ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ । ଅଭଯଂ ଯେନ ଭୂତେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତମତ୍ର ଵିଂଶାଂଵର
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଛି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛି, ଏଠାରେ ଯିଏ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଭୟ ମୁକ୍ତ କରିଛି, ଓ ବିଂଶାଂବର, ସେ ଏପରି।
ଯେ ନିଯୋଗାଂଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତାନ୍ଧର୍ମାଧର୍ମ ଵିମିଶ୍ରିତାନ୍ । ପାଲଯଂତୀହ ଯେ ଵୈଶ୍ଯ ନ ତେ ଯାଂତି ଯମାଲଯମ୍
ଯେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ମିଶ୍ରିତ ନିୟମମାନେକୁ ଏଠାରେ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମର ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଗୃହସ୍ଥଶ୍ଚ ଵାନପ୍ରସ୍ଥୋ ଯତିସ୍ତଥା । ସ୍ଵଧର୍ମନିରତାଃ ସର୍ଵେ ନାକପୃଷ୍ଠେ ଵସଂତି ତେ
ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଏ ଶ୍ୱର୍ଗର ଶିଖରରେ ବସନ୍ତି।
ଯଥୋକ୍ତଚାରିଣଃ ସର୍ଵେ ଵର୍ଣାଶ୍ରମସମନ୍ଵିତାଃ । ନରା ଜିତେଂଦ୍ରିଯା ଯାଂତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ତୁ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଚାରିଟିଏ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଅନୁଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତରତା ଯେ ଚ ପଂଚଯଜ୍ଞରତାଶ୍ଚ ଯେ । ଦଯାନ୍ଵିତାଶ୍ଚ ଯେ ନିତ୍ଯଂ ନେକ୍ଷଂତେ ତେ ଯମାଲଯମ୍
ଯେମାନେ ପୂଜା ଓ ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସଦା ଦୟାଶୀଳ, ସେମାନେ ଯମର ଗୃହ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ଇଂଦ୍ରିଯାର୍ଥନିଵୃତ୍ତା ଯେ ସମର୍ଥା ଵେଦଵାଦିନଃ । ଅଗ୍ନିପୂଜାରତା ନିତ୍ଯଂ ତେ ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରୁ ବିରତ, ବେଦ ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସଦା ଅଗ୍ନି ପୂଜାରେ ଲିନ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଅଦୀନଵଦନାଃ ଶୂରାଃ ଶତ୍ରୁଭିଃ ପରିଵେଷ୍ଟିତାଃ । ଆହଵେଷୁ ଵିପନ୍ନା ଯେ ତେଷାଂ ମାର୍ଗୋ ଦିଵାକରଃ
ଯେମାନେ ଭୟହୀନ ମୁହଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଶୂର, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ଅନାଥ ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ଵିଜାର୍ଥେ ଚ ଶରଣାଗତପାଲନେ । ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜଂତି ଯେ ଵୈଶ୍ଯ ନ ଚ୍ଯଵଂତି ଦିଵସ୍ତୁ ତେ
ଯେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଅନାଥ, ଜନନୀ, ଦ୍ୱିଜ ଓ ଶରଣ ନେଇଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ୱର୍ଗରୁ କେବେ ବି ଖସନ୍ତି ନାହିଁ।
ପଂଗ୍ଵଂଧବାଲଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ରୋଗ୍ଯନାଥଦରିଦ୍ରିତାନ୍ । ଯେ ପୁଷ୍ଣଂତି ସଦା ଵୈଶ୍ଯ ତେ ମୋଦଂତି ସଦା ଦିଵି
ଯେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ସଦା ଲଙ୍ଗଡ଼, ଅନ୍ଧ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ଅନାଥ ଓ ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଶ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଗାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଂକନିର୍ମଗ୍ନାଂ ରୋଗମଗ୍ନଂ ଦ୍ଵିଜଂ ତଥା । ଉଦ୍ଧରଂତି ନରା ଯେ ଚ ତେଷାଂ ଲୋକୋଽଶ୍ଵମେଧିନାମ୍
ଯେ ମଣିଷମାନେ କାଉଁ ମାଟିରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦ୍ୱିଜକୁ ଦେଖି ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାଙ୍କ ପରି।
ଗୋଗ୍ରାସଂ ଯେ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଯେ ଶୁଶ୍ରୂଷଂତି ଗାଃ ସଦା । ଯେନାରୋହଂତି ଗୋପୃଷ୍ଠେ ତେ ସ୍ଵର୍ଲୋକନିଵାସିନଃ
