ସୌଗଂଧିକଂ ଵନଂ ରାଜଂସ୍ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ମାନଵଃ । ଯତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ମଣିଷ ଉଚିତ ସୌଗନ୍ଧିକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି।
ସିଦ୍ଧଚାରଣଗଂଧର୍ଵାଃ କିନ୍ନରାଃ ସ ମହୋରଗାଃ । ତଦ୍ଵନଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ନେଵ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ରହନ୍ତି; ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ କେବଳ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତତୋ ହି ସା ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠା ନଦୀନାମୁତ୍ତମା ନଦୀ । ପ୍ଲକ୍ଷାଦେଵୀ ସ୍ମୃତା ରାଜନ୍ମହା ପୁଣ୍ଯା ସରସ୍ଵତୀ
ତାପରେ, ରାଜା, ସେ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ଲକ୍ଷାଦେବୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ବହୁତ ପବିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ।
ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵୀତ ଵଲ୍ମୀକାନ୍ନିଃସୃତେ ଜଲେ । ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେଠାରେ, ବିଲାରୁ ବହିଯାଉଥିବା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଈଶାନାଧ୍ଯୁଷିତଂ ନାମ ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଷଡ୍ଗୁଣଂ ଯନ୍ନିପାତେଷୁ ଵଲ୍ମୀକାଦିତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ସେଠାରେ ଇଶାନାଧ୍ୟୁଷିତ ନାମକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଯେଉଁଠାରେ ବିଲ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଷଡ୍ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
କପିଲାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଵାଜିମେଧଂ ଚ ଵିଂଦତି । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଦୃଷ୍ଟମେତତ୍ପୁରାତନୈଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ହଜାର କପିଳ ଯଜ୍ଞ ଓ ଏକ ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଏହି କଥା ପୁରାତନ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି।
ସୁଗଂଧାଂ ଶତକୁଂଭାଂ ଚ ପଂଚଯଜ୍ଞଂ ଚ ଭାରତ । ଅଭିଗମ୍ଯ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସୁଗନ୍ଧ ଶତକୁମ୍ଭା ଓ ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତ୍ରିଶୂଲପାତ୍ରଂ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭମ୍ । ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵୀତ ପିତୃଦେଵାର୍ଚନେ ରତଃ
ସେଠାରେ, ତ୍ରିଶୂଳପାତ୍ର ନାମକ ଦୁର୍ଲଭ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ପିତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଲଭତେ ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନ ସଂଶଯଃ । ତତୋ ରାଜଗୃହଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦେଵ୍ଯାଃ ସ୍ଥାନଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଦେହ ଛାଡିବା ପରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗାଣପତ୍ୟ ପଦ ଲାଭ କରେ; ତାପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ରାଜ ଗୃହକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଶାକଂଭରୀତି ଵିଖ୍ଯାତା ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା । ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ଚ ଶାକେନ କିଲ ଭାରତ
ତିନି ଲୋକରେ ଯିଏ ଶାକମ୍ଭରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେ ଦେବୀ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ଶାକ ଖାଇ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଭାରତ।
ଆହାରଂ ସା କୃତଵତୀ ମାସିମାସି ନରାଧିପ । ଋଷଯୋଽଭ୍ଯାଗତାସ୍ତତ୍ର ଦେଵ୍ଯା ଭକ୍ତାସ୍ତପୋଧନାଃ
ମାସେ ମାସେ ସେ ଶାକରୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ରାଜା; ତାଁକୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଆତିଥ୍ଯଂ ଚ କୃତଂ ତେଷାଂ ଶାକେନ କିଲ ଭାରତ । ତତଃ ଶାକଂଭରୀତ୍ଯେଵଂ ନାମ ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ତାଁମାନଙ୍କୁ ଶାକ ଦ୍ୱାରା ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିଥିଲେ, ଭାରତ; ଏହିପରି ତାଙ୍କର ନାମ ଶାକମ୍ଭରୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା।
ଶାକଂଭରୀଂ ସମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତଃ ଶାକଂ ଭକ୍ଷଯେନ୍ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଶାକମ୍ଭରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଏକାଗ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିବା ଲୋକ, ତିନି ରାତି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିୟମିତ ଭାବେ ଶାକ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶାକାହାରସ୍ଯ ଯତ୍ସମ୍ଯଗ୍ଵର୍ଷୈର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିଃ ଫଲମ୍ । ତତ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଭଵତି ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଛଂଦେନ ଭାରତ
ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଶାକ ଭୋଜନ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଠି ଠିକ୍ ସେଇ ଫଳ ତାଙ୍କୁ ମିଳେ, ଭାରତ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସୁଵର୍ଣାଖ୍ଯଂ ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଯତ୍ର କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରସାଦାର୍ଥଂ ରୁଦ୍ରମାରାଧଯତ୍ପୁରା
ତାପରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଏକଥିରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଵରାଂଶ୍ଚ ସୁବହୂଁଲ୍ଲେଭେ ଦେଵୈରପି ସ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାନ୍ । ଉକ୍ତଶ୍ଚ ତ୍ରିପୁରଘ୍ନେନ ପରିତୁଷ୍ଟେନ ଭାରତ
ସେଠାରେ ସେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ ବର ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ଏବଂ ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା, ସେଇ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ, ଭାରତ।
ଅପି ଚାତ୍ମାପ୍ରିଯତରୋ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣ ଭଵିଷ୍ଯସି । ତ୍ଵନ୍ମୁଖଂ ଚ ଜଗତ୍କୃତ୍ସ୍ନଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ହେବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମ ମୁହଁରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତ୍ରାଭିଗମ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜନ୍, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଏକ ମଣିଷ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କ ଦୟା ମିଳେ।
ଧୂମାଵତୀଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତୋ ନରଃ । ମନସା ପ୍ରାର୍ଥିତାନ୍କାମାଁଲ୍ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ, ଯଦି କେହି ଧୂମାବତୀରେ ତିନି ରାତି ରହେ, ସେ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିଥାଏ, ସେସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଇଁଥାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦେଵ୍ଯାସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାର୍ଧେ ନରଥାଵର୍ତ୍ତୋ ନରାଧିପ । ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନରଥାବର୍ତ୍ତ ଅଛି, ରାଜନ୍। ସେଠାକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି—
ମହାଦେଵପ୍ରସାଦେନ ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ ଭରତର୍ଷଭ
ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନାରଦଉଵାଚ-। ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କାଲିଂଦୀତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ତାପରେ, ରାଜନ୍, ଉତ୍ତମ କାଳିନ୍ଦୀ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏକ ମଣିଷ କେବେ ଦୁର୍ଗତିରେ ପଡ଼େନି।
ପୁଷ୍କରେ ତୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତ୍ତେ ପୃଥୂଦକେ । ଅଵିମୁକ୍ତେ ସୁଵର୍ଣାଖ୍ଯେ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ପୁଷ୍କର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, ପୃଥୁଦକ, ଅବିମୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯମୁନାଯାଂ ନରୋତ୍ତମ । ସ୍ଵର୍ଗଭୋଗେତିରାଗୋ ଵୈ ଯେଷାଂ ମନସି ଵର୍ତତେ
ସେଇ ଫଳ ଯମୁନାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ଭୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି।
ଯମୁନାଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ସ୍ନାନଦାନେନ ସତ୍ତମ । ଆଯୁରାରୋଗ୍ଯସଂପତ୍ତୌ ରୂପଯୌଵନତା ଗୁଣେ
ଯମୁନାରେ ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦାନ କଲେ, ହେ ଉତ୍ତମ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ରୂପ, ଯୌବନ ଏବଂ ଗୁଣ ମିଳେ।
ଯେଷାଂ ମନୋରଥସ୍ତୈସ୍ତୁ ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ଯମୁନାଜଲମ୍ । ଯେ ବିଭ୍ଯତି ନରକାଦେର୍ଦାରିଦ୍ର୍ଯୋଽତ୍ର ସଂତି ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ଇଚ୍ଛା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେଠି ଯମୁନା ଜଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁମାନେ ନରକ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଥା ତୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର କାର୍ଯଂ ନିମଜ୍ଜନମ୍ । ଦାରିଦ୍ର୍ଯ ପାପ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯ ପଂକ ପ୍ରକ୍ଷାଲନାଯ ଵୈ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଓ ପ୍ରୟାସରେ, ସେଠାରେ ନିମଜ୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ପାପ, ଅଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଃଖର କାଦୁଁ ଧୋଇଯାଏ।
ଋତେ ଵୈ ଯାମୁନଂ ତୋଯଂ ନ ଚାନ୍ଯୋସ୍ତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନାନି କର୍ମାଣି ମତାନ୍ଯର୍ଧଫଲାନି ଵୈ । ଫଲଂ ଦଦାତି ସଂପୂର୍ଣଂ ଯାମୁନଂ ସ୍ନାନମାତ୍ରତଃ
ଯମୁନା ଜଳ ଛଡ଼ି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କେବଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦିଏ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ଯାମୁନେ ସଲିଲେ ନୃପ । ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଦୁଃଖାନି ମଜ୍ଜନାନ୍ନୈଵ ପଶ୍ଯତି
ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁମାନେ ଯମୁନା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ପକ୍ଷଦ୍ଵଯେ ଯଥା ଚଂଦ୍ର କ୍ଷୀଃଯତେ ଵର୍ଦ୍ଧତେ ତଥା । ପାତକଂ ନଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ସ୍ନାନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁଇପକ୍ଷରେ କ୍ଷୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେପରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ।