍ଯଂ ଭଵେତ୍ପ୍ରିଯହିତେ ରତଃ
ଦାନ୍ତମଞ୍ଜନ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଜିନିଷ ତିଆରି କରି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍; ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକାରୀ କାମରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍।
ନ ପାଦୌ ସାରଯେଦସ୍ଯ ସନ୍ନିଧାନେ କଦାଚନ । ଜୃଂଭିତଂ ହସିତଂ ଚୈଵ କଂଠପ୍ରାଵରଣଂ ତଥା
ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କେବେ ପାଦ ଘସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଉବାଉଁ, ହସିବା କିମ୍ବା ଗଳା ଢାକିବା ମଧ୍ୟ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଵର୍ଜଯେତ୍ସନ୍ନିଧୌ ନିତ୍ଯମଂଗସ୍ଫୋଟନମେଵ ଚ । ଯଥାକାଲମଧୀଯୀତ ଯାଵନ୍ନ ଵିମନା ଗୁରୁଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶରୀର ଟିକେଇବା କାମ କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେତେବେଳେ ଗୁରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହନ୍ତି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ପାଠ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍।
ଆସୀନୋଽଧୋ ଗୁରୋଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ସେଵାଂ ଚ ସୁସମାହିତଃ । ଆସନେ ଶଯନେ ଯାନେ ନୈଵ ତିଷ୍ଠେତ୍କଦାଚନ
ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ କିମ୍ବା ପାଖରେ ବସି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗରେ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍; ତାଙ୍କ ଆସନ, ଶୋଇବା ଜାଗା କିମ୍ବା ଯାନ ଉପରେ କେବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଧାଵଂତମନୁଧାଵେତ ଗଚ୍ଛଂତମନୁଗଚ୍ଛତି । ଗୋଶ୍ଵୋଷ୍ଟ୍ରଯାନପ୍ରାସାଦେ ତଥାଧୋଵିଷ୍ଟରେଷୁ ଚ
ଗୁରୁ ଦୌଡ଼ିଲେ ସେଉଁଠି ପଛେ ପଛେ ଯିବା ଉଚିତ୍; ଗୁରୁ ଚାଲିଲେ ସେଉଁଠି ସହ ଯିବା ଉଚିତ୍; ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ, ପାଳଙ୍କି କିମ୍ବା ଭୂମି ତଳେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆସୀତ ଗୁରୁଣା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଶିଲାଫଲକ ନୌଷୁ ଚ । ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ ସ୍ଯାତ୍ସତତଂ ଵଶ୍ଯାତ୍ମାକ୍ରୋଧନଃ ଶୁଚିଃ
ପାହାଡ଼ର ପଥର, କାଠର ତକ୍ତା କିମ୍ବା ନୌକାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ବସିବା ଉଚିତ୍; ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଆଜ୍ଞାକାରୀ, କ୍ରୋଧ ରହିତ ଓ ପବିତ୍ର ରହିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଯୁଂଜୀତ ସଦା ଵାଚଂ ମଧୁରାଂ ହିତକାରିଣୀମ୍ । ଗଂଧମାଲ୍ଯଂ ରସଂ କଲ୍ପଂ ଶୁକ୍ତିଂ ପ୍ରାଣିଵିହିଂସନମ୍
ସଦା ମଧୁର ଓ ଉପକାରୀ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍; ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା, ରସ, ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀ ହନନ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଅଭ୍ଯଂଜନାଂଜନୋନ୍ମର୍ଦ୍ଦଚ୍ଛତ୍ରଧାରଣମେଵ ଚ । କାମଂ ଲୋଭଂ ଭଯଂ ନିଦ୍ରାଂ ଗୀତଵାଦିତ୍ରନର୍ତନମ୍
ତେଲ ମାସାଜ, କାଜଳ ଲଗାଇବା, ଶରୀର ମାସାଜ, ଛତା ଧରିବା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍; ଏହିପରି କାମନା, ଲୋଭ, ଭୟ, ଘୁମ, ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆତର୍ଜନଂ ପରୀଵାଦଂ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରେକ୍ଷାଲଂଭନଂ ତଥା । ପରୋପଘାତଂ ପୈଶୁନ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ଭୟ ଦେବା, ଅପବାଦ କରିବା, ଜଣେ ମହିଳାକୁ ଦେଖି ରହିବା, ଛୁଇଁବା, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଓ ଚୁଗଲି କରିବା ସାବଧାନି ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍।
ଉଦକୁଂଭଂ ସୁମନସୋ ଗୋଶକୃନ୍ମୃତ୍ତିକା କୁଶାନ୍ । ଆହରେଦ୍ଯାଵଦନ୍ନାନି ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଚାହରହଶ୍ଚରେତ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ପାଣି ଭରା ଘଡ଼ା, ଫୁଲ, ଗୋବର, ମାଟି ଓ କୁଶ ଆଣିବା ଉଚିତ୍; ଦିନେ ଦିନେ ଭିକ୍ଷା ନେବା ଉଚିତ୍।
ଘୃତଂ ଚ ଲଵଣଂ ସର୍ଵଂ ଵର୍ଜ୍ଯଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଚ ଯତ୍ । ଅନୃତ୍ଯଦର୍ଶୀ ସତତଂ ଭଵେଦ୍ଗୀତାଦି ନିସ୍ପୃହଃ
ଘିଅ, ଲୁଣ ଓ ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ସବୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ୍; ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ଏହା ସଦୃଶ କାମରେ ସଦା ଅଲିପ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ନାଦିତ୍ଯଂ ଵୈ ସମୀହେତ ନାଚରେଦ୍ଦଂତଧାଵନମ୍ । ଏକାଂତମଶୁଚିସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ଶୂଦ୍ରାଦ୍ଯୈରଭିଭାଷଣମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅପବିତ୍ର ମହିଳା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଏକାନ୍ତରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୂଚ୍ଛିଷ୍ଟଂ ଭେଷଜାନ୍ନଂ ପ୍ରଯୁଂଜୀତ ନ କାମତଃ । ମଲାପକର୍ଷଣଂ ସ୍ନାନଂ ନାଚରେଦ୍ଧି କଦାଚନ
ଗୁରୁଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଔଷଧ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ମଳ ହଟାଇବା କିମ୍ବା ସ୍ନାନ କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ କୁର୍ଯାନ୍ମାନସଂ ଵିପ୍ରୋ ଗୁରୋସ୍ତ୍ଯାଗେ କଥଂଚନ । ମୋହାଦ୍ଵା ଯଦି ଵା ଲୋଭାତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତୁ ପତିତୋ ଭଵେତ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଭ୍ରମ କିମ୍ବା ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ, ତେବେ ସେ ଧର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଏ।
ଲୌକିକଂ ଵୈଦିକଂ ଵାପି ତଥାଧ୍ଯାତ୍ମିକମେଵ ଵା । ଆଦଦୀତ ଯତୋ ଜ୍ଞାନଂ ତଂ ନ ଦ୍ରୁହ୍ଯେତ୍କଦାଚନ
ଯେଉଁଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ସେଠି ଲୋକିକ, ବେଦିକ କିମ୍ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯେଉଁ କିଛି ହେଉ, କେବେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୋରପ୍ଯଵଲିପ୍ତସ୍ଯ କାର୍ଯାକାର୍ଯମଜାନତଃ । ଉତ୍ପଥପ୍ରତିପନ୍ନସ୍ଯ ନ ମନୁସ୍ତ୍ଯାଗମବ୍ରଵୀତ୍
ଗୁରୁ ଯଦି ଅହଂକାରୀ, କାହିଁକି କଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ଓ ଅନୁଚିତ୍ ଜାଣିନଥିବେ, କିମ୍ବା ଭ୍ରଷ୍ଟ ପଥରେ ଚାଲିଯାଇଥିବେ, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଶାସ୍ତ୍ର କହିନାହିଁ।
ଗୁରୋର୍ଗୁରୌ ସନ୍ନିହିତେ ଗୁରୁଵଦ୍ଵୃତ୍ତିମାଚରେତ୍ । ନତ୍ଵାଭିସୃଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଣା ସ୍ଵାନ୍ଗୁରୂନଭିଵାଦଯେତ୍
ଗୁରୁଙ୍କର ଗୁରୁ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଅନ୍ୟ ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଦ୍ଯାଗୁରୁଷ୍ଵେତଦେଵଂ ନିତ୍ଯାଵୃତ୍ତିଷୁ ଯୋଗିଷୁ । ପ୍ରତିଷେଧତ୍ସୁ ଚାଧର୍ମାଦ୍ଧିତଂ ଚୋପଦିଶତ୍ସୁ ଚ
ଏହି ଆଦର ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଦେଉଥିବା ଗୁରୁ, ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିବା, ଅଧର୍ମକୁ ନିଷେଧ କରୁଥିବା ଓ ଉପକାରୀ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଶ୍ରେଯଃ ସ୍ଵଗୁରୁଵଦ୍ଵୃତ୍ତିଂ ନିତ୍ଯମେଵ ସମାଚରେତ୍ । ଗୁରୁପୁତ୍ରେଷୁ ଦାରେଷୁ ଗୁରୋଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵବଂଧୁଷୁ
ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ, ଜଣେଇ, ଓ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ପ୍ରତି ସଦା ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉତ୍ତମ।
ବାଲଃ ସଂମାନଯେନ୍ମାନ୍ଯାଞ୍ଛିଷ୍ଟୋ ଵା ଯଦି କର୍ମ୍ମଣି । ଅଧ୍ଯାପଯନ୍ଗୁରୋଃ ସୂନୁଂ ଗୁରୁଵନ୍ମାନମର୍ହତି
ଯଦି ଜଣେ ଶିଶୁ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିବା ବୟସ୍କ, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଉତ୍ସାଦନଂ ଚ ଗାତ୍ରାଣାଂ ସ୍ନାପନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟଭୋଜନଃ । ନ କୁର୍ଯାଦ୍ଗୁରୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ଶୌଚମେଵ ଚ
ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀର ମାଲିଶ, ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା କିମ୍ବା ପାଦ ଧୋଇବା କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁଵତ୍ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯାଶ୍ଚ ସଵର୍ଣା ଗୁରୁଯୋଷିତଃ । ଅସଵର୍ଣାଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାନାଭିଵାଦନୈଃ
ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇକୁ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅନ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜଣେଇମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଠି ଓ ନମସ୍କାର କରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଭ୍ଯଂଜନଂ ସ୍ନାପନଂ ଚ ଗାତ୍ରୋତ୍ସାଦନମେଵ ଚ । ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯା ନ କାର୍ଯାଣି କେଶାନାଂ ଚ ପ୍ରସାଧନମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇଙ୍କୁ ତେଲ ଲଗାଇବା, ସ୍ନାନ କରାଇବା, ଶରୀର ମାଲିଶ କିମ୍ବା କେଶ ସଜାଇବା କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁପତ୍ନୀ ତୁ ଯୁଵତୀ ନାଭିଵାଦ୍ଯା ତୁ ପାଦଯୋଃ । କୁର୍ଵୀତ ଵଂଦନଂ ଭୂମ୍ଯାମସାଵହମିତି ବ୍ରୁଵନ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇ ଯଦି ଯୁବତୀ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାଦରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ ଓ 'ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି' ବୋଲି ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଵିପ୍ରୋଷ୍ଯ ପାଦଗ୍ରହଣପୂର୍ଵକଂ ଚାଭିଵାଦନମ୍ । ଗୁରୁଦାରେଷୁ କୁର୍ଵୀତ ସତାଂ ଧର୍ମ୍ମମନୁସ୍ମରନ୍
ଯାତ୍ରାରୁ ଫେରିଲେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହା ଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ ସ୍ମରଣ କରି।
ମାତୃଷ୍ଵସା ମାତୁଲାନୀ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଚାଥ ପିତୃଷ୍ଵସା । ସଂପୂଜ୍ଯା ଗୁରୁପତ୍ନୀଵତ୍ସମାସ୍ତା ଗୁରୁଭାର୍ଯଯା
ମା'ଙ୍କ ଭଉଣୀ, ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଜଣେଇଙ୍କ ମା' ଓ ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ — ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଜଣେଇ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମାନ।
ଭ୍ରାତୃଭାର୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାହ୍ଯା ସଵର୍ଣା ହନ୍ଯହନ୍ଯପି । ଵିପ୍ରୋଷ୍ଯ ତୂପସଂଗ୍ରାହ୍ଯା ଜ୍ଞାତିସଂବଂଧିଯୋଷିତଃ
ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଭାଇଙ୍କ ଜଣେଇମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯାତ୍ରାରୁ ଫେରିଲେ, ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁମାନେଙ୍କ ଜଣେଇମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।