ଆହାରଂ ସା କୃତଵତୀ ମାସିମାସି ନରାଧିପ । ଋଷଯୋଽଭ୍ଯାଗତାସ୍ତତ୍ର ଦେଵ୍ଯା ଭକ୍ତାସ୍ତପୋଧନାଃ
ମାସେ ମାସେ ସେ ଶାକରୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ରାଜା; ତାଁକୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଆତିଥ୍ଯଂ ଚ କୃତଂ ତେଷାଂ ଶାକେନ କିଲ ଭାରତ । ତତଃ ଶାକଂଭରୀତ୍ଯେଵଂ ନାମ ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ତାଁମାନଙ୍କୁ ଶାକ ଦ୍ୱାରା ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିଥିଲେ, ଭାରତ; ଏହିପରି ତାଙ୍କର ନାମ ଶାକମ୍ଭରୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା।
ଶାକଂଭରୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତଃ ଶାକଂ ଭକ୍ଷଯେନ୍ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଶାକମ୍ଭରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଏକାଗ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିବା ଲୋକ, ତିନି ରାତି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିୟମିତ ଭାବେ ଶାକ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶାକାହାରସ୍ଯ ଯତ୍ସମ୍ଯଗ୍ଵର୍ଷୈର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିଃ ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଭଵତି ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଛଂଦେନ ଭାରତ
ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଶାକ ଭୋଜନ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଠି ଠିକ୍ ସେଇ ଫଳ ତାଙ୍କୁ ମିଳେ, ଭାରତ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସୁଵର୍ଣାଖ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଯତ୍ର କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରସାଦାର୍ଥଂ ରୁଦ୍ରମାରାଧଯତ୍ପୁରା
ତାପରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଏକଥିରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଵରାଂଶ୍ଚ ସୁବହୂଁଲ୍ଲେଭେ ଦେଵୈରପି ସ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାନ୍ । ଉକ୍ତଶ୍ଚ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନେନ ପରିତୁଷ୍ଟେନ ଭାରତ
ସେଠାରେ ସେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ ବର ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଏବଂ ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା, ସେଇ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ, ଭାରତ।
ଅପି ଚାତ୍ମାପ୍ରିଯତରୋ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣ ଭଵିଷ୍ଯସି । ତ୍ଵନ୍ମୁଖଂ ଚ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମ ମୁହଁରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତ୍ରାଭିଗମ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜନ୍, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଏକ ମଣିଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କ ଦୟା ମିଳେ।
ଧୂମାଵତୀଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତୋ ନରଃ । ମନସା ପ୍ରାର୍ଥିତାନ୍କାମାଁଲ୍ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ, ଯଦି କେହି ଧୂମାବତୀରେ ତିନି ରାତି ରହେ, ସେ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିଥାଏ, ସେସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଇଁଥାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦେଵ୍ଯାସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାର୍ଧେ ନରଥାଵର୍ତ୍ତୋ ନରାଧିପ । ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନରଥାବର୍ତ୍ତ ଅଛି, ରାଜନ୍। ସେଠାକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି—
ମହାଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ ଭରତର୍ଷଭ
ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନାରଦଉଵାଚ-। ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କାଲିଂଦୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ତାପରେ, ରାଜନ୍, ଉତ୍ତମ କାଳିନ୍ଦୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ମଣିଷ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େନି।
ପୁଷ୍କରେ ତୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତ୍ତେ ପୃଥୂଦକେ । ଅଵିମୁକ୍ତେ ସୁଵର୍ଣାଖ୍ଯେ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ପୁଷ୍କର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, ପୃଥୁଦକ, ଅବିମୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯମୁନାଯାଂ ନରୋତ୍ତମ । ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗେତିରାଗୋ ଵୈ ଯେଷାଂ ମନସି ଵର୍ତତେ
ସେଇ ଫଳ ଯମୁନାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ଭୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି।
ଯମୁନାଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ସ୍ନାନଦାନେନ ସତ୍ତମ । ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସଂପତ୍ତୌ ରୂପଯୌଵନତା ଗୁଣେ
ଯମୁନାରେ ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦାନ କଲେ, ହେ ଉତ୍ତମ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ରୂପ, ଯୌବନ ଏବଂ ଗୁଣ ମିଳେ।
ଯେଷାଂ ମନୋରଥସ୍ତୈସ୍ତୁ ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ଯମୁନାଜଲମ୍ । ଯେ ବିଭ୍ଯତି ନରକାଦେର୍ଦାରିଦ୍ର୍ଯୋଽତ୍ର ସଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ଇଚ୍ଛା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେଠି ଯମୁନା ଜଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁମାନେ ନରକ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଥା ତୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର କାର୍ଯଂ ନିମଜ୍ଜନମ୍ । ଦାରିଦ୍ର୍ଯ ପାପ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯ ପଂକ ପ୍ରକ୍ଷାଲନାଯ ଵୈ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଓ ପ୍ରୟାସରେ, ସେଠାରେ ନିମଜ୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ପାପ, ଅଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଃଖର କାଦୁଁ ଧୋଇଯାଏ।
ଋତେ ଵୈ ଯାମୁନଂ ତୋଯଂ ନ ଚାନ୍ଯୋସ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନାନି କର୍ମାଣି ମତାନ୍ଯର୍ଧଫଲାନି ଵୈ । ଫଲଂ ଦଦାତି ସଂପୂର୍ଣଂ ଯାମୁନଂ ସ୍ନାନମାତ୍ରତଃ
ଯମୁନା ଜଳ ଛଡ଼ି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କେବଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦିଏ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ଯାମୁନେ ସଲିଲେ ନୃପ । ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଦୁଃଖାନି ମଜ୍ଜନାନ୍ନୈଵ ପଶ୍ଯତି
ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁମାନେ ଯମୁନା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ପକ୍ଷଦ୍ଵଯେ ଯଥା ଚଂଦ୍ର କ୍ଷୀଃଯତେ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଥା । ପାତକଂ ନଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ସ୍ନାନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁଇପକ୍ଷରେ କ୍ଷୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେପରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଯଥାବ୍ଧୌ ସୁଖମାଯାଂତି ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଆଯୁର୍ଵିତ୍ତଂ କଲତ୍ରାଣି ସଂପଦଃ ସଂଭଵଂତି ଚ
ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରୁ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ସହଜରେ ମିଳେ, ସେପରି ଏଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଧନ, ଜୀବନସଂଗିନୀ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
କାମଧେନୁର୍ଯଥା କାମଂ ଚିଂତାମଣିର୍ଵିଚିଂତିତମ୍ । ଦଦାତି ଯମୁନାସ୍ନାନଂ ତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵଂ ମନୋରଥମ୍
ଯେପରି କାମଧେନୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଚିନ୍ତାମଣି ଭାବନା ସଫଳ କରେ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ମନୋରଥ ପୂରଣ ହୁଏ।
କୃତେ ତପଃ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ତ୍ରେତାଯାଂ ଯଜନଂ ତଥା । ଦ୍ଵାପରେ ଚ କଲୌ ଦାନଂ କାଲିଂଦୀ ସର୍ଵଦା ଶୁଭା
କୃତଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଥିଲା, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦାନ; କିନ୍ତୁ କାଳିନ୍ଦୀ ସବୁବେଳେ ମଙ୍ଗଳମୟ।
ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାମାଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ଭୂପତେ । ଯାମୁନେ ମଜ୍ଜନଂ ଧର୍ମଂ ଧାରାଭିଃ ଖଲୁ ଵର୍ଷତି
ସମସ୍ତ ଜନ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ରାଜନ୍, ଯମୁନାରେ ନିମଜ୍ଜନ ଧର୍ମକୁ ବର୍ଷାର ଧାରା ପରି ବର୍ଷାଏ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵୈ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ କର୍ମଭୂମୌ ଵିଶେଷତଃ । କାଲିଂଦ୍ଯସ୍ନାଯିନାଂ ନୄଣାଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜନ୍ମକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ, ବିଶେଷକରି କର୍ମ ଭୂମିରେ, କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ ନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ନିର୍ଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ନୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଗଗନେ ଯଦ୍ଵଚ୍ଚାଂଦ୍ରେ ଽମାଯାଂ ତୁ ମଂଡଲେ । ତଦ୍ଵନ୍ନ ଭାତି ସତ୍କର୍ମ ଯମୁନାମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଯେପରି ଆକାଶରେ କୌଣସି ଶାସନ ନାହିଁ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଚାନ୍ଦିର ଆଲୋକ ନାହିଁ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ଛାଡି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚମକେ ନାହିଁ।
ଵ୍ରତୈର୍ଦାନୈସ୍ତପୋଭିଶ୍ଚ ନ ତଥା ପ୍ରୀଯତେ ହରିଃ । ତତ୍ର ମଜ୍ଜନମାତ୍ରେଣ ଯଥା ପ୍ରୀଣାତି କେଶଵଃ
ବ୍ରତ, ଦାନ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହରି ଏତେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି କେବଳ ସେଇ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ କେଶବ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ନ ସମଂ ଵିଦ୍ଯତେ କିଂଚିତ୍ତେଜଃ ସୌରେଣ ତେଜସା । ତଦ୍ଵନ୍ନ ଯମୁନାସ୍ନାନଂ ସମାନାଃ କ୍ରତୁଜାଃ କ୍ରିଯାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜକୁ କିଛି ସମାନ ନାହିଁ, ସେପରି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ଛାଡି ଯେଉଁ କୃତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ସେଗୁଡିକୁ ସମାନ କୁହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରୀତଯେ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵପାପାପନୁତ୍ତଯେ । କାଲିଂଦ୍ଯା ମଜ୍ଜନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଲାଭାଯ ମାନଵଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମଣିଷେ କାଳିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳିଥାଏ।
କିଂ ରକ୍ଷିତେନ ଦେହେନ ସୁପୁଷ୍ଟେନ ବଲୀଯସା । ଅଧ୍ରୁଵେଣ ସୁଦେହେନ ଯମୁନା ମଜ୍ଜନଂ ଵିନା
ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହକୁ ଯଦିଓ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରାଯାଏ, ପୁଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ତଥାପି ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ ନ କରିଲେ ଏହାର କଣ ଉପକାର?