ଉଷିତ୍ଵା ରଜନୀମେକାମଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମ୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏକ ରାତି ସେଠି ବିତାଇଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମାନୁସ୍ଵରମିତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରକାଶଂ ଭୁଵି ଭାରତ । ତତ୍ର ସପ୍ତର୍ଷିକୁଂଡେଷୁ ସ୍ନାତସ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ
ସେଠିକୁ ବ୍ରହ୍ମାନୁସ୍ୱର ବୋଲି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ,
କେଦାରେ ଚୈଵ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣମଭିଗମ୍ଯାଥ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ
ଏବଂ କପିଳ ମହାତ୍ମାଙ୍କର କେଦାରରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଭ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି,
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । କପିଷ୍ଠଲସ୍ଯ କେଦାରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହି ଦୁର୍ଲଭ କପିଷ୍ଠଳ କେଦାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଂତର୍ଧାନମଵାପ୍ନୋତି ତପସା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଅନ୍ତର୍ଧାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଭିଗମ୍ଯ ଵୃଷଧ୍ଵଜଂ । ଲଭତେ ସର୍ଵକାମାନ୍ହି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତିସ୍ରଃକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ପ୍ରଵରଂ କୁରୁନଂଦନ
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆଯାଏ। ଏଠାରେ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତିନି କୋଟି ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ରୁଦ୍ରକୋଟୀ ତଥା କୂପେ ହ୍ରଦେଷୁ ଚ ସମଂତକଃ । ଇଲାସ୍ପଦଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥଂ ଭରତସତ୍ତମ
ସେଠି ରୁଦ୍ର କୋଟି ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସମନ୍ତକ କୁଆଁ ଓ ହ୍ରଦ ଅଛି; ଏବଂ ସେଠି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇଳାସ୍ପଦ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଦୈଵତାନି ପିତୄନପି । ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ଵାଜପେଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ, କେବେ ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
କିଂଦାନେ ଚ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କିଂଜପେ ଚ ମହୀପତେ । ଅପ୍ରମେଯମଵାପ୍ନୋତି ଦାନଂ ଯଜ୍ଞଂ ତଥୈଵ ଚ । କଲଶ୍ଯାଂ ଵାର୍ଯ୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
କିଂଦାନ ଓ କିଂଜପ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ହେ ମହୀପତି, ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞରୁ ଅପାର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। କଳଶରେ ପାଣି ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହରେ ଥିଲେ,
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ସରକସ୍ଯ ତୁ ପୂର୍ଵେଣ ନାରଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସରକର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭଂ ତୀର୍ଥଂ ରାମଜନ୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ଭାରତ
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ରାମଜନ୍ମ ନାମକ ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠି ତୀର୍ଥରେ, ହେ ଭାରତ, ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ,
ନାରଦେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଲୋକାନାପ୍ନୋତି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାନ୍ । ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଦଶମ୍ଯାଂ ତୁ ପୁଂଡରୀକଂ ସମାଵିଶେତ୍
ନାରଦଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ ପୁଣ୍ଡରୀକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ପୁଂଡରୀକଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜନ୍, ଜଣେ ମଣିଷ କମଳ ଫଳ ପାଏ; ଏହା ପରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ଵୈତରଣୀ ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ପାପପ୍ରମୋଚନୀ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଶୂଲପାଣିଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ବୃଷଭ ଧ୍ୱଜୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ—
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲକୀଵନମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆତ୍ମା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ; ତାପରେ, ରାଜନ୍ଦ୍ର, ସେ ଉତ୍ତମ ଫଳକୀବନକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଦା ରାଜନ୍ଫଲକୀଵନମାଶ୍ରିତାଃ । ତପଶ୍ଚରଂତି ଵିପୁଲଂ ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେଠାରେ, ରାଜନ୍, ଦେବତାମାନେ ସଦା ଫଳକୀବନରେ ବସି, ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଭାରି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।
