ତତ୍ରାଶ୍ରମୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ । ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵାଣୋ ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେଠାରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି । ସେଠାରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ।
ଦେଵକୂଟଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ଦେବକୂଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବଋଷିମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କୌଶିକସ୍ଯ ମୁନେର୍ହ୍ରଦମ୍ । ତତ୍ର ସିଦ୍ଧିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଥ କୌଶିକଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୌଶିକ ମୁନିଙ୍କ ହ୍ରଦକୁ ଯିବା ଉଚିତ । ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଯାହାଙ୍କୁ କୌଶିକ ବି କୁହାଯାଏ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ।
ଯତ୍ର ମାସଂ ଵସେଦ୍ଧୀରଃ କୌଶିକ୍ଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ । ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତନ୍ମାସେନାଧିଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁ ଦୃଢ଼ ମନ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତି କୌଶିକୀ ନଦୀକୂଳରେ ଏକ ମାସ ରହେ, ସେ ଏହି ମାସରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥଵରଂ ଚୈଵ ଯୋ ଵସେତ ମହାହ୍ରଦମ୍ । ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ଵିଂଦ୍ଯାଦ୍ବହୁସୁଵର୍ଣକମ୍
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାହ୍ରଦରେ ଯେଉଁଠି କେହି ବସିଥାଏ, ସେ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ ଏବଂ ବହୁ ସୁନା ପାଏ ।
କୁମାରମଭିଗମ୍ଯାଥ ଵୀରାଶ୍ରମନିଵାସିନମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଶକ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ବୀରମାନେ ଥିବା ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଥିବା କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଶକ୍ର ଲୋକକୁ ଯିବେ ।
ନଂଦିନ୍ଯାଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ କୂପଂ ତ୍ରିଦଶସେଵିତମ୍ । ନରମେଧସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି କୁରୂଦ୍ଵହ
ନନ୍ଦିନୀରେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା କୂଆଁକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମଣିଷ ବଳିର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
କାଲିକାସଂଗମେ ସ୍ନାତ୍ଵା କୌଶିକ୍ଯାରୁଣଯୋର୍ଯତଃ । ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
କାଳିକା, କୌଶିକୀ ଓ ଅରଣ୍ୟ ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ ।
ଉର୍ଵଶୀତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ତଥା ସୋମାଶ୍ରମଂ ବୁଧଃ । କୁଂଭକର୍ଣାଶ୍ରମେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂଜ୍ଯତେ ଭୁଵି ମାନଵଃ
ଉର୍ବଶୀ ତୀର୍ଥକୁ ଏବଂ ସୋମ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ପୃଥିବୀରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ।
ତଥା କୋକାମୁଖେ ସ୍ନାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ଜାତିସ୍ମରତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟମେତତ୍ପୁରାତନୈଃ
ତେଣୁ, କୋକାମୁଖରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକାଗ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିଲେ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏହିଥିରେ ପୁରାତନମାନେ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିଛନ୍ତି ।
ସକୃନ୍ନଦୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ କୃତାର୍ଥୋ ଭଵତି ଦ୍ଵିଜଃ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ଏହି ନଦୀକୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଦ୍ୱିଜାତି ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଲାଭ କରେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯିବେ ।
ଋଷଭଦ୍ଵୀପମାସାଦ୍ଯ ସେଵ୍ଯ କ୍ରୌଂଚନିଷୂଦନମ୍ । ସରସ୍ଵତ୍ଯାମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵିମାନସ୍ଥୋ ଵିରାଜତେ
ଋଷଭଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚି, କ୍ରଉଞ୍ଚ ନାଶକଙ୍କୁ ପୂଜି, ସରସ୍ୱତୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଦେବ ରଥରେ ବସି ଅତି ଉଜ୍ୱଳ ହୁଏ ।
ଔଦ୍ଯାନକଂ ମହାରାଜ ତୀର୍ଥଂ ମୁନିନିଷେଵିତମ୍ । ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵୀତ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ହେ ମହାରାଜ, ଅଉଦ୍ୟାନକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଯାହାକୁ ମୁନିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜଳସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସେଵିତମ୍ । ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୋତି ନରୋ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତଶ୍ଚଂପାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଭାଗୀରଥ୍ଯାଂ କୃତୋଦକଃ । ଦଂଡାର୍ପଣଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ ଚମ୍ପାକୁ ଯାଇ, ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ଜଳଅର୍ପଣ କରି, ଦଣ୍ଡାର୍ପଣକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏଠାରେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ।
ଲାଵିଢିକାଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ପୁଣ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯନିଷେଵିତାମ୍ । ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୋତି ଵିମାନସ୍ଥଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯତେ
ତାପରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ପୂଜିଥିବା ଲାବିଢିକାକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ରଥରେ ବସି ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଅଥ ସଂଧ୍ଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସ ଵିଦ୍ଯାଂତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ନରୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଭଵେନ୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
ନାରଦ କହିଲେ—ଏବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଯିଏ ଉପସ୍ପର୍ଶନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ରାମସ୍ଯ ଚ ପ୍ରସାଦେନ ତୀର୍ଥରାଜଂ କୃତଂ ପୁରା । ତଲ୍ଲୌହିତ୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଵିଂଦ୍ଯାଦ୍ବହୁସୁଵର୍ଣକମ୍
ପୂର୍ବକାଳରେ ରାମଙ୍କ କୃପାରେ ତୀର୍ଥରାଜ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା; ସେ ଲୌହିତ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ବହୁ ସୁନା ମିଳେ।
କରତୋଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଶକ୍ରଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
କରତୋୟା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଲେ, ମଣିଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଗଂଗାଯାସ୍ତ୍ଵଥ ରାଜେଂଦ୍ର ସାଗରସ୍ଯ ଚ ସଂଗମେ । ଅଶ୍ଵମେଧଂ ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷଣଃ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗରର ସଙ୍ଗମରେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଏଠାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।
ଗଂଗାଯାସ୍ତୁ ପରଂ ଦ୍ଵୀପଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଃ ସ୍ନାତି ଭାରତ । ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ରାଜନ୍ସର୍ଵକାମମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ହେ ଭାରତ, ଯିଏ ଗଙ୍ଗାର ଦୂର ଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ ଏବଂ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ତତୋ ଵୈତରଣୀଂ ଗତ୍ଵା ନଦୀଂ ପାପପ୍ରମୋଚନୀମ୍ । ଵିରଜଂ ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଵିରାଜତି ଯଥା ଶଶୀ
ତାପରେ ପାପମୁଚ୍ଚିତା ଦେଇଥିବା ବୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ବିରଜା ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରଭାଵେ ଚ କୁଲଂ ପୂତ୍ଵା ସର୍ଵପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତି । ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନରଃ
ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ଜନ୍ମକୁଳ ପବିତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରିଯାଏ; ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳି, ମଣିଷ ନିଜ ପରିବାରକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ଶୋଣସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିରଥ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଗମେ ନିଵସଞ୍ଛୁଚିଃ । ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶୋଣ ଓ ଜ୍ୟୋତିରଥ୍ୟା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ପବିତ୍ର ଭାବେ ରହି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଶୋଣସ୍ଯ ନର୍ମଦାଯାଶ୍ଚ ପ୍ରଭଵେ କୁରୁପୁଂଗଵ । ଵଂଶଗୁଲ୍ମମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵାଜିମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୋଣ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀର ଉତ୍ସସ୍ଥଳୀରେ, ବାଁସ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଛୁଇଁଲେ, ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଋଷଭଂ ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ କୋଶଲାଯାଂ ନରାଧିପ । ଵାଜିମେଧମଵାପ୍ନୋତି ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ
ହେ ନରାଧିପ, କୋଶଳାର ଋଷଭ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଲେ, ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
କୋଶଲାଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ କାଲତୀର୍ଥମୁପସ୍ପୃଶେତ୍ । ଵୃଷଭୈକାଦଶଗୁଣଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
କୋଶଳାକୁ ପହଞ୍ଚି, କାଳ ତୀର୍ଥରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ବୃଷଭ ଯଜ୍ଞର ଏଗାର ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପୁଷ୍ପଵତ୍ଯାମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ । ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଵିଂଦ୍ଯାତ୍କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ପୁଷ୍ପବତୀ ନଦୀରେ ଉପସ୍ପର୍ଶନ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଲେ, ମଣିଷ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ତତୋ ବଦାରିକାତୀର୍ଥେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରଯତମାନସଃ । ଦୀର୍ଘାଯୁଷ୍ଯମଵାପ୍ନୋତି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ତାପରେ ବଦରିକା ତୀର୍ଥରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତତୋ ମହେଂଦ୍ରମାସାଦ୍ଯ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯନିଷେଵିତମ୍ । ରାମତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵାଜିମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୂଜିଥିବା ମହେନ୍ଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାମ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।