ପୂର୍ଵେ ଵଯସି କର୍ମାଣି କୃତ୍ଵା ପାପାନି ମାନଵଃ । ଅହୋରାତ୍ରୋପଵାସେନ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ଵ୍ଯପୋହତି
ପୂର୍ବ ଜୀବନରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯେପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥାଏ, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଦିନ ରାତି ଉପବାସ କରି ସେସବୁ ପାପ ଦୂର କରିପାରେ।
ତପସା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଯଜ୍ଞୈର୍ଦାନେନ ଵା ପୁନଃ । ଦେଵଦାନେନ ଯା ପୁଷ୍ଟିର୍ନ ସା କ୍ରତୁଶତୈରପି
ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ଯେପରି ପୁଷ୍ଟି ମିଳେ, ଏହି ପୁଷ୍ଟି ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
କାର୍ତିକସ୍ଯ ଚ ମାସସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀ । ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵମୁପୋଷ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଉପବାସ କରି ପରେ ଘିଅ ଦେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।
ଏକଵିଂଶତ୍କୁଲୋପେତୋ ନ ଚ୍ଯଵେଚ୍ଚୈଶ୍ଵରାତ୍ପଦାତ୍ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଂ ପରଂ ତୀର୍ଥମୃଷିସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍
ଏକୋଇଶି ପିଢି ସହିତ ଯିଏ ଏଠାକୁ ଆସେ, ସେ କେବେ ଈଶ୍ୱରୀୟ ପଦରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବନ କରୁଥିବା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତତୋ ରାଜନ୍ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ଵୈ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେପି ଅର୍ଚଯେଦ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଜାଗରଂ କାରଯେତ୍ତତ୍ର ନୃତ୍ଯଗୀତାଦିମଂଗଲୈଃ । ପ୍ରଭାତେ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ତୁ ସ୍ନାନଂ ଵୈ ଦେଵତାର୍ଚନମ୍
ସେଠାରେ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଗୀତରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତରେ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଚାହିଁ।
ଆଚାର୍ଯଂ ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଚ୍ଛିଵଵ୍ରତପରଃ ଶୁଚିଃ । ଭୋଜନଂ ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କାରଯେତ୍
ପରେ, ଶିବବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଥିବା ଲୋକେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର, ଧନ ନେଇ ଚତୁର୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଶନୈର୍ଦେଵାଂତିକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ଏଵଂ ଵୈ କୁରୁତେ ଯସ୍ତୁ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ତାପରେ ପରିକ୍ରମା କରି ଶାନ୍ତିରେ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେମିତି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହା ଶୁଣ।
ଦିଵ୍ଯଯାନସମାରୂଢସ୍ତୂଯମାନୋଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ । ଶିଵତୁଲ୍ଯବଲୋପେତସ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ବସି, ଅପ୍ସରାମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ, ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତି ଥିବା ସେ ଲୋକ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।
ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ତୁ ଯା ନାରୀ ଦଦାତି କନକଂ ଶୁଭମ୍ । ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵଂ କୁମାରଂ ଚାଭିପୂଜଯେତ୍
ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଯେ ନାରୀ ଶୁଭ୍ର ସୁନା ଦାନ କରେ, ଘିଅ ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ ଏବଂ କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରେ—
ଏଵଂ ଯା କୁରୁତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ତସ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ । ମୋଦତେ ଦେଵଲୋକସ୍ଥା ଯାଵଦିଂଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଏହିପରି ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ କରେ, ସେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ। ସେ ଦେବଲୋକରେ ରହି, ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶାସନ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ରହେ।
ଅଯନେ ଵା ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସଂକ୍ରାଂତୌ ଵିଷୁଵେ ତଥା । ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ସୋପଵାସଃ ସ ନିର୍ଜିତାତ୍ମା ସମାହିତଃ
ଅୟନ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି କିମ୍ବା ବିଷୁବ ଦିନରେ, ଯିଏ ଉପବାସ ରହି, ନିୟମିତ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସ୍ନାନ କରେ—
ଦାନଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୀଯେତାଂ ହରିଶଂକରୌ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵଂ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯମ୍
—ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ କରି, ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ପବିତ୍ରତାରେ, ସମସ୍ତ କିଛି ଅକ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅନାଥଂ ଦୁର୍ଗତଂ ଵିପ୍ରଂ ନାଥଵଂତମଥାପି ଵା । ଉଦ୍ଵାହଯତି ଯସ୍ତୀର୍ଥେ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଶୃଣୁ
ଯିଏ ତୀର୍ଥରେ ଏକ ଅନାଥ, ଦୁଃଖୀ କିମ୍ବା ଅନାଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ବିବାହ କରାଏ, ସେଠାରେ ମିଳୁଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଶୁଣ।
ଯାଵତ୍ତଦ୍ରୋମସଂଖ୍ଯା ତୁ ତତ୍ପ୍ରସୂତିକୁଲେଷୁ ଚ । ତାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ପରିବାରରେ ଯେତେ ଟିଏ ରୋମ ଅଛି, ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ତତସ୍ତୁ ନରକଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ନରକଂ ତତ୍ର ପଶ୍ଯତି
ନାରଦ କହିଲେ—ତାପରେ ଲୋକେ ନରକକୁ ଯାଏ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ସେଠି ନରକ ଦେଖିପାରିବ।
ଅସ୍ଯତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ପାଂଡୁନଂଦନ । ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଯାନ୍ଯସ୍ଥୀନି ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍
ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣ, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ। ଏହି ତୀର୍ଥରେ, ହେ ରାଜା, ଯିଏ ଅସ୍ଥି ରଖେ—
ଵିଲଯଂ ଯାଂତି ସର୍ଵାଣି ରୂପଵାନ୍ଜାଯତେ ନରଃ । ଗୋତୀର୍ଥଂ ତୁ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାପାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
—ସେଗୁଡିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶିଯାଏ, ଏବଂ ସେ ଲୋକ ରୂପବାନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ପରେ, ଗୋତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ଦେଖିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଉତ୍ତମ କପିଳାତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଲୋକେ ହଜାରଟି ଗାଈର ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ । ତତ୍ରୋପୋଷ୍ଯ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କପିଲାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସ ଆସେ, ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ, ଯିଏ ଉପବାସ ଓ ଭକ୍ତିସହିତ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରେ—
ଘୃତେନ ଦୀପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲ୍ଯ ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍ । ସଘୃତଂ ଶ୍ରୀଫଲଂ ଦତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ଚାଂତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
—ଘିଅର ଦୀପ ଜଳାଇ, ଘିଅରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଘିଅ ସହିତ ନଡ଼ିଆ ଦେଇ, ଶେଷରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି—
ଘଂଟାଭରଣସଂଯୁକ୍ତାଂ କପିଲାଂ ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଶିଵତୁଲ୍ଯୋ ନରୋ ଭୂତ୍ଵା ନ ଚେହ ଜାଯତେ ପୁନଃ
ଘଣ୍ଟା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଲଗାଇଥିବା କପିଳା ଗାଈ ଯିଏ ଦାନ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ ଏବଂ ଏ ଜଗତରେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ।
ଅଂଗାରକଦିନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ । ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଶିଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯସ୍ତୁ ଭୋଜନମ୍
ଅଙ୍ଗାରକ ଦିନରେ, ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନରେ, ଭକ୍ତିସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଂଗାରକନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ଅମାଵସ୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ । ସ୍ନାପଯେତ୍ତତ୍ର ଯତ୍ନେନ ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଭଵେତ୍
ଅଙ୍ଗାରକ ନବମୀ ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଲୋକେ ରୂପବାନ ଏବଂ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ।
ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଲ୍ଲିଂଗଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିତୋ ଦ୍ଵିଜାନ୍ । ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ସହସ୍ରୈଃ ପରିଵାରିତଃ
ଘିଅରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରି, ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ବସି—
ଶୈଵଂ ପଦମଵାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର ଚାଭିଗତଂ ଭଵେତ୍ । ଅକ୍ଷଯଂ ମୋଦତେ କାଲଂ ଯଥା ରୁଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ
—ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ପୁଣି ଏଠିକୁ ଆସେନାହିଁ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଯଦା ତୁ କର୍ମସଂଯୋଗାନ୍ମର୍ତ୍ଯଲୋକମୁପାଗତଃ । ରାଜା ଭଵତି ଧର୍ମିଷ୍ଠୋ ରୂପଵାନ୍ଜାଯତେ ବଲୀ
ଯେତେବେଳେ କର୍ମର ଫଳରେ ମଣିଷ ଲୋକକୁ ଆସେ, ସେ ଧର୍ମିକ ରାଜା ହୁଏ, ରୂପବାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଋଷିତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍ । ତୃଣବିଂଦୁଋଷିର୍ନାମ ଶାପଦଗ୍ଧୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଉତ୍ତମ ଋଷିତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ତୃଣବିନ୍ଦୁ ନାମକ ଋଷି ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ରହୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵେଣ ପାପମୁକ୍ତୋଽଭଵଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଗଣେଶ୍ଵରମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପ୍ରଭାବରେ, ଦ୍ୱିଜନ୍ମା ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ରାଜା, ସେ ଗଣମାନ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଣେମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍ । ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ନରସ୍ତତ୍ର ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଶ୍ରାବଣ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।