ଯଃ ପୂଜଯେଦ୍ଧରିଂ ଚକ୍ରେ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲୋଦ୍ଭଵେ । ରାଜସୂଯସହସ୍ରେଣ ତେନେଷ୍ଟଂ ପ୍ରତିଵାସରେ
ଯେଉଁ ଜଣେ ହରିଙ୍କୁ ଚକ୍ର କିମ୍ବା ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଏହା ଏକ ହଜାର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ପରି ହୁଏ।
ସଦାମନଂତି ଵେଦାଂତା ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମଚ୍ଯୁତମ୍ । ତତ୍ପ୍ରସାଦୋ ଭଵେନ୍ନୄଣାଂ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନାତ୍
ବେଦାନ୍ତ ସଦା ଅବିନାଶୀ, ଆନନ୍ଦମୟ, ଅଚଳ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ପୂଜା କରିଲେ ତାଙ୍କର କୃପା ଲୋକମାନେ ପାଆନ୍ତି।
ମହାକାଷ୍ଠସ୍ଥିତୋ ଵହ୍ନିର୍ମଖସ୍ଥାନେ ପ୍ରକାଶତେ । ଯଥା ତଥା ହରିର୍ଵ୍ଯାପୀ ଶାଲଗ୍ରାମେ ପ୍ରକାଶତେ
ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ କାଠରେ ଅଗ୍ନି ଥିଲେ ବେଦିରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ହରି ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଅଛି, ସେଠି ସମସ୍ତେ ଭିତରେ ବ୍ୟାପି ଥିଲେ ଦେଖାଯାଏ।
ଅପି ପାପସମାଚାରାଃ କର୍ମ୍ମଣ୍ଯନଧିକାରିଣଃ । ଶାଲଗ୍ରାମାର୍ଚକା ଵୈଶ୍ଯ ନୈଵ ଯାଂତି ଯମାଲଯମ୍
ଅପରାଧ କରୁଥିବା, କର୍ମରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଥିବା, ଏବଂ ଶାଳଗ୍ରାମ ଉପାସନା କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟମାନେ ଯମର ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ତଥା ରମତେ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଂ ନ ତଥା ସ୍ଵପୁରେ ହରିଃ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଚକ୍ରେ ଯଥା ସ ରମତେ ସଦା
ହରି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଉପରେ କିମ୍ବା ନିଜ ନିବାସରେ ଯେତେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଚକ୍ରରେ ସେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଭରି ରହନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ କୃତଂ ତେନ ଦତ୍ତା ପୃଥ୍ଵୀ ସସାଗରା । ଯେନାର୍ଚିତୋ ହରିଶ୍ଚକ୍ରେ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲୋଦ୍ଭଵେ
ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ, ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାଗର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଛି।
ଶିଲା ଦ୍ଵାଦଶ ଭୋ ଵୈଶ୍ଯ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲୋଦ୍ଭଵାଃ । ଵିଧିଵତ୍ପୂଜିତା ଯେନ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ଵଦାମି ତେ
ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା କରେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
କୋଟିଦ୍ଵାଦଶଲିଂଗୈସ୍ତୁ ପୂଜିତୈଃ ସ୍ଵର୍ଣପଂକଜୈଃ । ଯତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵାଦଶକାଲେଷୁ ଦିନେନୈକେନ ତଦ୍ଭଵେତ୍
ଏକ ଦିନରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା କରି ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହା କୋଟି ଦ୍ୱାଦଶ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ଦେଇ ଦ୍ୱାଦଶ ଥର ପୂଜା କରି ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଯଃ ପୁନଃ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲା ଶତମ୍ । ଉଷିତ୍ଵା ସ ହରେର୍ଲୋକେ ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତୀହ ଜାଯତେ
ଯିଏ ଶତ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାକୁ ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରେ, ସେ ଏହି ଜୀବନ ପରେ ହରିଙ୍କ ଲୋକରେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
କାମୈଃ କ୍ରୋଧୈଃ ପ୍ରଲୋଭୈଶ୍ଚ ଵ୍ଯାପ୍ତୋ ଯତ୍ର ନରାଧମଃ । ସୋଽପି ଯାତି ହରେର୍ଲୋକଂ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନାତ୍
ଯେଉଁ ନର ଅଧମ କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭରେ ଭରି ରହିଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଉପାସନା କରି ହରିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଯଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଗୋଵିଂଦଂ ଶାଲଗ୍ରାମେ ମୁଦା ନରଃ । ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵଂ ଯାଵନ୍ନ ସ ପ୍ରଚ୍ଯଵତେ ଦିଵଃ
ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ସହ ପୂଜା କରେ, ସେ ଆଭୂତସଂପ୍ଲବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଵିନା ତୀର୍ଥୈର୍ଵିନା ଦାନୈର୍ଵିନା ଯଜ୍ଞୈର୍ଵିନା ମତିମ୍ । ମୁକ୍ତିଂ ଯାଂତି ନରା ଵୈଶ୍ଯ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନାତ୍
