ତତ୍ରେଶାନଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ । ଦଶାଶ୍ଵମେଧମାପ୍ନୋତି ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠାରେ ଇଶାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ମିଳେ।
ଉପୋଷ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶରାତ୍ରଂ କୃତାର୍ଥୋ ଜାଯତେ ନରଃ । ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ତୁ ଗାଯତ୍ର୍ଯାଃ ସ୍ଥାନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍
ବାରଟି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଲୋକର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ସେଠାରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତସ୍ତତ୍ର ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ନିଦର୍ଶନଂ ଚ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ନରାଧିପ
ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ରହିଲେ, ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଚିହ୍ନ ଦେଖନ୍ତି।
ଗାଯତ୍ରୀଂ ପଠତେ ଯସ୍ତୁ ଯୋନିସଂକରଜୋ ଦ୍ଵିଜଃ । ଗାଥା ଵା ଗୀତିକା ଵାଣୀ ତସ୍ଯ ସଂପଦ୍ଯତେ ନୃପ
ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ମିଶ୍ର ବଂଶର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ ପଢ଼ନ୍ତି, ରାଜା, ତାଙ୍କର କଥା ଗୀତ କିମ୍ବା ଚଢ଼ା ହୋଇଯାଏ।
ଅବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ପଠତଃ ସାଵିତ୍ରୀ ତୂପନଶ୍ଯତି । ସଂଵର୍ତସ୍ଯ ତୁ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଵାପୀମାସାଦ୍ଯ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାମ୍
ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହଁନ୍ତି ସେ ସାବିତ୍ରୀ ପଢ଼ନ୍ତି, ତେବେ ସେ ମିଶିଯାଏ। କିନ୍ତୁ, ମହାମୁନି, ଦୁର୍ଲଭ ସଂବର୍ତ୍ତ ସରୋବରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ—
ରୂପସ୍ଯ ଭାଗୀ ଭଵତି ସୁଭଗଶ୍ଚାଭିଜାଯତେ । ତତୋ ଵେଣାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତର୍ପଯେତ୍ପିତୃଦେଵତାଃ
ସେ ଲୋକ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ। ତାପରେ ବେଣା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ମଯୂରହଂସସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିମାନଂ ଲଭତେ ନରଃ । ତତୋ ଗୋଦାଵରୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯସିଦ୍ଧନିଷେଵିତାମ୍
ମୟୂର ଓ ହଂସ ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଲୋକ ପାଏ। ତାପରେ ସେ ନିତ୍ୟ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବନ କରୁଥିବା ଗୋଦାବରୀକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ଗଵାମଯମଵାପ୍ନୋତି ଵାଯୁଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ଵେଣାଯାଃ ସଂଗମେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏବଂ ବାୟୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ବେଣା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଵରଦାସଂଗମଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥୂଣାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ
ବରଦାସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଥାମ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ଲୋକ ଏହି ଫଳ ପାଏ।
ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଵିଂଦ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । କୁବ୍ଜାଵନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ
ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ। କୁବ୍ଜାବନକୁ ଯାଇ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରେ।
ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତୋ ଦେଵହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃଷ୍ଣଵେଣା ଜଲୋଦ୍ଭଵେ
ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣାବେଣା ନଦୀର ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ—
ଜ୍ଯୋତିର୍ମାତ୍ର ହ୍ରଦେ ଚୈଵ ତଥା କନ୍ଯାଶ୍ରମେ ନୃପ । ଯତ୍ର କ୍ରତୁଶତୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵରାଜୋ ଦିଵଂ ଗତଃ
ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୋକର ହ୍ରଦ ଏବଂ କନ୍ୟାଶ୍ରମରେ, ରାଜନ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ—
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଶତଂ ଵିଂଦ୍ଯାଦ୍ଗମନାଦେଵ ତତ୍ର ତୁ । ସର୍ଵଦେଵହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେଠାକୁ କେବଳ ଯିବାରେ ଏକ ଶତ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ।
ଜାତିମାତ୍ର ହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭଵେଜ୍ଜାତିସ୍ମରୋ ନରଃ । ଶରଭଂଗାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ଶୁକସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ
ଜନ୍ମ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲୋକ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରିପାରେ। ଶରଭଙ୍ଗ ଆଶ୍ରମ ଓ ମହାତ୍ମା ଶୁକଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ—
ପିତୃଦେଵାର୍ଚନରତୋ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଦଂଡକାରଣ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ମହାରାଜ ଉପସ୍ପୃଶେତ୍
ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ହେଲେ ଏକ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ମହାରାଜ, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଶରଭଂଗାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ଶୁକସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ । ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନରଃ
ଶରଭଙ୍ଗ ଆଶ୍ରମ ଓ ମହାତ୍ମା ଶୁକଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ ଲୋକ କେବେ ଖରାପ ଫଳ ପାଏନାହିଁ ଏବଂ ନିଜ ବଂଶକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ତତଃ ସୂର୍ଯାରକଂ ଗଚ୍ଛେଜ୍ଜମଦଗ୍ନିନିଷେଵିତମ୍ । ରାମତୀର୍ଥଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଂଦ୍ଯାଦ୍ବହୁସୁଵର୍ଣକମ୍
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାରକକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଜମଦଗ୍ନି ପୂଜା କରିଥିଲେ। ରାମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବହୁ ସୁନା ଲାଭ ହୁଏ।
ସପ୍ତଗୋଦାଵରୀଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ମହାପୁଣ୍ଯମଵାପ୍ନୋତି ଦେଵଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ସପ୍ତ ଗୋଦାବରୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ଦେବଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିପାରେ।
ତତୋ ଦେଵପଥଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ଦେଵସତ୍ରସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତଦଵାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ତାପରେ ଦେବପଥରେ ଯିବା ଉଚିତ, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି। ଦେବତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ଯେତେକି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମଣିଷ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।
ତୁଂଗକାରଣ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ । ଵେଦାନଧ୍ଯାପଯତ୍ତତ୍ର ମୁନୀନ୍ସାରସ୍ଵତଃ ପୁରା
ତୁଙ୍ଗ କାରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସେଠାରେ ପୁରୁଣା ସାରସ୍ୱତ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ବେଦ ପଢ଼ାଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ଵେଦାନ୍ପ୍ରଣଷ୍ଟାଂସ୍ତୁ ମୁନେରାଂଗିରସଃ ସୁତଃ । ଉପଵିଷ୍ଟୋ ମହର୍ଷୀଣାମୁତ୍ତରୀଯେଷୁ ଭାରତ
ସେଠାରେ ଅଙ୍ଗିରାସ ଋଷିଙ୍କ ପୁଅ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ହରାଇଯାଇଥିବା ବେଦକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ଓଁକାରେଣ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସମ୍ଯଗୁଚ୍ଚାରିତେନ ହ । ଯେନ ଯତ୍ପୂର୍ଵମଭ୍ଯସ୍ତଂ ତସ୍ଯ ତତ୍ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଯଥାଯଥ ଭାବେ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ସ୍ମୃତିରେ ଆସିଗଲା।
ଋଷଯସ୍ତତ୍ର ଦେଵାଶ୍ଚ ଵରୁଣୋଽଗ୍ନିପ୍ରଜାପତିଃ । ହରିର୍ନାରାଯଣୋ ଦେଵୋ ମହାଦେଵସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସେଠାରେ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଜାପତି, ହରି ନାରାୟଣ ଓ ମହାଦେବ ଥିଲେ।
ପିତାମହଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଦେଵୈସ୍ସହ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ । ଭୃଗୁଂ ନିଯୋଜଯାମାସ ଯାଜନାର୍ଥେ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପିତାମହ ଭଗବାନ୍ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ତତଃ ସ ଚକ୍ରେ ଭଗଵାନୃଷୀଣାଂ ଵିଧିଵତ୍ତଦା । ସର୍ଵେଷାଂ ପୁନରାଧାନଂ ଦେଵଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ତାପରେ, ଭଗବାନ୍ ସଠିକ୍ ବିଧିରେ ଋଷିମାନେଙ୍କର ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କଲେ।
ଆଜ୍ଯଭାଗେନ ଵୈ ତତ୍ର ତର୍ପିତାସ୍ତୁ ଯଥାଵିଧି । ଦେଵାସ୍ତ୍ରିଭୁଵନଂ ଯାତା ଋଷଯଶ୍ଚ ଯଥାସୁଖମ୍
ସେଠାରେ ଯଥାବିଧି ଘିଅ ଦାନ କରି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଦେବତାମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିଗଲେ।
ତଦରଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ତୁଂଗକଂ ରାଜସତ୍ତମ । ପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତେ ସଦ୍ଯଃ ସ୍ତ୍ରିଯା ଵୈ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵା
ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁଙ୍ଗକ ଅରଣ୍ୟକୁ କେହି ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେଠାରେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ତତ୍ର ମାସଂ ଵସେଦ୍ଧୀରୋ ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ରାଜନ୍ପୁନୀତେ ଚ କୁଲଂ ପୁନଃ
ଯଦି କେହି ନିୟମିତ ଭାବେ ଏକ ମାସ ତୁଙ୍ଗକ ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ମାପି ଖାଇଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ପୁନିତ କରେ।
ମେଧାଵନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପିତୃଦେଵାଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯେତ୍ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମମଵାପ୍ନୋତି ସ୍ମୃତିଂ ମେଧାଂ ଚ ଵିଂଦତି
ମେଧାବନକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ।
ତତ୍ର କାଲଂଜରଂ ଗତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଆତ୍ମାନଂ ସାଧଯେତ୍ତତ୍ର ଗିରୌ କାଲଂଜରେ ନୃପ
ସେଠାରେ କାଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇଲେ, ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ଏହି କାଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ରେ ନିଜକୁ ସଫଳ କରିପାରିବେ, ରାଜନ।