ମହାଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ ଭରତର୍ଷଭ
ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନାରଦଉଵାଚ-। ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କାଲିଂଦୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ତାପରେ, ରାଜନ୍, ଉତ୍ତମ କାଳିନ୍ଦୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ମଣିଷ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େନି।
ପୁଷ୍କରେ ତୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତ୍ତେ ପୃଥୂଦକେ । ଅଵିମୁକ୍ତେ ସୁଵର୍ଣାଖ୍ଯେ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ପୁଷ୍କର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, ପୃଥୁଦକ, ଅବିମୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯମୁନାଯାଂ ନରୋତ୍ତମ । ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗେତିରାଗୋ ଵୈ ଯେଷାଂ ମନସି ଵର୍ତତେ
ସେଇ ଫଳ ଯମୁନାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ଭୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି।
ଯମୁନାଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ସ୍ନାନଦାନେନ ସତ୍ତମ । ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସଂପତ୍ତୌ ରୂପଯୌଵନତା ଗୁଣେ
ଯମୁନାରେ ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦାନ କଲେ, ହେ ଉତ୍ତମ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ରୂପ, ଯୌବନ ଏବଂ ଗୁଣ ମିଳେ।
ଯେଷାଂ ମନୋରଥସ୍ତୈସ୍ତୁ ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ଯମୁନାଜଲମ୍ । ଯେ ବିଭ୍ଯତି ନରକାଦେର୍ଦାରିଦ୍ର୍ଯୋଽତ୍ର ସଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ଇଚ୍ଛା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେଠି ଯମୁନା ଜଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁମାନେ ନରକ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଥା ତୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର କାର୍ଯଂ ନିମଜ୍ଜନମ୍ । ଦାରିଦ୍ର୍ଯ ପାପ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯ ପଂକ ପ୍ରକ୍ଷାଲନାଯ ଵୈ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଓ ପ୍ରୟାସରେ, ସେଠାରେ ନିମଜ୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ପାପ, ଅଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଃଖର କାଦୁଁ ଧୋଇଯାଏ।
ଋତେ ଵୈ ଯାମୁନଂ ତୋଯଂ ନ ଚାନ୍ଯୋସ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନାନି କର୍ମାଣି ମତାନ୍ଯର୍ଧଫଲାନି ଵୈ । ଫଲଂ ଦଦାତି ସଂପୂର୍ଣଂ ଯାମୁନଂ ସ୍ନାନମାତ୍ରତଃ
ଯମୁନା ଜଳ ଛଡ଼ି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କେବଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦିଏ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ଯାମୁନେ ସଲିଲେ ନୃପ । ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଦୁଃଖାନି ମଜ୍ଜନାନ୍ନୈଵ ପଶ୍ଯତି
ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁମାନେ ଯମୁନା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ପକ୍ଷଦ୍ଵଯେ ଯଥା ଚଂଦ୍ର କ୍ଷୀଃଯତେ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଥା । ପାତକଂ ନଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ସ୍ନାନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁଇପକ୍ଷରେ କ୍ଷୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେପରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଯଥାବ୍ଧୌ ସୁଖମାଯାଂତି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଆଯୁର୍ଵିତ୍ତଂ କଲତ୍ରାଣି ସଂପଦଃ ସଂଭଵଂତି ଚ
ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରୁ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ସହଜରେ ମିଳେ, ସେପରି ଏଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଧନ, ଜୀବନସଂଗିନୀ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
