ମୃତ୍ତିକା ଗୋମଯେନୈଵ ତଥା ଧାତ୍ରୀଫଲେନ ଚ । ତିଲୈଶ୍ଚ ଵିଧିଵତ୍ସ୍ନାଯାତ୍ସର୍ଵପାପୌଘ ଶାଂତଯେ
ମାଟି, ଗୋମୟ, ଆମଳ ଫଳ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଶାନ୍ତି ହୁଏ।
ପରିଧାଯ ଶୁଭେ ଵସ୍ତ୍ରେ ନିତ୍ଯକର୍ମ ସମାରଭେତ୍ । ତତୋ ଗୃହଂ ଵିଲିପ୍ଯାଥ କୁର୍ଯାଦଷ୍ଟଦଲଂ ଶୁଭମ୍
ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ, ଘରକୁ ଲିପି, ଶୁଭ ଅଷ୍ଟଦଳ ଚିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍।
କଲଶଂ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରଂତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍ । ତସ୍ଯୋପରି ନ୍ଯସେତ୍ପାତ୍ରଂ ତଂଡୁଲୈଃ ପରିପୂରିତମ୍
ସେଠାରେ କଳସ ରଖି, ତାମ୍ର ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ଉପରେ ଚାଉଳ ଭରା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ହୈମୀଂ ଚ ତତ୍ର ମନ୍ମୂର୍ତି ସ୍ଥାପ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମନ୍ଵିତାମ୍ । ନିର୍ମାଯ ଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵର୍ଣେନ ସ୍ନାପ୍ଯ ପଂଚାମୃତୈସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ମୋର ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସୁନା ଦ୍ୱାରା ନିପୁଣତାରେ ତିଆରି କରି, ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣମାହୂଯ ଆଚାର୍ଯଂ ନାତିଲୋଲୁପମ୍ । ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ତାପରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଅତି ଲୋଭୀ ନୁହେଁ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ସେଉଁଠି ଆଣି, ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ମଂଡପଂ କାରଯେତ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ପସ୍ତବକ ଶୋଭିତମ୍ । ଋତୁକାଲୋଦ୍ଭଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ପୂଜ୍ଯୋଽହଂ ଚ ଯଥାଵିଧି
ସେଠାରେ ଫୁଲର ଗୁଛ ସହିତ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲରେ, ମୋତେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉପଚାରୈଃ ଷୋଡଶଭିର୍ମଂତ୍ରୈର୍ନିଯମୈଶ୍ଚ ଯଃ । ତତଃ ପୌରାଣିକୈର୍ମଂତ୍ରୈଃ ପୂଜନୀଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ଷୋଡଶ ଉପଚାର, ମନ୍ତ୍ର ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା, ବିଶେଷ କରି ପୁରାଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଚଂଦନଂ ଚ ସକର୍ପୂରଂ ଘନକୁଂକୁମମିଶ୍ରିତମ୍ । କାଲୋଦ୍ଭଵାନି ପୁଷ୍ପାଣି ତଥା ତୁଲସୀଦଲାନି ଚ
ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୁର ଓ ଗଢ଼ କୁଙ୍କୁମ ମିଶ୍ରିତ, ଋତୁ ଫୁଲ ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଶ୍ରୀନୃସିଂହାଯ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ମୁକ୍ତୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । କୃଷ୍ଣାଗୁରୁମଯଂ ଧୂପଂ ସର୍ଵଦା ହରିଵଲ୍ଲଭମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀନରସିଂହଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସବୁବେଳେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ହରଯେ ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ । ମହାଦୀପଃ ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ହ୍ଯଜ୍ଞାନଧ୍ଵାଂତ ନାଶନଃ । ମହାନୀରାଜନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଘଂଟାନାଦ ପୁରଃସରମ୍
ହରି ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବଡ଼ ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ। ଘଣ୍ଟା ଶବ୍ଦ ସହିତ ବଡ଼ ନୀରାଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶର୍କରାଂ ଚାପି ଭକ୍ଷ୍ଯଭୌଜ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ । ଦଦାମି ତେ ରମାକାଂତ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଂ କୁରୁ
ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଚିନି ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ମୁଁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ତୁମକୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅର୍ପଣ କରୁଛି—ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କର।
ନୈଵେଦ୍ଯ ମଂତ୍ର। ନୃସିଂହାଚ୍ଯୁତ ଦେଵେଶ ତଵ ଜନ୍ମଦିନେ ଶୁଭେ । ଉପଵାସଂ କରିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଭୋଗଵିଵର୍ଜିତଃ
ନୈବେଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ଶ୍ରୀନରସିଂହ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ, ତୁମର ଶୁଭ ଜନ୍ମଦିନରେ ମୁଁ ଉପବାସ କରିବି, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି।
ତେନ ପ୍ରୀତୋ ଭଵ ସ୍ଵାମିନ୍ପାପଂ ଜନ୍ମ ନିରାକୁରୁ । ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କାର୍ଯଂ ଗୀତଵାଦିତ୍ର ନିଃସ୍ଵନୈଃ
ଏପରି ଭାବେ, ମୋର ନାଥ, ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଜନ୍ମର ପାପ ଦୂର କର। ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସହିତ।
ପୁରାଣପଠନଂ ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୀନୃସିଂକଥାଶ୍ରଯମ୍ । ତତଃ ପ୍ରଭାତସମଯେ ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯନଂତରମ୍
ପୁରାଣ ପଠିବା ନିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ବିଶେଷ କରି ଶ୍ରୀନରସିଂହଙ୍କ କଥା। ତାପରେ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ,
ପୂର୍ଵୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ପୂଜଯେନ୍ମାଂ ପ୍ରତର୍ପଯନ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ କାରଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ମଦଗ୍ରେ ସ୍ଵସ୍ଥମାନସଃ
ପୂର୍ବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଧାରଣା ଅନୁସାରେ ମୋତେ ପୂଜା କରି, ଶାନ୍ତ ମନରେ ମୋ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦାନାନି ଦେଯାନି ଵକ୍ଷ୍ଯମାଣାନି ଯାନ୍ଯୁତ । ପାତ୍ରେଭ୍ଯଃ ସ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ହି ଲୋକଦ୍ଵଯ ଜିଗୀଷଯା
ତାପରେ, ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ କହାଯିବ, ସେଗୁଡିକୁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ଓ ଦ୍ୱିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଦୁଇ ଜଗତର ଲାଭ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ।
ସହସ୍ଵର୍ଣମଯୋ ଦେଵୋ ମମ ସଂତୋଷକାରକଃ । ଗୋଭୂତିଲହିରଣ୍ଯାଦି ପ୍ରଦଦାତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ସହସ୍ର ମାପର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା ମୋତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ; ଗୋ, ଜମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଏହାପରି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଶଯ୍ଯା ସତୂଲିକା ଦେଯା ସପ୍ତଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତା । ଅନ୍ଯାନି ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଦେଯାନି ନିଜଶକ୍ତିତଃ
ତୁଳିକା ସହିତ ଶଯ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ସହିତ; ଅନ୍ୟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଯଥୋକ୍ତଫଲକାଂକ୍ଷଯା । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଧନ ନେଇ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳ ଆଶା କରି; ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଏବଂ ସୁଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ନିର୍ଧନୈରପି କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଦେଯଂ ଶକ୍ତ୍ଯନୁସାରତଃ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵର୍ଣାନାମଧିକାରୋଽସ୍ତି ମଦ୍ଵ୍ରତେ । ମଦ୍ଭକ୍ତୈସ୍ତୁ ଵିଶେଷେଣ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମତ୍ପରାଯଣୈଃ
ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ କରିବା ଓ ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ମୋ ଉପବାସର ଅଧିକାର ଅଛି; ମୋ ପ୍ରେମୀ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଶେଷ କରି ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରାର୍ଥନା ମଂତ୍ରଃ । ମଦ୍ଵଂଶେ ଯେନ ରାଜା ତା ଯେ ଭଵିଷ୍ଯାଶ୍ଚ ମାନଵାଃ । ତାନୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ଦେଵେଶ ଦୁଃଖଦାଦ୍ଭଵସାଗରାତ୍
ତାପରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ମନ୍ତ୍ର: 'ମୋ ବଂଶରେ ଯେଉଁ ରାଜା ଓ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବେଶ, ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ଭବସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।'
ପାତକାର୍ଣଵମଗ୍ନସ୍ଯ ଵ୍ଯାଧିଭିଶ୍ଚାଂବୁଚାରିଭିଃ । ଜୀଵୈସ୍ତୁ ପରିଭୂତସ୍ଯ ମହାଦୁଃଖଗତସ୍ଯ ମେ
ପାପର ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା, ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ଜୀବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉପେକ୍ଷିତ ଏବଂ ବଡ ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିବା ମୋ ପାଇଁ—
କରାଵଲଂବନଂ ଦେହି ଶେଷଶାଯୀ ଜଗତ୍ପତେ । ଵ୍ରତେନାନେନ ଦେଵେଶ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦୋ ଭଵ
ଶେଷ ନାଗରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଜଗତ୍ନାଥ, ମୋତେ ହାତ ଧରି ସହାୟତା ଦିଅ; ଏହି ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା, ଦେବେଶ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ।
ଏଵଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ତତୋ ଦେଵଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ଯଥାଵିଧି । ଉପହାରାଦିକଂ ସର୍ଵେ ଆଚାର୍ଯାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ବିଦାୟ କରି, ସମସ୍ତ ଉପହାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ ସଂତୋଷ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ । ମମ ଧ୍ଯାନ ସମାଯୁକ୍ତୋ ଭୁଂଜୀତ ସହ ବଂଧୁଭିଃ
ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ସେମାନେକୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ, ମୋ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ନିଜ ପରିବାର ସହ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅକିଂଚନୋପି ନିଯତମୁପୋଷ୍ଯତି ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍ । ସପ୍ତ ଜନ୍ମ କୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଅତି ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ ନିୟମିତ କରେ, ସେ ସପ୍ତ ଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଵ୍ରତଂ ପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି
ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଉପବାସ ଶୁଣିଥାଏ, ଯାହା ପାପ ନଶ୍ୱ କରେ, ସେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ପଵିତ୍ରଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ କୀର୍ତଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ମାନଵଃ । ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୋତି ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଫଲଂ ସଦା
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ କୀର୍ତି କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ଏହି ଉପବାସର ଫଳ ସଦା ପାଏ।
ଯ ଇଦଂ କୁରୁତେ ଶକ୍ତ୍ଯା କାଲେ ମଧ୍ଯାହ୍ନ ସଂଜ୍ଞକେ । ଲୀଲାଵତ୍ଯା ସହ ଋଷିଂ ଶ୍ରୀନୃସିଂହ ପ୍ରସାଦତଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଠିକ୍ ସମୟରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ଲୀଳାବତୀ ଓ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ, ଶ୍ରୀ ନୃସିଂହଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—
ପୂଜଯେତ୍ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଶାଶ୍ଵତୀମ୍ । ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୁ ଯୋ ଗତ୍ଵା ଶ୍ରୀନୃସିଂହଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ଶାଶ୍ୱତ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ସେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀ ନୃସିଂହଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—