ଯେମାନେ ଗାଈଙ୍କୁ ଚାରା ଦେଉଛନ୍ତି, ସଦା ଗାଈଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଗାଈଙ୍କୁ ପିଠିରେ ଚଢ଼ାନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଗର୍ତମାତ୍ରଂ ତୁ ଯେ ଚକ୍ରୁର୍ଯତ୍ର ଗୌରତୃଷା ଭଵେତ୍ । ଯମଲୋକମଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତେ ଯାଂତି ସ୍ଵର୍ଗତିଂ ନରାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଈ ପିଇବା ପାଇଁ ଏକ ଛୋଟ ଗଡ଼ିଅଁ ଖୋଦନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଲୋକ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ, ସିଧା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିପୂଜା ଦେଵପୂଜା ଗୁରୁପୂଜା ରତାଶ୍ଚ ଯେ । ଦ୍ଵିଜପୂଜା ରତା ନିତ୍ଯଂ ତେ ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ଗୁରୁ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିତ୍ୟ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ।
ଵାପୀକୂପତଡାଗାଦୌ ଧର୍ମସ୍ଯାଂତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ପିବଂତି ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଯତ୍ର ଜଲସ୍ଥଲ ଚରାସ୍ତଦା
କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ତଳାବ ଭଳି ଜଳସ୍ଥଳରେ ଧର୍ମର ସୀମା ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଜଳ ପିଉନ୍ତି କିମ୍ବା ଚାଲିଫିରନ୍ତି।
ନିତ୍ଯଂ ଦାନପରଃ ସୋଽତ୍ର କଥ୍ଯତେ ଵିବୁଧୈରପି । ଯଥାଯଥା ଚ ପାନୀଯଂ ପିବଂତି ପ୍ରାଣିନୋ ଭୃଶମ୍
ଯିଏ ସଦା ଦାନରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେଉଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେତେ ଜଳ ପିଉନ୍ତି, ସେତେ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ।
ତଥାତଥାଽକ୍ଷଯଃ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିଶାଂ ଵର । ପ୍ରାଣିନାଂ ଜୀଵନଂ ଵାରି ପ୍ରାଣା ଵାରିଣି ସଂସ୍ଥିତାଃ
ଏହିପରି ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ରହେ; ଜଳ ହେଉଛି ପ୍ରାଣୀମାନେର ଜୀବନ, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଜଳରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ନିତ୍ଯସ୍ନାନେନ ପୂଯଂତେ ଯେଽପି ପାତକିନୋ ନରାଃ । ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ହରେଦ୍ଵୈଶ୍ଯ ବାହ୍ମାଭ୍ଯଂତରଜଂ ମଲମ୍
ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ସକାଳ ସ୍ନାନ ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ଭିତର ଓ ବାହାର ମଳ ଦୂର କରେ।
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନେନ ନିଷ୍ପାପୋ ନରୋ ନ ନିରଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ସ୍ନାନଂ ଵିନା ତୁ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ମଲାଶୀ ସ ସଦା ନରଃ
ସକାଳ ସ୍ନାନ କଲେ ଲୋକ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ନରକକୁ ଯାଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ସ୍ନାନ ବିନା ଖାଏ, ସେ ସଦା ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ।
ଅସ୍ନାଯୀ ଯୋ ନରସ୍ତସ୍ଯ ଵିମୁଖା ପିତୃଦେଵତାଃ । ସ୍ନାନହୀନୋ ନରଃ ପାପଃ ସ୍ନାନହୀନୋ ନରୋଽଶୁଚିଃ
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାନ୍ତି; ସ୍ନାନ ନଥିବା ଲୋକ ପାପୀ ଏବଂ ଅପବିତ୍ର।
ଅସ୍ନାଯୀ ନରକଂ ଭୁଂକ୍ତେ ପୁଂସ୍କୀଟାଦିଷୁ ଜାଯତେ । ଯେ ପୁନଃ ସ୍ରୋତସି ସ୍ନାନମାଚରଂତୀହ ପର୍ଵଣି
ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ, ସେ ନରକ ଭୋଗ କରେ ଏବଂ କୀଟପତଙ୍ଗ ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଉଛି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ପର୍ବଦିନରେ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—
ତେ ନୈଵ ନରକଂ ଯାଂତି ନ ଜାଯଂତେ କୁଯୋନିଷୁ । ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନା ଦୁଷ୍ଟଚିଂତାଶ୍ଚ ଵଂଧ୍ଯା ଭଵଂତି ସର୍ଵଦା
ସେମାନେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ, କୁଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ସଦା ବନ୍ଧ୍ୟା ରହନ୍ତି—