କାମଧେନୁର୍ଯଥା କାମଂ ଚିଂତାମଣିର୍ଵିଚିଂତିତମ୍ । ଦଦାତି ଯମୁନାସ୍ନାନଂ ତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵଂ ମନୋରଥମ୍
ଯେପରି କାମଧେନୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଚିନ୍ତାମଣି ଭାବନା ସଫଳ କରେ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ମନୋରଥ ପୂରଣ ହୁଏ।
କୃତେ ତପଃ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ତ୍ରେତାଯାଂ ଯଜନଂ ତଥା । ଦ୍ଵାପରେ ଚ କଲୌ ଦାନଂ କାଲିଂଦୀ ସର୍ଵଦା ଶୁଭା
କୃତଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଥିଲା, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦାନ; କିନ୍ତୁ କାଳିନ୍ଦୀ ସବୁବେଳେ ମଙ୍ଗଳମୟ।
ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାମାଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ଭୂପତେ । ଯାମୁନେ ମଜ୍ଜନଂ ଧର୍ମଂ ଧାରାଭିଃ ଖଲୁ ଵର୍ଷତି
ସମସ୍ତ ଜନ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ରାଜନ୍, ଯମୁନାରେ ନିମଜ୍ଜନ ଧର୍ମକୁ ବର୍ଷାର ଧାରା ପରି ବର୍ଷାଏ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵୈ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ କର୍ମଭୂମୌ ଵିଶେଷତଃ । କାଲିଂଦ୍ଯସ୍ନାଯିନାଂ ନୄଣାଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜନ୍ମକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ବିଶେଷକରି କର୍ମ ଭୂମିରେ, କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ ନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ନିର୍ଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ନୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଗଗନେ ଯଦ୍ଵଚ୍ଚାଂଦ୍ରେ ଽମାଯାଂ ତୁ ମଂଡଲେ । ତଦ୍ଵନ୍ନ ଭାତି ସତ୍କର୍ମ ଯମୁନାମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଯେପରି ଆକାଶରେ କୌଣସି ଶାସନ ନାହିଁ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଚାନ୍ଦିର ଆଲୋକ ନାହିଁ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ଛାଡି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚମକେ ନାହିଁ।
ଵ୍ରତୈର୍ଦାନୈସ୍ତପୋଭିଶ୍ଚ ନ ତଥା ପ୍ରୀଯତେ ହରିଃ । ତତ୍ର ମଜ୍ଜନମାତ୍ରେଣ ଯଥା ପ୍ରୀଣାତି କେଶଵଃ
ବ୍ରତ, ଦାନ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରି ଏତେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି କେବଳ ସେଇ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ କେଶବ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ନ ସମଂ ଵିଦ୍ଯତେ କିଂଚିତ୍ତେଜଃ ସୌରେଣ ତେଜସା । ତଦ୍ଵନ୍ନ ଯମୁନାସ୍ନାନଂ ସମାନାଃ କ୍ରତୁଜାଃ କ୍ରିଯାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜକୁ କିଛି ସମାନ ନାହିଁ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ଛାଡି ଯେଉଁ କୃତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ସେଗୁଡିକୁ ସମାନ କୁହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରୀତଯେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵପାପାପନୁତ୍ତଯେ । କାଲିଂଦ୍ଯା ମଜ୍ଜନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଲାଭାଯ ମାନଵଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମଣିଷେ କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳିଥାଏ।
କିଂ ରକ୍ଷିତେନ ଦେହେନ ସୁପୁଷ୍ଟେନ ବଲୀଯସା । ଅଧ୍ରୁଵେଣ ସୁଦେହେନ ଯମୁନା ମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହକୁ ଯଦିଓ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରାଯାଏ, ପୁଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ତଥାପି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ନ କରିଲେ ଏହାର କଣ ଉପକାର?
