ଅନୁରକ୍ତେଷୁ ଭକ୍ତେଷୁ ମିତ୍ରେଷୁ ଦ୍ରୋହକାରିଣଃ । ପୁଂସୋ ଲୋକୋଭଯୋଃ ସୌଖ୍ଯଂ ନାଶମେତୀତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ଯିଏ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା, ଭକ୍ତି କରୁଥିବା, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରେ, ସେ ଲୋକଙ୍କର ଦୁଇ ଜଗତର ସୁଖ ନଷ୍ଟ ହୁଏ—ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ନଃ ଶାପାତ୍ପିଶାଚୋ ଭଵ ସତ୍ଵରମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାପି ଚ ତା ବାଲା ନିଃଶ୍ଵସଂତ୍ଯଃ କ୍ରୁଧାକୁଲାଃ
ତେଣୁ ଆମର ଶାପରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏବେ ପିଶାଚ ହେଉ; ଏହିପରି କହି, ସେ କନ୍ୟାମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକଳ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତଦେଵାନ୍ଯୋନ୍ଯସଂରଂଭାତ୍ତସ୍ମିନ୍ସରସି ପାର୍ଥିଵ । ତାଃ କନ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚ ସର୍ଵେ ପୈଶାଚ୍ଯମାଗତାଃ
ହେ ରାଜା, ସେଇ ସରୋବରରେ, ପରସ୍ପର ରୋଷରେ, ସେ କନ୍ୟାମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ସମସ୍ତେ ପିଶାଚ ହେଇଗଲେ।
ସ ପିଶାଚଃ ପିଶାଚ୍ଯସ୍ତାଃ କ୍ରଂଦମାନାଃ ସୁଦାରୁଣମ୍ । କ୍ଷପଯଂତି ଵିପାକାଂସ୍ତାନ୍ପୂର୍ଵୋପାତ୍ତସ୍ଯ କର୍ମ୍ମଣଃ
ସେ ପିଶାଚ ହେଲେ, ସେମାନେ ପିଶାଚି ହେଲେ, ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ; ସେମାନେ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ସ୍ଵକାଲେ ପ୍ରଭଵତ୍ଯେଵ ପୂର୍ଵୋପାତ୍ତଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ସ୍ଵଚ୍ଛାଯାମିଵ ଦୁର୍ଵାରଂ ଦେଵାନାମପି ପାର୍ଥିଵ
ଯେଉଁ ଶୁଭ ଅଶୁଭ କର୍ମ ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ସମୟରେ ଫଳ ଦେଉଛି, ଏହା ନିଜ ଛାୟା ପରି ଅଟଳ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଟାଳିହେବା ନୁହେଁ।
କ୍ରଂଦଂତି ପିତରସ୍ତାସାଂ ମାତରସ୍ତତ୍ର ତତ୍ର ଚ । ଭ୍ରାତରଶ୍ଚୈଵ ବାଲାନାଂ ଦୈଵଂ ହି ଦୁରତିକ୍ରମମ୍
ସେ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ବାପା ମାଆ ଏଠା ଓ ସେଠା କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ; କାରଣ ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ଟାଳିପାରେ ନାହିଁ।
ଅତଊର୍ଧ୍ଵଂ ପିଶାଚାସ୍ତେ ଆହାରାର୍ଥଂ ସୁଦୁଃଖିତାଃ । ଇତସ୍ତତଶ୍ଚ ଧାଵଂତୋ ଵସଂତି ସରସସ୍ତଟେ
ସେଠାଠାରୁ, ସେ ପିଶାଚମାନେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଏଠା ସେଠା ଦୌଡ଼ିବା ଲାଗିଲେ ଏବଂ ସରୋବର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଲୋମଶୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ଆଗତଶ୍ଚ ମହାଭାଗସ୍ତତ୍ର ଯାଦୃଚ୍ଛିକୋ ମୁନି
ନାରଦ କହିଲେ—ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ମହାମୁନି ଲୋମଶ ଏଠାକୁ ଏକାକି ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ସର୍ଵେ ପିଶାଚାଃ କ୍ଷୁତ୍ସମାକୁଲାଃ । ଧାଵଂତୋ ହ୍ଯତ୍ତୁକାମାସ୍ତେ ମିଲିତ୍ଵା ଯୂଥଵର୍ତିନଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପିଶାଚମାନେ ଭୋକରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଖାଇବା ଆଶାରେ ଏକଠା ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ।
ଦହ୍ଯମାନାସ୍ତୁ ତୀଵ୍ରେଣ ତେଜସା ଲୋମଶସ୍ଯ ତୁ । ଅସମର୍ଥାଃ ପୁରଃ ସ୍ଥାତୁଂ ତେ ସର୍ଵେ ଦୂରତଃ ସ୍ଥିତାଃ
କିନ୍ତୁ ଲୋମଶଙ୍କର ତୀବ୍ର ତେଜରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ଦୂରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତତ୍ର ପୂର୍ଵକର୍ମବଲାତ୍ପିଶାଚଃ ସହ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ । ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଲୋମଶଂ ରାଜନ୍ସାଷ୍ଟାଂଗଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ତାପରି, ପୂର୍ବ କର୍ମର ଶକ୍ତିରେ, ପିଶାଚ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ରାଜା, ଲୋମଶଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଉଵାଚ ସୂନୃତାଂ ଵାଚଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଶିରସି ଚାଂଜଲିମ୍ । ମହାଭାଗ୍ଯୋଦଯେ ଵିପ୍ର ସାଧୂନାଂ ସଂଗତିର୍ଭଵେତ୍
ସେ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ, ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ଜୋଡି; 'ମହାଭାଗ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ସାଧୁମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳେ'।
ଗଂଗାଦିପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥେଷୁ ଯୋ ନରଃ ସ୍ନାତି ସର୍ଵଥା । ଯଃ କରୋତି ସତାଂ ସଂଗଂ ତଯୋଃ ସତ୍ସଂଗମୋ ଵରଃ
ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସହ ମିଶିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସହ ମିଳନ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ଗୁରୂଣାଂ ସଂଗମୋ ଵିପ୍ର ଦୃଷ୍ଟାଦୃଷ୍ଟଫଲୋ ଭୁଵି । ସ୍ଵର୍ଗଦୋ ରୋଗହାରୀ ଚ କିଂ ତମୋପହରୋ ମତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁମାନେ ସହ ମିଶିବାରୁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଫଳ ମିଳେ; ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ରୋଗ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ହଟାଏ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କଥଯାମାସ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତାଂତମଦ୍ଭୁତମ୍ । ଇମା ଗଂଧର୍ଵକନ୍ଯାସ୍ତା ମୁନେ ସୋଽହଂ ଦ୍ଵିଜାତ୍ମଜଃ
ଏପରି କହି, ସେ ପୂର୍ବର ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ: 'ହେ ମୁନି, ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁତ୍ର, ଏମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟାମାନେ।'
ସର୍ଵେ ପିଶାଚରୂପେଣ ମିଥଃ ଶାପଵିମୋହିତାଃ । ଦୀନାନନାସ୍ସୁତିଷ୍ଠାମସ୍ତଵାଗ୍ରେ ମୁନିସତ୍ତମ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶାପରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ପିଶାଚ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛୁ; ଦୁଃଖିତ ମୁହଁ ନେଇ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନେନ ବାଲାନାଂ ନିସ୍ତାରୋ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସୂର୍ଯୋଦଯେ ତମସ୍ତୋମଃ କିଂ ନୁ ଲୀଯେତ ପୁଷ୍କରେ
ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଆମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବୁ, ହେ ମହାନ; ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟରେ ଅନ୍ଧକାର ହରାଯାଏ, ସେପରି ଆମର ଦୁଃଖ ମିଶିଯିବ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଲ୍ଲୋମଶୋ ଵାକ୍ଯଂ କୃପାର୍ଦ୍ରୀକୃତମାନସଃ । ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାତେଜା ଦୁଃଖିତଂ ତଂ ମୁନେଃ ସୁତମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଲୋମଶଙ୍କ ହୃଦୟ କରୁଣାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲା; ତାହା ପରେ, ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେ ଦୁଃଖିତ ମୁନିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସ୍ମୃତିଃ ସପଦି ଜାଯତାମ୍ । ଧର୍ମେ ଚ ଵର୍ତତାଂ ଯେନ ମିଥଃ ଶାପୋ ଲଯଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ମୋର କୃପାରେ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସ୍ମୃତି ତୁରନ୍ତ ଫେରିଯାଉ; ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଶାପ ଶେଷ ହେବ।
ପିଶାଚ ଉଵାଚ- ମହର୍ଷେ କଥ୍ଯତାଂ ଧର୍ମୋ ମୁଚ୍ଯେମ ଯେନ କିଲ୍ବିଷାତ୍ । ନାଯଂ କାଲୋ ଵିଲଂବସ୍ଯ ଶାପାଗ୍ନିର୍ଦାରୁଣୋ ଯତଃ
ପିଶାଚ କହିଲେ— 'ହେ ମହାର୍ଷି, କୃପାକରି ସେଇ ଧର୍ମ କଥା କହନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବା; ଏହି ଶାପ ଅଗ୍ନି ଭୟଙ୍କର, ଏଠାରେ ବିଳମ୍ବ କରିବା ସମୟ ନୁହେଁ।'
ଲୋମଶ ଉଵାଚ- ମଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତୁ ରେଵାସ୍ନାନଂ ଵିଧାନତଃ । ଶାପାନ୍ମୋକ୍ଷ୍ଯତି ଵୋ ରେଵା ନାନ୍ଯଥା ନିଷ୍କୃତିର୍ଭଵେତ୍