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନେନ ଶୁଦ୍ଧାନାଂ ପୁରୁଷାଣାଂ ଵିଶାଂଵର । ତିଲାଂଶ୍ଚ ତିଲପାତ୍ରାଂଶ୍ଚ ତିଲପ୍ରସ୍ଥଂ ଯଥାଵିଧି
ଯେମାନେ ସକାଳ ସ୍ନାନରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତିଳ, ତିଳର ପାତ୍ର ଓ ତିଳର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥିଲେ—
ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରେତପତେର୍ଭୂମୌ ନ ଵ୍ରଜଂତି ନରାଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ପୃଥିଵୀଂ କାଂଚନଂ ଗାଂ ଚ ଦତ୍ଵା ଦାନାନି ଷୋଡଶ
ଏହାମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପିତୃଙ୍କୁ ଦେଇଲେ, ସେମାନେ କେବେ କୌଣସି ଦୁଃଖକୁ ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ; ପୃଥିବୀ, ସୁନା ଓ ଗାଈ ଏବଂ ଷୋଳ ଧରଣର ଦାନ ଦେଇଲେ—
ଗତ୍ଵା ନ ଵିନିଵର୍ତଂତେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକାଦ୍ଵିକୁଂଡଲ । ପୁଣ୍ଯାସୁ ତିଥିଷୁ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵ୍ଯତୀପାତେ ଚ ସଂକ୍ରମେ
ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଛକୁ ଫେରନ୍ତିନାହିଁ, ହେ ଶୋଭାମୟ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ; ପୁଣ୍ୟ ତିଥି, ଗ୍ରହଣ ଓ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ—
ସ୍ନାତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଯତ୍କିଂଚିନ୍ନୈଵ ମଜ୍ଜତି ଦୁର୍ଗତୌ । ନୈଵାକ୍ରାମଂତି ଦାତାରୋ ଦାରୁଣଂ ରୌରଵଂ ପଥମ୍ । ଇହଲୋକେ ନ ଜାଯଂତେ କୁଲେ ଧନଵିଵର୍ଜିତେ
ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ଥୋଡ଼ା ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିନାହିଁ; ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ମାର୍ଗରେ ଚାଲନ୍ତିନାହିଁ, ଏହି ଜଗତରେ ଧନହୀନ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ।
ସତ୍ଯଵାଦୀ ସଦା ମୌନୀ ପ୍ରିଯଵାଦୀ ଚ ଯୋ ନରଃ । ଅକ୍ରୋଧନଃ ସମାଚାରୋ ନାତିଵାଦ୍ଯନସୂଯକଃ
ଯିଏ ସଦା ସତ୍ୟ କହେ, ସଦା ମୌନ ରହେ, ମିଷ୍ଟି କଥା କହେ, କ୍ରୋଧ ନଥାଏ, ଭଲ ଆଚରଣ ରଖେ, ଅତ୍ୟଧିକ କଥା ନକହେ, ଇର୍ଷ୍ୟା କରେନାହିଁ—
ସଦା ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯସଂପନ୍ନଃ ସଦା ଭୂତଦଯାନ୍ଵିତଃ । ଗୋପ୍ତା ଚ ପରମର୍ମାଣାଂ ଵକ୍ତା ପରଗୁଣସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ସଦା ଦାନଶୀଳ, ସଦା ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ, ଗୁପ୍ତ କଥା ରକ୍ଷା କରେ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଗୁଣ କହେ—
ପରସ୍ଵଂ ତୃଣମାତ୍ରଂ ଚ ମନସାପି ନ ଯୋ ହରେତ୍ । ନ ପଶ୍ଯଂତି ଵିଶାଂଶ୍ରେଷ୍ଠ ହ୍ଯେତେ ନରକଯାତନାମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଜମି ହେଉ କିମ୍ବା ଘାସ ମାନେ ମନରେ ମଧ୍ୟ ନେଇନାହିଁ—ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ କେବେ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖନ୍ତିନାହିଁ।
ପରାପଵାଦୀ ପାଖଂଡଃ ପାପେଭ୍ଯୋଽପି ମତୋଽଧିକଃ । ପଚ୍ଯତେ ନରକେ ତାଵଦ୍ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ଏବଂ ଧର୍ମର ବିପକ୍ଷରେ ଥିବା ଲୋକ, ସାଧାରଣ ପାପୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବେଶି ଖରାପ ବୋଲି ମନାଯାଏ । ସେମାନେ ଜଗତ୍ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରନ୍ତି ।
ଵକ୍ତା ପରୁଷଵାକ୍ଯାନାଂ ମଂତଵ୍ଯୋ ନରକାଗତଃ । ସଂଦେହୋ ନ ଵିଶାଂଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁନର୍ଯାତି ଚ ଦୁର୍ଗତିମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ କଠୋର କଥା କହେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ନରକକୁ ଯାଏ । ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସେ ପୁନି ଦୁଃଖର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।