ମହାପାତକିନୋ ଦେଵି ଯେ ତେଭ୍ଯଃ ପାପକୃତ୍ତମାଃ । ଵାରାଣସୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତେ ଯାଂତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ମହାପାପୀ ଓ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପାପ କରିଥିବା, ସେମାନେ ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଇଥାନ୍ତି।
ତସ୍ମାନ୍ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ନିଯତୋ ଵସେଦ୍ଵୈ ମରଣାଂତକମ୍ । ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାଦେଵାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ଏହିଯୋଗୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ନିୟମିତ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାରାଣସୀରେ ରହିବା ଉଚିତ; ମହାଦେବଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇ ମୁକ୍ତି ଲଭିଥାଏ।
କିଂତୁ ଵିଘ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯଂତି ପାପୋପହତଚେତସଃ । ତତୋ ନୈଵାଚରେତ୍ପାପଂ କାଯେନ ମନସା ଗିରା
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଚିତ୍ତ ପାପରେ ଅଭିଭୂତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ଆସିବ; ତେଣୁ କାୟ, ମନ ଓ ମୁଖରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏତଦ୍ରହସ୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ ପୁରାଣାନାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତେ । ଅଵିମୁକ୍ତାଶ୍ରଯଂ ଜ୍ଞାନଂ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵେତ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଏହା ଦେବତା ଓ ପୁରାଣମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ, ଶୁଭ୍ରତା; ଅବିମୁକ୍ତରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନକୁ କେହି ତତ୍ତ୍ୱରେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପରମେଷ୍ଠିନାମ୍ । ଦେଵଦେଵେନ କଥିତଂ ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍
ନାରଦ କହିଲେ— ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପରମେଷ୍ଠୀମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବଦେବ ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର କଥା କହିଲେ।
ଯଥାନାରାଯଣଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵାନାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ । ଯଥେଶ୍ଵରାଣାଂ ଗିରିଶଃ ସ୍ଥାନାନାମେତଦୁତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ; ଏପରି ଈଶ୍ଵରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗିରିଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ଯୈଃ ସମାରାଧିତୋ ରୁଦ୍ରଃ ପୂର୍ଵସ୍ମିନ୍ନେକଜନ୍ମନି । ତେ ଵିଦଂତି ପରଂ କ୍ଷେତ୍ରମଵିମୁକ୍ତଂ ଶିଵାଲଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅବିମୁକ୍ତ ଶିବାଳୟର ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଜାଣିଥାନ୍ତି।
କଲିକଲ୍ମଷସଂଭୂତା ଯେଷାମୁପହୃତା ମତିଃ । ନ ତେଷାଂ ଵେଦିତୁଂ ଶକ୍ଯଂ ସ୍ଥାନଂ ତତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମନ କଳିର ଦୂଷଣରେ ଅଭିଭୂତ, ସେମାନେ ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କର ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଯେ ସ୍ମରଂତି ସଦା କାଲଂ ଵଦଂତି ଚ ପୁରୀମିମାମ୍ । ତେଷାଂ ଵିନଶ୍ଯତି କ୍ଷିପ୍ରମିହାମୁତ୍ର ଚ ପାତକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ସଦା କାଳକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ଓ ଏହି ପୁରୀକୁ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୱର ହୁଏ।
ଯାନି ଚେହ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ପାତକାନି କୃତାଲଯାଃ । ନାଶଯେତ୍ତାନି ସର୍ଵାଣି ଦେଵଃ କାଲତନୁଃ ଶିଵଃ
ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ନିଜ ଘର କରିଛନ୍ତି ଓ କିଛି ପାପ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପକୁ କାଳର ଆକାର ଧରିଥିବା ଶିବ ନଶ୍ୱର କରନ୍ତି।
ଆଗଚ୍ଛେତ୍ତଦିଦଂ ସ୍ଥାନଂ ସେଵିତଂ ମୋକ୍ଷକାଂକ୍ଷିଭିଃ । ମୃତାନାଂ ଚ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଭୂଯୋ ଭଵସାଗରେ
ଯେଉଁମାନେ ମୁକ୍ତି ଚାହି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସନ୍ତି, ଏଠି ମୃତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନଃଜନ୍ମ ଭବସାଗରରେ ହୁଏ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵସେନ୍ନରଃ । ଯୋଗୀ ଵାପ୍ଯଥଵାଯୋଗୀ ପାପୀ ଵା ପୁଣ୍ଯକୃତ୍ତମଃ
ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏକ ଲୋକ ବାରାଣସୀରେ ରହିବା ଉଚିତ; ଯୋଗୀ ହେଉ କି ନାହିଁ, ପାପୀ ହେଉ କି ପୁଣ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନ ଲୋକଵଚନାତ୍ପିତ୍ରୋର୍ନ ଚୈଵ ଗୁରୁଵାଦତଃ । ମତିର୍ନ କ୍ରମଣୀଯା ସ୍ଯାଦଵିମୁକ୍ତଗତିଂ ପ୍ରତି
ମୁକ୍ତିରେ ନେଇଯାଉନଥିବା ପଥକୁ, ଲୋକମାନେ କହିଥିବା କଥା, ପିତାମାତାଙ୍କ କଥା କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କଥା ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ଚଳାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ତତ୍ରେଦଂ ଵିମଲଂ ଲିଗମୋଂକାରଂନାମ ଶୋଭନମ୍ । ଯସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ନାରଦ କହିଲେ—ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଚିହ୍ନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଓଂକାର ନାମରେ ଡାକାଯାଏ; ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଏତତ୍ପରତରଂ ଜ୍ଞାନଂ ପଂଚାଯତନମୁତ୍ତମମ୍ । ସେଵିତଂ ମୁନିର୍ଭିର୍ନିତ୍ଯଂ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିମୋକ୍ଷଣମ୍
ଏହା ଅତି ଉଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଞ୍ଚାୟତନ; ଏହିଠାରେ ବାରାଣସୀରେ ମୁନିମାନେ ସଦା ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ସାକ୍ଷାନ୍ମହାଦେଵଃ ପଂଚାଯତନଵିଗ୍ରହଃ । ରମତେ ଭଗଵାନ୍ରୁଦ୍ରୋ ଜଂତୂନାମପଵର୍ଗଦଃ
ସେଠାରେ ମହାଦେବ ନିଜେ ପଞ୍ଚାୟତନ ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି; ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଠି ଆନନ୍ଦରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଏତତ୍ପାଶୁପତଂ ଜ୍ଞାନଂ ପଂଚାଯତନମୁଚ୍ଯତେ । ତଦେତଦ୍ଵିମଲଂ ଲିଗମୋଂକାରଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ପାଶୁପତ ଜ୍ଞାନକୁ ପଞ୍ଚାୟତନ ବୋଲାଯାଏ; ଏହି ପବିତ୍ର ଚିହ୍ନ ଓଂକାର ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।
ଶାଂତ୍ଯତୀତା ତଥା ଶାଂତିର୍ଵିଦ୍ଯା ଚୈଵାପରା ଵରା । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଚ ନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ପଂଚାତ୍ମଂ ଲିଂଗମୈଶ୍ଵରମ୍
ଶାନ୍ତିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ଶାନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅନ୍ୟ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ନିବୃତ୍ତି—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଦେବତା ଲିଙ୍ଗର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ।
ପଂଚାନାମପି ଲିଂଗାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ସମାଶ୍ରଯମ୍ । ଓଁକାରବୋଧକଂ ଲିଂଗଂ ପଂଚାଯତନମୁଚ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ପାଞ୍ଚଟି ଲିଙ୍ଗରେ ବସନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଓଂକାରକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ପଞ୍ଚାୟତନ ବୋଲାଯାଏ।
ସଂସ୍ମରେଦୀଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ପଂଚାଯତନମଵ୍ଯଯମ୍ । ଦେହାଂତେ ପରମଂ ଜ୍ଯୋତିରାନଂଦଂ ଵିଶତେ ବୁଧଃ
ଅବିନାଶୀ ପଞ୍ଚାୟତନ ଲିଙ୍ଗରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଶରୀର ଶେଷରେ, ଜ୍ଞାନୀ ପରମ ଜ୍ୟୋତି ଓ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ତତ୍ର ଦେଵର୍ଷଯଃ ପୂର୍ଵଂ ସିଦ୍ଧାବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯସ୍ତଥା । ଉପାସ୍ଯ ଦେଵମୀଶାନମାପୁରଂତଃ ପରଂ ପଦମ୍
ସେଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବ ଋଷିମାନେ ଓ ସିଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ, ଭଗବାନ ଈଶାନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପାଇଥିଲେ।
ମତ୍ସ୍ଯୋଦର୍ଯାସ୍ତଟେ ପୁଣ୍ଯେ ସ୍ଥାନଂ ଗୁହ୍ଯତମଂ ଶୁଭମ୍ । ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରଂ ରାଜେଂଦ୍ର ଓଁକାରେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ମତ୍ସ୍ୟୋଦରୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳରେ, ଏକ ଗୁପ୍ତ ଓ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ରାଜା, ଗୋଚର୍ମ ପରି ଆକାରର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓଂକାରେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଂ ତଥୋଂକାରଂକଂଦର୍ପେଶ୍ଵରମେଵ ଚ
ସେଠି କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ଓଂକାର ଓ କନ୍ଦର୍ପେଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି।
ଏତାନି ଗୁହ୍ଯଲିଂଗାନି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ନ କଶ୍ଚିଦିହ ଜାନାତି ଵିନା ଶଂଭୋରନୁଗ୍ରହାତ୍
ଏହିଗୁଡିକ ଗୁପ୍ତ ଲିଙ୍ଗ ବାରାଣସୀରେ ଅଛି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ଶିବଙ୍କ କୃପା ବିନା କେହି ଏଠାରେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରସ୍ଯୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ପାର୍ଥିଵ । ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ପୁରା ଦୈତ୍ଯୋ ହସ୍ତୀ ଭୂତ୍ଵା ଶିଵାଂତିକମ୍
କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ଶୁଣ, ରାଜା; ସେଠି ଏକ ଦୈତ୍ୟ ପୁରାତନ କାଳରେ ହାତୀ ଆକାର ଧରି ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଥିଲା।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ହଂତୁମାଯାତୋ ଯତ୍ର ନିତ୍ଯମୁପାସତେ । ତେଷାଂ ଲିଂଗାନ୍ମହାଦେଵଃ ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ସେଠି ସଦା ଉପାସନା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଥିଲା; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମହାଦେବ ତ୍ରିନେତ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ମହାଦେଵୋ ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ । ହତ୍ଵା ଗଜାକୃତିଂ ଦୈତ୍ଯଂ ଶୂଲେନାଵଜ୍ଞଯା ହରଃ
ଭକ୍ତମାନେର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ମହାଦେବ, ହାତୀ ଆକାର ଦୈତ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ବଧ କଲେ।
ଵାସସ୍ତସ୍ଯାକରୋତ୍କୃତ୍ତିଂ କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରସ୍ତତଃ । ତତ୍ର ସିଦ୍ଧିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ମୁନଯୋ ହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେ ଦୈତ୍ୟର ଚମଡ଼କୁ ପୋଶାକ ଭାବେ ପିନ୍ଧିଲେ; ଏହିପରି କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ନାମ ହେଲା। ଏଠି ମୁନିମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତେନୈଵ ଚ ଶରୀରେଣ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍ । ଵିଦ୍ଯାଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରା ରୁଦ୍ରାଃ ଶିଵା ଯେ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ସେଇ ଦୈତ୍ୟର ଶରୀର ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଓ ରୁଦ୍ର, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ନାଥମାନେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପାଇଥିଲେ।
କୃତ୍ତିଵାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ନିତ୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା କଲିଯୁଗଂ ଘୋରମଧର୍ମବହୁଲଂ ଜନାଃ
କୃତ୍ତିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ସଦା ଆଶ୍ରୟ କରି ରହିଥିବା, କଳିଯୁଗର ଭୟଙ୍କରତା ଜାଣି, ଅଧର୍ମରେ ଭର୍ତ୍ତି ଲୋକମାନେ।