ଦୃଷତ୍ପାନେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାତିରାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଫଲଂ ଵିଂଦତି ମାନଵଃ
ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ତୀର୍ଥେ ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ । ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଦାନ ଫଳ ମିଳେ, ରାଜନ୍।
ପାଣିଖ୍ଯାତେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଵାପ୍ନୁତେ ରାଜସୂଯମୃଷିଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ପାଣିଖ୍ୟାତ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମିଶ୍ରକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ରାଜେଂଦ୍ର ମିଶ୍ରିତାନି ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମିଶ୍ରକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ, ରାଜନ୍ଦ୍ର, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମିଶ୍ରିତ ତୀର୍ଥମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯାସେନ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ଦ୍ଵିଜାର୍ଥମିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ ସ୍ନାତି ମିଶ୍ରକେ ସ୍ନାତି ଯୋ ନରଃ
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁଁ ଯେ ବ୍ୟାସଦେବ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି—ଯେଉଁ ମଣିଷ ମିଶ୍ରକରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥାଏ।
ତତୋ ଵ୍ଯାସଵନଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ମନୋଜଵେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମୀ ଭାବେ ଭୋଜନ କରି, ବ୍ୟାସବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ମନୋଜବ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ପାଏ।
ଗତ୍ଵା ମଧୁଵନୀଂ ଚାପି ଦେଵ୍ଯାଃ ସ୍ଥାନଂ ନରଃ ଶୁଚିଃ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵାନ୍ପିତୄଂଶ୍ଚ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ମଧୁବନୀକୁ ଯାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ମଣିଷ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମିତ ଓ ପବିତ୍ର ଭାବେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ସଦେଵ୍ଯା ସମନୁଜ୍ଞାତୋ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କୌଶିକ୍ଯାଃ ସଂଗମେ ଯସ୍ତୁ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚ ଭାରତ
ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇଲେ, ସେ ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ପାଏ; କୌଶିକୀ ଓ ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ, ଭାରତ,
ସ୍ନାତୋ ଵୈ ନିଯତାହାରଃ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ତତୋ ଵ୍ଯାସସ୍ଥଲୀ ନାମ ଯତ୍ର ଵ୍ଯାସେନ ଧୀମତା
ସେଠାରେ ନିୟମିତ ଭୋଜନ କରି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ତାପରେ ବ୍ୟାସସ୍ଥଳୀ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଆସେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବ୍ୟାସଦେବ—
ପୁତ୍ରଶୋକାଭିତପ୍ତେନ ଦେହତ୍ଯାଗାଯ ନିଶ୍ଚଯଃ । କୃତୋ ଦେଵୈଶ୍ଚ ରାଜେଂଦ୍ର ପୁନରୁତ୍ଥାପିତସ୍ତଥା
ପୁଅ ଶୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଦେହ ଛାଡିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ; ଏହିପରି ସେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଉଠାଇଥିଲେ, ରାଜନ୍।
ଅଭିଗମ୍ଯ ସ୍ଥଲଦ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଋଣାଂତଂ କୂପମାସାଦ୍ଯ ତିଲପ୍ରସ୍ଥଂ ପ୍ରଦାଯ ଚ
ସେଠାରେ ସ୍ଥଳଦ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ପାଏ; ଋଣାନ୍ତ କୂଆଁକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତିଳ ଦାନ କରି—
ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିମୃଣୈର୍ମୁକ୍ତୋ ନରେଶ୍ଵର । ଵେଦୀତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ନରେଶ୍ୱର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧିକୁ ପାଏ; ବେଦୀ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଫଳ ପାଏ।
ଅହଶ୍ଚ ସୁଦିନଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵେ ତୀର୍ଥେ ନୃପ ଦୁର୍ଲଭେ । ତଯୋଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ଅଛି—ଅହଓ ସୁଦିନ; ସେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକକୁ ପାଏ।
ମୃଗଧୂମଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ରୁଦ୍ରପଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ମାନଵଃ
ତାପରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୃଗଧୂମକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପଦେ ସ୍ନାନ କରି ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରିଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ—