କେଶାନାଵପ୍ଯ ଵୈ ତସ୍ମିନ୍ପୂତୋ ଭଵତି ଭାରତ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥଵରଂ ଚାନ୍ଯତ୍ସ୍ନାତ ଲୋକାର୍ତିହଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସେଠାରେ କେଶ କାଟିଲେ, ଭାରତବଂଶୀ, ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଏଠି ଅନ୍ୟ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ।
ତତ୍ର ଵିପ୍ରା ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଵିଦ୍ଵାଂସସ୍ତତ୍ର ତତ୍ପରାଃ । ଗତିଂ ଗଚ୍ଛଂତି ପରମାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ
ସେଠାରେ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପାଉଛନ୍ତି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ୍ଵର୍ଣଲୋମାପନଯନେ ତୀର୍ଥେ ଭରତସତ୍ତମ । ପ୍ରାଣାଯାମୈର୍ନିର୍ହରଂତି ସ୍ଵଲୋମାନି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଲୋମାପନୟନ ତୀର୍ଥରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଲୋମ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ପୂତାତ୍ମାନଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଯାଂତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ଦଶାଶ୍ଵମେଧିକେ ଚୈଵ ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ମହୀପତେ
ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ସହିତ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ଗତିକୁ ପାଉଛନ୍ତି; ଏବଂ ସେଠି ଦଶାଶ୍ୱମେଧିକ ତୀର୍ଥରେ, ମହୀପତି—
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ମାନୁଷଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ମଣିଷ ଲୋକରେ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତତ୍ର କୃଷ୍ଣାମୃଗା ରାଜନ୍ଵ୍ଯାଧେନ ଶରପୀଡିତାଃ । ଵିଗାହ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ସରସି ମାନୁଷତ୍ଵମୁପାଗତାଃ
ସେଠାରେ, ହେ ରାଜନ୍, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗମାନେ ଶିକାରିର ତୀରରେ ଆହତ ହୋଇ, ସେଇ ସରୋବରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଇଥିଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେଠି ତୀର୍ଥରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ, ନିୟମିତ ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ମାନୁଷସ୍ଯ ତୁ ପୂର୍ଵେଣ କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ମହୀପତେ । ଆପଗା ନାମ ଵିଖ୍ଯାତା ନଦୀ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତା
ମଣିଷ ଲୋକର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ହେ ମହୀପତି, ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଆପଗା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ନଦୀକୁ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦିର ମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଯାମାକ ଭୋଜନଂ ତତ୍ର ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ମାନଵଃ । ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତସ୍ଯ ଧର୍ମଫଲଂ ମହତ୍
ସେଠି ଯିଏ ଶ୍ୟାମାକ ଧାନର ଭୋଜନ ଦେଉଛି ଏବଂ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବଡ଼ ଧର୍ମଫଳ ପାଏ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଭୋଜିତେ ଵିପ୍ରେ କୋଟିର୍ଭଵତି ଭୋଜିତା । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଦୈଵତାନି ପିତୄଂସ୍ତଥା
ସେଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଲେ, ଏହା କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ସମାନ। ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ,
ଉଷିତ୍ଵା ରଜନୀମେକାମଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମ୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏକ ରାତି ସେଠି ବିତାଇଲେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମାନୁସ୍ଵରମିତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରକାଶଂ ଭୁଵି ଭାରତ । ତତ୍ର ସପ୍ତର୍ଷିକୁଂଡେଷୁ ସ୍ନାତସ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ
ସେଠିକୁ ବ୍ରହ୍ମାନୁସ୍ୱର ବୋଲି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ,
କେଦାରେ ଚୈଵ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣମଭିଗମ୍ଯାଥ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ
ଏବଂ କପିଳ ମହାତ୍ମାଙ୍କର କେଦାରରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଭ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି,
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । କପିଷ୍ଠଲସ୍ଯ କେଦାରଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏହି ଦୁର୍ଲଭ କପିଷ୍ଠଳ କେଦାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଂତର୍ଧାନମଵାପ୍ନୋତି ତପସା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଅନ୍ତର୍ଧାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଭିଗମ୍ଯ ଵୃଷଧ୍ଵଜଂ । ଲଭତେ ସର୍ଵକାମାନ୍ହି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ତିସ୍ରଃକୋଟ୍ଯଶ୍ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ପ୍ରଵରଂ କୁରୁନଂଦନ
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆଯାଏ। ଏଠାରେ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ତିନି କୋଟି ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ରୁଦ୍ରକୋଟୀ ତଥା କୂପେ ହ୍ରଦେଷୁ ଚ ସମଂତକଃ । ଇଲାସ୍ପଦଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥଂ ଭରତସତ୍ତମ
ସେଠି ରୁଦ୍ର କୋଟି ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସମନ୍ତକ କୁଆଁ ଓ ହ୍ରଦ ଅଛି; ଏବଂ ସେଠି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇଳାସ୍ପଦ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଦୈଵତାନି ପିତୄନପି । ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ଵାଜପେଯଂ ଚ ଵିଂଦତି
ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ, କେବେ ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
କିଂଦାନେ ଚ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କିଂଜପେ ଚ ମହୀପତେ । ଅପ୍ରମେଯମଵାପ୍ନୋତି ଦାନଂ ଯଜ୍ଞଂ ତଥୈଵ ଚ । କଲଶ୍ଯାଂ ଵାର୍ଯ୍ଯୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
କିଂଦାନ ଓ କିଂଜପ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ହେ ମହୀପତି, ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞରୁ ଅପାର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। କଳଶରେ ପାଣି ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହରେ ଥିଲେ,
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ସରକସ୍ଯ ତୁ ପୂର୍ଵେଣ ନାରଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସରକର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି।
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭଂ ତୀର୍ଥଂ ରାମଜନ୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ଭାରତ
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ରାମଜନ୍ମ ନାମକ ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠି ତୀର୍ଥରେ, ହେ ଭାରତ, ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ,
ନାରଦେନାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଲୋକାନାପ୍ନୋତି ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାନ୍ । ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଦଶମ୍ଯାଂ ତୁ ପୁଂଡରୀକଂ ସମାଵିଶେତ୍
ନାରଦଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ ପୁଣ୍ଡରୀକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ପୁଂଡରୀକଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ତତସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜନ୍, ଜଣେ ମଣିଷ କମଳ ଫଳ ପାଏ; ଏହା ପରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ଵୈତରଣୀ ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ପାପପ୍ରମୋଚନୀ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଶୂଲପାଣିଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ବୃଷଭ ଧ୍ୱଜୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ—
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲକୀଵନମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆତ୍ମା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ; ତାପରେ, ରାଜନ୍ଦ୍ର, ସେ ଉତ୍ତମ ଫଳକୀବନକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ଦେଵାଃ ସଦା ରାଜନ୍ଫଲକୀଵନମାଶ୍ରିତାଃ । ତପଶ୍ଚରଂତି ଵିପୁଲଂ ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ସେଠାରେ, ରାଜନ୍, ଦେବତାମାନେ ସଦା ଫଳକୀବନରେ ବସି, ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଭାରି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।
ଦୃଷତ୍ପାନେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାତିରାତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଫଲଂ ଵିଂଦତି ମାନଵଃ
ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ଜଣେ ମଣିଷ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ତୀର୍ଥେ ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ । ଗୋସହସ୍ରସ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ଫଲମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ହଜାର ଗାଈର ଦାନ ଫଳ ମିଳେ, ରାଜନ୍।
ପାଣିଖ୍ଯାତେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଚ ଦେଵତାଃ । ଅଵାପ୍ନୁତେ ରାଜସୂଯମୃଷିଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ପାଣିଖ୍ୟାତ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମିଶ୍ରକଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ରାଜେଂଦ୍ର ମିଶ୍ରିତାନି ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମିଶ୍ରକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ, ରାଜନ୍ଦ୍ର, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମିଶ୍ରିତ ତୀର୍ଥମାନେ ଅଛନ୍ତି।