ଲୋମଶ କହିଲେ— 'ମୋ ସହ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରେବା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କର; ରେବା ତୁମେମାନେ ଉପରୁ ଶାପ ଦୂର କରିଦେବ, ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।'
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଵିପ୍ର ପାପନାଶୋ ଧ୍ରୁଵଂ ନୃଣାମ୍ । ରେଵାସ୍ନାନେନ ଜାଯେତ ଇତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ; ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଏହା ରେବା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ହୁଏ— ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।
ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ଵର୍ତମାନଂ ଚ ପାତକମ୍ । ରେଵାସ୍ନାନଂ ଦହେତ୍ସର୍ଵଂ ତୂଲରାଶିମିଵାନଲଃ
ସାତ ଜନ୍ମରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅପରାଧ, ରେବା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସବୁ ଦହିଯାଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ତୁଳା ଗଛ ଝୁଲିକୁ ଜଳାଇଦିଏ।
ପ୍ରାଯାଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନ ପଶ୍ଯଂତି ଯସ୍ମିନ୍ପାପେ ପିଶାଚକ । ତତ୍ସର୍ଵଂ ନର୍ମଦାତୋଯେ ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ନଶ୍ଯତି
ହେ ପିଶାଚ, ଯେଉଁ ପାପ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନର୍ମଦା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସର୍ବଥା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଜ୍ଞାନକୃନ୍ନର୍ମ୍ମଦାସ୍ନାନମତୋ ମୋକ୍ଷଫଲା ହି ସା । ହିମଵତ୍ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵପାପହରାଣି ଵୈ
ଏହିପରି, ଜ୍ଞାନ ସହିତ ନର୍ମଦାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ମିଳେ; ହିମବତର ପବିତ୍ର ତୀରଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ।
ଇଂଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦଂ ହୀଦଂ ନିର୍ମିତଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ । ସର୍ଵକାମଫଲା ରେଵା ମୋକ୍ଷଦା ପରିକୀର୍ତିତା
ଏହି ସ୍ଥାନ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଦେଇଥାଏ, ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ରେବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପାପଘ୍ନୀ ପାପହାରିଣୀ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦା । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଦଆପ୍ଲାଵୋ ନାର୍ମଦଃ ପାପନାଶନଃ
ନର୍ମଦା ପାପ ନଶ୍ୟ କରେ, ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ତାଙ୍କରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ମିଳେ, କାରଣ ସେ ପାପ ନାଶିନୀ।
ଯାମୁନଃ ସୂର୍ଯଲୋକାଯ ଭଵେଦାପ୍ଲାଵ ଉତ୍ତମଃ । ସାରସ୍ଵତୋଘଵିଧ୍ଵଂସୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଫଲପ୍ରଦଃ
ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ମିଳେ; ଏହା ସାରସ୍ୱତୀର ବନ୍ୟାକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଶାଲଫଲଦା ପ୍ରୋକ୍ତା ଵିଶାଲା ହି ପିଶାଚକ । ପାପେଂଧନଦଵାଗ୍ନିସ୍ତୁ ଗର୍ଭହେତୁକ୍ରିଯାପହଃ
ବିଶାଳା ନଦୀ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ହେ ପିଶାଚ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ବିଶାଳ; ସେ ପାପର ଇଂଧନକୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହିଦିଏ, ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦୂର କରେ।
ଵିଷ୍ଣୁଲୋକାଯ ମୋକ୍ଷାଯ ନାର୍ମଦଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ । ସରଯୂଗଂଡକୀସିଂଧୁଶ୍ଚଂଦ୍ରଭାଗା ଚ କୌଶିକୀ
ନର୍ମଦା ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେପରି ସରୟୂ, ଗଣ୍ଡକୀ, ସିନ୍ଧୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ କୌଶିକୀ ମଧ୍ୟ।