ଶଂକୁକର୍ଣେଶ୍ଵରଂ ଦେଵମର୍ଚଯିତ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିର । ଅଶ୍ଵମେଧଂ ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ
ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି ଏଠାରେ ଦଶଗୁଣ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ ଭରତର୍ଷଭ । ତୀର୍ଥଂ କୁରୁଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥକୁ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିବା ଉଚିତ।
ତିମୀତି ନାମ୍ନା ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନମ୍ । ଯତ୍ର ଶକ୍ରାଦଯୋ ଦେଵା ଉପାସଂତେ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଟିମି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତିଦାୟକ; ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ରୁଦ୍ରଂ ଦେଵଗଣୈର୍ଵୃତମ୍ । ଜନ୍ମପ୍ରଭୃତି ପାପାନି କୃତାନି ନୁଦତେ ନରଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ମଣିଷ ଜନ୍ମରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
ତିମିରତ୍ର ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵଦେଵୈରଭିଷ୍ଟୁତଃ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଯମେଧମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଟିମି ଏଠି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ମଣିଷ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ହୟମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ଜିତ୍ଵା ତତ୍ର ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଵିଷ୍ଣୁନା ଦିତିନଂଦନମ୍ । ପୁରା ଶୌଚଂ କୃତଂ ରାଜନ୍ହତ୍ଵା ଦୈଵତକଂଟକାନ୍
ସେଠାରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବିଷ୍ଣୁ ପୂର୍ବେ ଦିତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ; ରାଜା, ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିପକ୍ଷୀମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଏଠି ପବିତ୍ରତା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
thumb|400px|ଵସୁଧାରା, ସ୍ଵଯମ୍ଭୁ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଵସୁଧାରାମଭିଷ୍ଟୁତାମ୍ । ଗମନାଦେଵ ତସ୍ଯାଂ ହି ହଯମେଧମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହା ପରେ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ, ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ ବସୁଧାରାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। କେବଳ ସେଠାକୁ ଯିବା ମାତ୍ରରେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ସ୍ନାତ୍ଵା କୁରୁଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଯତାତ୍ମା ତୁ ମାନଵଃ । ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ହେ କୁରୁମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ନହାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ରଖି, ମଣିଷ ଯଦି ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ତୀର୍ଥଂ ଚାପି ପରଂ ତତ୍ର ଵସୂନାଂ ଭରତର୍ଷଭ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ଵସୂନାଂ ସଂମତୋ ଭଵେତ୍
ହେ ଭାରତମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ବସୁମାନେଙ୍କର ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ନହାଇ ଓ ପାଣି ପିଇଲେ, ବସୁମାନେଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
ସିଂଧୁତମମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲଭେଦ୍ବହୁସୁଵର୍ଣକମ୍
ଏହାକୁ 'ସିନ୍ଧୁତମ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ସେଠାରେ ନହାଇଲେ, ହେ ମଣିଷମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବହୁତ ସୁନା ମିଳେ।
ବ୍ରହ୍ମତୁଂଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ । ବ୍ରହ୍ମଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ସୁକୃତୀ ଵିରଜା ନରଃ
ବ୍ରହ୍ମତୁଙ୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନ ରଖି, ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଏକ ନିର୍ମଳ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
କୁମାରିକାଣାଂ ଶକ୍ରସ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୁମାରୀମାନେଙ୍କର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହାକୁ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ନହାଇଲେ, ହେ ମଣିଷମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ।
ରେଣୁକାଯାଶ୍ଚ ତତ୍ରୈଵ ତୀର୍ଥଂ ଦେଵନିଷେଵିତମ୍ । ସ୍ନାତ୍ଵା ତତ୍ର ଭଵେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଵିମଲଶ୍ଚଂଦ୍ରମା ଇଵ
ସେଠାରେ ରେଣୁକାଙ୍କର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ନହାଇଲେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ନିର୍ମଳ ହୁଏ।
ଅଥ ପଂଚନଦଂ ଗତ୍ଵା ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ । ପଂଚଯଜ୍ଞାନଵାପ୍ନୋତି କ୍ରମଶୋ ଯେ ତୁ କୀର୍ତିତାଃ
ଏହା ପରେ, ପଞ୍ଚନଦକୁ ଯାଇ, ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଭୋଜନ କରି, ଏହି କ୍ରମରେ କଥିତ ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭୀମାଯାଃ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନ ଯୋନ୍ଯାଂ ଵୈ ନରୋ ଭରତସତ୍ତମ
ତାପରେ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ଭୀମାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ସେଠାରେ ନହାଇଲେ, ହେ ଭାରତମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମଣିଷ ପୁଣି ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଦେଵ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ତତ୍ର କୁଂଡଲଵିଗ୍ରହଃ । ଗଵାଂ ଶତସହସ୍ରସ୍ଯ ଫଲଂ ଚୈଵାପ୍ନୁଯାନ୍ମହତ୍
ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କର ପୁଅ ଏକ ରାଜା ଅଟୁଟ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥାଏ। ଏଠାରେ ଏକ ଶତ ହଜାର ଗାଈଁର ଫଳ ସମାନ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।
ଗିରିକୁଂଜଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ପିତାମହଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଗିରିକୁଞ୍ଜକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପିତାମହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏକ ହଜାର ଗାଈଁର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଵିମଲଂ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ଅଦ୍ଯାପି ଯତ୍ର ଦୃଶ୍ଯଂତେ ମତ୍ସ୍ଯାଃ ସୌଵର୍ଣରାଜତାଃ
ତାପରେ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠି ଆଜି ମଧ୍ୟ ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦିର ମାଛ ଦେଖାଯାଏ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗଚ୍ଛେତ୍ପରମିକାଂ ଗତିମ୍
ସେଠାରେ ନହାଇଲେ, ହେ ମଣିଷମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ନାରଦଉଵାଚ-। ଵିତସ୍ତାଂ ଚ ସମାସାଦ୍ଯ ସଂତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ । ନରଃ ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ଵାଜପେଯସ୍ଯ ଭାରତ
ନାରଦ କହିଲେ: ଭାରତ, ବିତସ୍ତା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଲେ, ମଣିଷ ବ୍ୟାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
କାଶ୍ମୀରେଷ୍ଵେଵ ନାଗସ୍ଯ ଭଵନଂ ତକ୍ଷକସ୍ଯ ଚ । ଵିତସ୍ତାଖ୍ଯମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନମ୍
କାଶ୍ମୀରରେ ନାଗ ଓ ତକ୍ଷକଙ୍କର ନିବାସ ଅଛି। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ବିତସ୍ତା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ମୁକ୍ତ କରେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ନୂନଂ ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗଚ୍ଛେତ ପରମାଂ ଗତିମ୍
ସେଠାରେ ନହାଇଲେ, ମଣିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ୟାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ମଲଦଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ପଶ୍ଚିମାଯାଂ ତୁ ସଂଧ୍ଯାଯାମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଯଥାଵିଧି
ତାପରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଲଦାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ୍।
ଚରୁଂ ସପ୍ତାର୍ଚିଷେ ରାଜନ୍ଯଥାଶକ୍ତି ନିଵେଦଯେତ୍ । ପିତୄଣାମକ୍ଷଯଂ ଦାନଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ
ରାଜା, ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସପ୍ତ ଅର୍ଚ୍ଚିସ୍ ଥିବା ଚରୁ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି, ଏହା ପିତୃମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଦାନ।
ଗଵାଂଶତସହସ୍ରେଣ ରାଜସୂଯଶତେନ ଚ । ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରେଣ ଶ୍ରେଯାନ୍ସପ୍ତାର୍ଚିଷଶ୍ଚରୁଃ
ସତରେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ, ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯେତେକି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ ସପ୍ତ ଅର୍ଚ୍ଚିଷ୍ ହବିଷ୍ୟ ଯଜ୍ଞ।
ତତୋ ନିଵୃତ୍ତୋ ରାଜେଂଦ୍ର ରୁଦ୍ରାସ୍ପଦମଥାଵିଶେତ୍ । ଅଭିଗମ୍ଯ ମହାଦେଵମଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ ରାଜା ନିବୃତ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ; ସେଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ମଣିମଂତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମାହିତଃ । ଏକରାତ୍ରୋଷିତୋ ରାଜନ୍ନଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ମଣିମଣ୍ଟପରେ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ରାତି ରହିଥିବା ଏବଂ ମନୋଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରାଜା ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଅଥ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଦେଵିକାଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାମ୍ । ପ୍ରସୂତିର୍ଯତ୍ର ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଭରତର୍ଷଭ
ତାପରେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବିକାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣାଯାଏ।
ତ୍ରିଶୂଲପାଣେଃ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ଦେଵିକାଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଅଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ନିବାସ ସେଠାରେ ଅଛି; ଦେବିକାରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି,
ଯଥାଶକ୍ତି ନରସ୍ତତ୍ର ନିଵେଦ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ । ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଲଭତେ ଫଲମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥିବା ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।