ତୀର୍ଥ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ନିଶ୍ଚୟ ଛଡ଼ା, ମନୁଷ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଉପାସନା କରି ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି।
ନରକଂ ଗର୍ଭଵାସଂ ଚ ତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵଂ କୃମିଯୋନିତାମ୍ । ନ ଯାତି ଵୈଶ୍ଯ ପାପୋଽପି ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚକଃ
ଅପରାଧୀ ବୈଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା କରେ, ସେ ନରକ, ଗର୍ଭବାସ, ପଶୁ ଅବସ୍ଥା କିମ୍ବା କୀଟ ଜନ୍ମକୁ ଯାଏନାହିଁ।
ଦୀକ୍ଷାଵିଧାନ ମଂତ୍ରଜ୍ଞୋ ଯଶ୍ଚକ୍ରେ ବଲିମାହରେତ୍ । ଗଂଗା ଗୋଦାଵରୀ ରେଵା ନଦ୍ଯୋ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଶ୍ଚ ଯାଃ
ଯିଏ ଦୀକ୍ଷା ନିୟମ ଜାଣିଛି, ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଛି ଏବଂ ନିୟମିତ ବଳି ଦେଇଥାଏ—ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, ରେବା ଏବଂ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ସମସ୍ତ ନଦୀ—
ନିଵସଂତି ହିତାଃ ସର୍ଵାଃ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲା ଜଲେ । ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଧୂପଦୀପୈର୍ଵିଲେପନୈଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳରେ ଉପକୃତି ଦେଇ ରହନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ, ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ସହ।
ଗୀତଵାଦିତ୍ରସ୍ତୋତ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାର୍ଚନମ୍ । କୁରୁତେ ମାନଵୋ ଯସ୍ତୁ କଲୌ ଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ଯିଏ କଳିଯୁଗରେ ଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଏପରି ଉପାସନା ସହ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା କରେ—
କଲ୍ପକୋଟିସହସ୍ରାଣି ରମତେ ସନ୍ନିଧୌ ହରେଃ । ଲିଂଗୈସ୍ତୁ କୋଟିଭିର୍ଦୃଷ୍ଟୈର୍ଯତ୍ଫଲଂ ପୂଜିତୈସ୍ତୁ ତୈଃ
ସେ ହରିଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ ହଜାର କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଭରି ରହିଥାଏ; ଦେଖିବା ଏବଂ ପୂଜା କରିବାରେ କୋଟି ଲିଙ୍ଗର ଫଳ ଯେତେ ମିଳେ—
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଯାସ୍ତୁ ହ୍ଯେକେନାହ୍ନା ହି ତତ୍ଫଲମ୍ । ସକୃଦଭ୍ଯର୍ଚିତେ ଲିଂଗେ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲୋଦ୍ଭଵେ
ଏହି ଫଳ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା କରି ମିଳିଯାଏ; ଏକଥର ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରି ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳିଯାଏ।
ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରଯାଂତି ମନୁଜା ନୂନଂ ସାଂଖ୍ଯେନ ଵର୍ଜିତାଃ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାରୂପୀ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି କେଶଵଃ
ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ରୂପରେ କେଶବ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସାଂଖ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସୁରା ଯକ୍ଷା ଭୁଵନାନି ଚତୁର୍ଦଶ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଯାଂ ତୁ ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବ, ସୁର, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ଚଉଦି ଭୂବନ ଅଛି; ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଉପରେ ପିତୃପୂଜା କରେ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତିଷ୍ଠଂତି ତୃପ୍ତାଃ କଲ୍ପଶତଂ ଦିଵି । ଯେ ପିବଂତି ନରା ନିତ୍ଯଂ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଜଲମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିତ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳ ପିଉନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ସଂଖ୍ୟାହୀନ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି।
ପଂଚଗଵ୍ଯସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ସେଵିତୈଃ କିଂ ପ୍ରଯୋଜନମ୍ । କୋଟିତୀର୍ଥସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ସେଵିତୈଃ କିଂ ପ୍ରଯୋଜନମ୍
ପଞ୍ଚଗବ୍ୟର ହଜାର ଅର୍ପଣ କିମ୍ବା କୋଟି ତୀର୍ଥର ହଜାର ଯାତ୍ରା କରିବାର କଣ ଉପକାର?
ତୋଯଂ ଯଦି ପିବେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂଗଜମ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମ ଶିଲା ଯତ୍ର ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଯୋଜନତ୍ରଯମ୍
ଯଦି କେହି ପୁଣ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ସଂସ୍ପର୍ଶିତ ଜଳ ପିଉନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଅଛି, ସେଠି ତିନି ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ।
ତତ୍ର ଦାନଂ ଚ ହୋମଂ ଚ ସର୍ଵଂ କୋଟିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲା ତୋଯଂ ଯଃ ପିବେଦ୍ବିଂଦୁନା ସମମ୍
ସେଠି ଦାନ କିମ୍ବା ହୋମ କରିଲେ ସେମାନେ କୋଟିଗୁଣ ଫଳ ପାନ୍ତି; ଯେଉଁ ଲୋକ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ପିଉନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ମାତୃସ୍ତନ୍ଯଂ ପୁନର୍ନୈଵ ସ ପିବେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଭାଙ୍ନରଃ । ଶାଲଗ୍ରାମ ସମୀପେ ତୁ କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ସମଂତତଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ନିକଟରେ, ଏକ କ୍ରୋଶ ଚାରିପାଖରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅଂଶ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନି ମାଆର ଦୁଧ ପିଉନ୍ତି ନାହିଁ।
କୀଟକୋପି ମୃତୋ ଯାତି ଵୈକୁଂଠଂ ଭଵନଂ ପରମ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଚକ୍ରଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏଠି ମରିଥିବା ଏକ କୀଟ ମଧ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠର ପରମ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଚକ୍ରକୁ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଭାବରେ ଦେଇଥାଏ—
ଭୂଚକ୍ରଂ ତେନ ଦତ୍ତଂ ସ୍ଯାତ୍ସଶୈଲଵନକାନନମ୍ । ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଯା ଯୋ ମୂଲ୍ଯମୁତ୍ପାଦଯେନ୍ନରଃ
ସେ ଦାନ ଦେଇଥିବାରେ ପୃଥିବୀର ଚକ୍ର, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କାନନ ସହିତ ଦିଆଯାଏ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ—
ଵିକ୍ରେତା ଚାନୁମଂତା ଯଃ ପରୀକ୍ଷାସୁ ଚ ମୋଦତେ । ତେ ସର୍ଵେ ନରକଂ ଯାଂତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ବିକ୍ରି କରେ, ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷା କରି ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ତତଃ ସଂଵର୍ଜଯେଦ୍ଵୈଶ୍ଯ ଚକ୍ରସ୍ଯ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯମ୍ । ବହୁନୋକ୍ତେନ କିଂ ଵୈଶ୍ଯ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପାପଭୀରୁଣା
ଏହିପରି ଦେଖି ବ୍ୟବସାୟୀ ଚକ୍ରର କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟରୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ; ଅଧିକ କଥା କହିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ବ୍ୟବସାୟୀ ପାପକୁ ଭୟ କରି କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ମରଣଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵପାପହରଂ ହରେଃ । ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ନରୋ ଘୋରମରଣ୍ଯେ ନିଯତେଂଦ୍ରିଯଃ
ବାସୁଦେବ, ହରିଙ୍କର ସ୍ମରଣ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ତପ କରନ୍ତି—