ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ତତ୍ରୈଵ ଚ ପୁରାଗତୈଃ । ଅଂଧୋନସ୍ଯ ସମୀପେ ତୁ ନାତିଦୂରେ ତୁ ତସ୍ଯ ଵୈ
ସେଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ ତପସ୍ୟା କରି, ଅନ୍ଧୋନା ନିକଟରେ, ତାହାରୁ ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ—
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ଭୋଜନଂ ପିଂଡପାତନମ୍ । ଅଗ୍ନିଵେଶେ ଜଲେ ଵାପି ଅଥଵାପି ଅନାଶନେ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଭୋଜନ ଓ ପିଣ୍ଡ ଦେବା—ଅଗ୍ନିରେ, ପାଣିରେ କିମ୍ବା ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ହେଉ—
ଅନିଵର୍ତିକା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ମୃତସ୍ଯାପ୍ଯର୍ଦ୍ଧଯୋଜନେ । ତ୍ରୈଯଂବକେଣ ତୋଯେନ ସ୍ନାପଯେନ୍ନରପୁଂଗଵଃ
ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଯାତ୍ରା ପଛକୁ ଫେରେ ନାହିଁ । ତ୍ରୟମ୍ବକ ଜଳରେ ଶରୀର ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଅଂଧୋନମୂଲେ ଦତ୍ଵା ତୁ ପିଂଡଂ ଚୈଵ ଯଥାଵିଧି । ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତୃପ୍ଯଂତି ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ର ଦିଵାକରୌ
ଅନ୍ଧୋନା ମୂଳରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି ।
ଉତ୍ତରାଯଣେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ କରୋତି ଯଃ । ପୁରୁଷୋ ଵାପି ସ୍ତ୍ରୀ ଵାପି ଵସେଦାଯତନେ ଶୁଚିଃ
ଉତ୍ତରାୟଣ ଆସିଲେ, ସେଠାରେ ଯିଏ ନହାଏ—ପୁରୁଷ ହେଉ କି ଜଣେ ଜିଅ—ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଦେବଳୟରେ ରହେ,
ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରଭାତେ ପୂଜନାନ୍ନରଃ । ସ ତାଂ ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ନ ତାଂ ସର୍ଵୈର୍ମହାମଖୈଃ
ସେ ଯଦି ପ୍ରଭାତେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ତେବେ ସେଉଁଠି ଏମିତି ଗତି ପାଏ, ଯାହା ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଯଦା ଚ ତୀର୍ଥକାଲେନ ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଭଵେତ୍ । ମର୍ତ୍ଯେ ଭଵତି ରାଜାସାଵାସମୁଦ୍ରାଂତଗୋଚରେ
ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ସମୟରେ ମଣିଷ ରୂପବାନ୍ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ରାଜା ସମୁଦ୍ର ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ କରେ।
କ୍ଷେତ୍ରପାଲଂ ନ ପଶ୍ଯେଚ୍ଚ ଦଂଡପାଲଂ ମହାବଲମ୍ । ଵୃଥା ତସ୍ଯ ଭଵେଦ୍ଯାତ୍ରା ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କର୍ଣକୁଂଡଲମ୍
ଯଦି କେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ଦଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିନଥାଏ, ତେବେ କର୍ଣ୍ଣକୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିନାହିଁ ଭଳି, ସେଠିକୁ ଯିବା ଅର୍ଥହୀନ ହୁଏ।
ଏତତ୍ତୀର୍ଥଫଲଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵେଦେଵାଃ ସମାଗତାଃ । ମୁଂଚଂତି ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ତୁ ସ୍ତୁଵଂତି କୁସୁମେଶ୍ଵରମ୍
ଏହି ତୀର୍ଥର ଫଳ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି, ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଏବଂ କୁସୁମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଭାର୍ଗଵେଶଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଯତ୍ର ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା । ହୁଂକାରିତାସ୍ତୁ ଦେଵେନ ଦାନଵାଃ ପ୍ରଲଯଂ ଗତାଃ
ନାରଦ କହିଲେ—ତାପରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭାର୍ଗବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ହୁଁକାର ଦେଇ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥସ୍ଯ ଚୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ପାଂଡୁନଂଦନ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏବେ ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣ।
ହିମଵଚ୍ଛିଖରେ ରମ୍ଯେ ନାନାଧାତୁଵିଚିତ୍ରିତେ । ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶେ ତପ୍ତକାଂଚନସଂନିଭେ
ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ରହିଛି, ତାହା ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଦେଖାଯାଏ,
ଵଜ୍ରସ୍ଫଟିକସୋପାନେ ଚିତ୍ରପଟ୍ଟଶିଲାତଲେ । ଜାଂବୂନଦମଯେ ଦିଵ୍ଯେ ନାନା ପଦ୍ମୋପଶୋଭିତେ
ସେଠାରେ ବଜ୍ର ଓ ସ୍ଫଟିକର ସିଢ଼ି, ରଙ୍ଗିନ ପାଥରର ତଳ, ଦିବ୍ୟ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ,
ତତ୍ରାସୀନଂ ମହାଦେଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ପ୍ରଭୁମଵ୍ଯଯମ୍ । ଲୋକାନୁଗ୍ରାହକଂ ଶାଂତଂ ଗଣଵୃଂଦୈଃ ସମାଵୃତମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଣା, ଅବିନାଶୀ, ଲୋକଙ୍କ ଉପକାରୀ, ଶାନ୍ତ ମହାଦେବ ଗଣମାନେ ସହ ଉପବିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି।
ସ୍କଂଦନଂଦିମହାକାଲୈର୍ଵୀରଭଦ୍ର ଗଣାଦିଭିଃ । ଉମଯା ସହିତଂ ଦେଵଂ ମାର୍କଂଡଃ ପରିପୃଚ୍ଛତି
ସ୍କନ୍ଦ, ନନ୍ଦୀ, ମହାକାଳ, ବୀରଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଣମାନେ, ଏବଂ ଉମା ସହିତ ଦେବତାଁକୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଯାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି।
ଦେଵଦେଵ ମହାଦେଵ ଇନ୍ଦ୍ର କାମାଦି ସଂସ୍ତୁତ । ସଂସାରଭଵଭୀତୋହଂ ସୁଖୋପାଯଂ ବ୍ରଵୀହି ମେ
ହେ ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠାରେ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ମୁଁ ସଂସାର ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ—ମୋତେ ସୁଖ ପାଇବା ଉପାୟ କହ।
ଭଗଵନ୍ଭୂତଭଵ୍ଯେଶ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତୀର୍ଥାନାଂ ପରମଂ ତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ମହେଶ୍ଵର
ହେ ଭଗବାନ, ଭୂତଭବ୍ୟେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, ମହେଶ୍ୱର, ତୁମେ ମୋତେ କହ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ କେଉଁଟି।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ- ଶୃଣୁଵିପ୍ର ମହାଭାଗ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦ । ସ୍ନାନାଦି କୁରୁ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଋଷିସଂଘୈସ୍ସମାଵୃତଃ
ଇଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମେ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଯାଇ, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ମନ୍ଵତ୍ରି ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯାଶ୍ଚ କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଅଂଗିରାଃ । ଯମାପସ୍ତଂବ ସଂଵର୍ତାଃ କାତ୍ଯାଯନବୃହସ୍ପତୀ
ମନୁ, ଅତ୍ରି, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, କାଶ୍ୟପ, ଅଙ୍ଗିରା, ଯମ, ଅପସ୍ତମ୍ବ, ସଂବର୍ତ୍ତ, କାତ୍ୟାୟନ ଓ ବୃହସ୍ପତି—
ନାରଦୋ ଗୌତମଶ୍ଚୈଵ ପୃଚ୍ଛଂତି ଧର୍ମକାଂକ୍ଷିଣଃ । ଗଂଗାକନଖଲେ ପୁଣ୍ଯା ପ୍ରଯାଗଂ ପୁଷ୍କରଂ ଗଯା
ନାରଦ ଓ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମ ଚାହୁଁଥିବା, ଗଙ୍ଗା କନଖଳରେ, ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର ଓ ଗୟା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି,
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ତୁ ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ । ଦିଵା ଵା ଯଦି ଵା ରାତ୍ରୌ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଂ ମହାଫଲମ୍
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର, ଯେତେବେଳେ ରାହୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଗ୍ରସିଥାଏ, ଦିନେ କି ରାତିରେ—ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ ଅତି ମହାନ ଫଳଦାୟକ।
ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶନାଚ୍ଚୈଵ ସ୍ନାନାଦ୍ଧ୍ଯାନାତ୍ତପୋର୍ଜନାତ୍ । ହୋମାଚ୍ଚୈଵୋପଵାସାଚ୍ଚ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଫଲଂ ମହତ୍
ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ, ସ୍ନାନ, ଧ୍ୟାନ, ତପ, ହୋମ ଓ ଉପବାସ କରି, ମହାନ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।
ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ନଦ୍ଯାଂ ତୁ ସଂଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ । ଚାଣିକ୍ଯୋନାମ ରାଜର୍ଷିଃ ସିଦ୍ଧିଂ ତତ୍ର ସମାଗତଃ
ପବିତ୍ର ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ, ଯାହା ନଦୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠାରେ ଚାଣିକ୍ୟ ନାମକ ରାଜା ଋଷି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଏତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଯୋଜନାଵୃତ୍ତିସଂସ୍ଥିତମ୍ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ଏକ ଯୋଜନା ପରିଧିରେ ବିସ୍ତୃତ, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।
ପାଦପାଗ୍ରେଣ ଦୃଷ୍ଟେନ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି । ଅହମତ୍ର ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠାମି ହ୍ଯୁମଯା ସହ
ପାଦର ଆଗରୁ ମାତ୍ର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଉମା ସହିତ ବସୁଛି, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵୈଶାଖେ ଵିମଲେ ମାସି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀ । କୈଲାସାଚ୍ଚାପି ନିର୍ଗତ୍ଯ ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ହ୍ଯହମ୍
ଶୁଭ୍ର ବୈଶାଖ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ମୁଁ କୈଳାସରୁ ବାହାରି ଏଠାରେ ବସିଥାଏ।
ଦେଵକିନ୍ନରଗଂଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଥା । ଗଣାଶ୍ଚାପ୍ସରସୋ ନାଗାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସମାଗତାଃ
ଦେବତା, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଗଣ, ଅପ୍ସରା, ନାଗ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଗଗନସ୍ଥାସ୍ତୁ ତିଷ୍ଠଂତି ଵିମାନୈଃ ସର୍ଵକାମକୈଃ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଆଗତା ଧର୍ମକାଂକ୍ଷିଣଃ
ହେ ରାଜା, ଯେମାନେ ଧର୍ମ ଆଶା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥକୁ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଥିବାମାନେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଇଚ୍ଛାମତ କାମ ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ରଜକେନ ଯଥା ଵସ୍ତ୍ରଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଭଵତି ଵାରିଣା । ଆଜନ୍ମସଂଚିତଂ ପାପଂ ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥେ ଵ୍ଯପୋହତି
ଯେପରିକି ଧୋବି ପାଣିରେ ବସ୍ତ୍ରକୁ ଧୋଇ ଧଳା କରେ, ସେପରି ଜନ୍ମଠାରୁ ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥରେ ଦୂର ହୁଏ।
ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ମାର୍କଂଡ ଋଷିସତ୍ତମ । ଶୁକ୍ଲତୀର୍ଥାତ୍ପରଂ ତୀର୍ଥଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ, ହେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷି, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ କେବେ ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ହେବି ନାହିଁ।