କୂର୍ମରୂପେଣ ରାଜେଂଦ୍ର ଅସୁରେଣ ଦୁରାତ୍ମନା । ହ୍ରିଯମାଣା ହୃତା ରାଜନ୍ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହରଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵୀତ ତୀର୍ଥକୋଟ୍ଯାଂ ନରାଧିପ । ପୁଂଡରୀକମଵାପ୍ନୋତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ହେ ନରପତି, ସେଠାରେ ଅନେକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନଂ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ । ସଦା ସନ୍ନିହିତୋ ଯତ୍ର ହରିର୍ଵସତି ଭାରତ
ତାପରେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ନାରାୟଣଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ହରି ସଦା ବସିଥାନ୍ତି, ହେ ଭାରତ।
ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । ଆଦିତ୍ଯାଵସଵୋରୁଦ୍ରା ଜନାର୍ଦନମୁପାସତେ
ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।
ଶାଲଗ୍ରାମ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଵିଷ୍ଣୋରଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ । ଅଭିଗମ୍ଯ ତ୍ରିଲୋକେଶଂ ଵରଦଂ ଵିଷ୍ଣୁମଚ୍ଯୁତମ୍
ସେଠିକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଦାତା ଓ ଅକ୍ଷୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦର୍ଶନ କରି—
ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତତ୍ରୋଦପାନୋ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନଃ
ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ସେଠାରେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ପବିତ୍ର ଜଳ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ସମୁଦ୍ରାସ୍ତତ୍ରଚତ୍ଵାରଃ କୂପେ ସନ୍ନିହିତାଃ ସଦା । ତତ୍ରୋପସ୍ପୃଶ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେଠାରେ ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ସଦା ଏକ କୂଆରେ ବିଦ୍ୟମାନ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ଅଭିଗମ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ଵରଦଂ ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ଯଯମ୍ । ଵିରାଜତେ ଯଥା ସୋମ ଋଣୈର୍ମୁକ୍ତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ମହାଦେବ, ଦାତା ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ମଣିଷ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ସୋମ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ଜାତିସ୍ମରଂ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ । ଜାତିସ୍ମରତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସ୍ନାତ୍ଵା ତତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ
ଜାତିସ୍ମରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ନିଶ୍ଚୟ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ପାଏ।
ଵଟେଶ୍ଵରପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ କେଶଵମ୍ । ଈପ୍ସିତାଁଲ୍ଲଭତେ ଲୋକାନୁପଵାସାନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ବଟେଶ୍ୱରପୁରକୁ ଯାଇ, କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତୁ ଵାମନଂ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ଅଭିଵାଦ୍ଯ ହରିଂ ଦେଵଂ ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ବାମନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ଦେବତା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ଭରତସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନମ୍ । କୌଶିକୀଂ ତତ୍ର ସେଵେତ ମହାପାତକନାଶିନୀମ୍
ଭରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ସେଠାରେ ମହାପାପ ନାଶକ କୌଶିକୀକୁ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।
ରାଜସୂଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତିମାନଵଃ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଚଂପକାରଣ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ମଣିଷ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ତାପରେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେ ଉତ୍ତମ ଚମ୍ପକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାଂ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଅଥ ଗୋଵିଂଦମାସାଦ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ପରମସମ୍ମତମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ରାତି ରୁହିଲେ, ଗୋସହସ୍ର ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ତାପରେ, ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଶଂସିତ ତୀର୍ଥ ଗୋବିନ୍ଦକୁ ପହଞ୍ଚି—
ଉପୋଷ୍ଯ ରଜନୀମେକାମଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତ୍ର ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ଏକ ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମହାତେଜସ୍ବୀ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଭରତର୍ଷଭ । ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତସ୍ତତ୍ର ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ ।