ଅସ୍ଥିସ୍ତଂଭଂ ସ୍ନାଯୁବଂଧଂ ମାଂସକ୍ଷତଜ ଲେପନମ୍ । ଚର୍ମାଵନଦ୍ଧ ଦୁର୍ଗଂଧଂ ପୂର୍ଣଂ ମୂତ୍ରପୁରୀଷଯୋଃ
ଏହି ଦେହଟି ଅସ୍ଥିର ଦଣ୍ଡ, ସ୍ନାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଚର୍ମରେ ଢାକା, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭରା, ମୁତ୍ର ଓ ମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜରାଶୋକ ଵିପଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ରୋଗମଂଦିରମାତୁରମ୍ । ରାଗମୂଲମନିତ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵଦୋଷସମାଶ୍ରଯମ୍
ଏହି ଦେହଟି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଦୁଃଖ, ଅପରାଧ ଓ ରୋଗରେ ଭରିଆ, ରୋଗର ଘର, ଅସ୍ଥିର, ରାଗର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଦୋଷର ଆଶ୍ରୟ।
ପରୋପକାରପାପାର୍ତି ପରଦ୍ରୋହପରେର୍ଷିକମ୍ । ଲୋଲୁପଂ ପିଶୁନଂ କ୍ରୂରଂ କୃତଘ୍ନଂ କ୍ଷଣିକଂ ତଥା
ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ହାନି କରିବାକୁ ଝୁକା, ପାପୀ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ, ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ, ଲୋଭୀ, ନିନ୍ଦାକାରୀ, କ୍ରୁର, ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ।
ନିଷ୍ଠୁରଂ ଦୁର୍ଧରଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ଦୋଷତ୍ରଯଵିଦୂଷିତମ୍ । ଅଶୁଚିତାପି ଦୁର୍ଗଂଧି ତାପତ୍ରଯଵିମୋହିତମ୍
କଠୋର, ଅନିୟନ୍ତ୍ରଣୀୟ, ଦୁଷ୍ଟ, ତିନି ପ୍ରକାର ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ, ଅପବିତ୍ର, ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ, ତିନି ପ୍ରକାର ତାପରେ ମୋହିତ।
ନିସର୍ଗତୋ ଽଧର୍ମରତଂ ତୃଷ୍ଣାଶତସମାକୁଲମ୍ । କାମକ୍ରୋଧମହାଲୋଭ ନରକଦ୍ଵାରସଂସ୍ଥିତମ୍
ସ୍ୱଭାବତଃ ଅଧର୍ମରେ ରତ, ଶତଶଃ ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକୁଳ, ବଡ କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନରକର ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଥିବା।
କୃମିଵର୍ଚସ୍ତୁ ଭସ୍ମାଦି ପରିଣାମଗୁଣାଵହମ୍ । ଈଦୃକ୍ଶରୀରଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ହି ଯମୁନାମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
କୀଟ ଓ ମଳରେ ଭରିଆ, ଅନ୍ତେ ଛାର ଓ ଏହାଦିରେ ପରିଣତ, ଏପରି ଦେହ ଯଦି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ନ କରିଲେ ନିର୍ଫଳ।
ବୁଦ୍ବୁଦା ଇଵ ତୋଯେଷୁ ପ୍ରତ୍ଯଂଡା ଇଵ ପକ୍ଷିଷୁ । ଜାଯଂତେ ମରଣାଯୈଵ ଯମୁନାସ୍ନାନ ଵର୍ଜିତାଃ
ପାଣିରେ ବୁଲବୁଲି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଡିମ୍ବ ଯେପରି, ଯେଉଁମାନେ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ କେବଳ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଅଵୈଷ୍ଣଵୋ ହତୋ ଵିପ୍ରୋ ହତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମପିଂଡକମ୍ । ଅବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଂ ହତଂ କ୍ଷତ୍ରମନାଚାର ହତଂ କୁଲମ୍
ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ନାହିଁ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ନଷ୍ଟ; ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ପିଣ୍ଡ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ; ଅବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନଷ୍ଟ, ଅନାଚାର ଦ୍ୱାରା କୁଳ ନଷ୍ଟ।
ସଦଂଭଶ୍ଚ ହତୋ ଧର୍ମ୍ମଃ କ୍ରୋଧେନୈଵ ହତଂ ତପଃ । ଅଦୃଢଂ ଚ ହତଂ ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରମାଦେନ ହତଂ ଶ୍ରୁତମ୍
ଢୋଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ, କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୟା ନଷ୍ଟ, ଦୃଢତା ନଥିଲେ ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ, ଅବଧାନ ନଥିଲେ ଶ୍ରବଣ ନଷ୍ଟ।
ପରଭକ୍ତ୍ଯା ହତା ନାରୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସ୍ତ୍ରିଯା ହତଃ । ଅଦୀପ୍ତେଽଗ୍ନୌ ହତୋ ହୋମୋ ହତା ଭକ୍ତିଃ ସମାଯିକା
ଅନ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ଥିଲେ ନାରୀ ନଷ୍ଟ, ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ନଷ୍ଟ, ଅଗ୍ନି ଜଳିନଥିଲେ ହୋମ ନଷ୍ଟ, ନିୟମିତ ଭକ୍ତି ନଷ୍ଟ।