କନ୍ଯାଵସଥମାସାଦ୍ଯ ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ (ଆଵସଥ୍ଯ)। ମନୋଃ ପ୍ରଜାପତେର୍ଲୋକାନାପ୍ନୋତି ଭରତର୍ଷଭ
କନ୍ୟାର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଭୋଜନ କଲେ, ମନୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
କନ୍ଯାଯାଂ ଯେ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଦାନମଣ୍ଵପି ଭାରତ । ତଦକ୍ଷଯମିତି ପ୍ରାହୁରୃଷଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ହେ ଭାରତ, କନ୍ୟାର ଠାରେ ଯେଉଁଠି କିଛି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଛୋଟ ହେଉ କି ବଡ଼, ମହାପ୍ରତିଜ୍ଞା ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି, ସେ ଦାନ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ନିଷ୍ଠାଵାସଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନିଷ୍ଠା ନାମକ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯିବେ ।
ଯେ ତୁ ଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ନିଷ୍ଠାଯାଃ ସଂଗମେ ନରାଃ । ତେ ଯାଂତି ନରଶାର୍ଦୂଲ ବ୍ରହ୍ମଲୋକମନାମଯମ୍
ନିଷ୍ଠା ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଲୋକେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୋଷରହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ତତ୍ରାଶ୍ରମୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ । ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵାଣୋ ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେଠାରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି । ସେଠାରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ।
ଦେଵକୂଟଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ଦେବକୂଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବଋଷିମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କୌଶିକସ୍ଯ ମୁନେର୍ହ୍ରଦମ୍ । ତତ୍ର ସିଦ୍ଧିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଥ କୌଶିକଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୌଶିକ ମୁନିଙ୍କ ହ୍ରଦକୁ ଯିବା ଉଚିତ । ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଯାହାଙ୍କୁ କୌଶିକ ବି କୁହାଯାଏ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ।
ଯତ୍ର ମାସଂ ଵସେଦ୍ଧୀରଃ କୌଶିକ୍ଯାଂ ଭରତର୍ଷଭ । ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତନ୍ମାସେନାଧିଗଚ୍ଛତି
ଯେଉଁ ଦୃଢ଼ ମନ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତି କୌଶିକୀ ନଦୀକୂଳରେ ଏକ ମାସ ରହେ, ସେ ଏହି ମାସରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥଵରଂ ଚୈଵ ଯୋ ଵସେତ ମହାହ୍ରଦମ୍ । ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ଵିଂଦ୍ଯାଦ୍ବହୁସୁଵର୍ଣକମ୍
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାହ୍ରଦରେ ଯେଉଁଠି କେହି ବସିଥାଏ, ସେ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ ଏବଂ ବହୁ ସୁନା ପାଏ ।
କୁମାରମଭିଗମ୍ଯାଥ ଵୀରାଶ୍ରମନିଵାସିନମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଶକ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ବୀରମାନେ ଥିବା ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଥିବା କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଶକ୍ର ଲୋକକୁ ଯିବେ ।
ନଂଦିନ୍ଯାଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ କୂପଂ ତ୍ରିଦଶସେଵିତମ୍ । ନରମେଧସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି କୁରୂଦ୍ଵହ
ନନ୍ଦିନୀରେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା କୂଆଁକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମଣିଷ ବଳିର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
କାଲିକାସଂଗମେ ସ୍ନାତ୍ଵା କୌଶିକ୍ଯାରୁଣଯୋର୍ଯତଃ । ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
କାଳିକା, କୌଶିକୀ ଓ ଅରଣ୍ୟ ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ ।
ଉର୍ଵଶୀତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ତଥା ସୋମାଶ୍ରମଂ ବୁଧଃ । କୁଂଭକର୍ଣାଶ୍ରମେ ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂଜ୍ଯତେ ଭୁଵି ମାନଵଃ
ଉର୍ବଶୀ ତୀର୍ଥକୁ ଏବଂ ସୋମ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ପୃଥିବୀରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ।
ତଥା କୋକାମୁଖେ ସ୍ନାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ଜାତିସ୍ମରତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟମେତତ୍ପୁରାତନୈଃ
ତେଣୁ, କୋକାମୁଖରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକାଗ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିଲେ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏହିଥିରେ ପୁରାତନମାନେ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିଛନ୍ତି ।