ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ କାଲରୂପଂ ଦୁରାସଦମ୍ । ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶଂ ଯମକୋଟିଦୁରାସଦମ୍ । ସିଂହଵଚ୍ଚ ମୁଖଂ ଯସ୍ଯ ନରଵଚ୍ଚାଂଗସଂଯୁତମ୍
ଚାରିଟି ହାତ, ବଡ ଦାଁତ, କାଳର ରୂପ, ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ଯମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରାପ୍ୟ; ଯାହାର ମୁହଁ ସିଂହ ପରି, ଶରୀର ମନୁଷ୍ୟ ପରି।
ଶ୍ରୀନୃସିଂହଂ ଦିଵ୍ଯସିଂହଂ କାଲରୂପଂ ଭଜେତ୍ସଦା । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଶେଷେଣ ଯଃ ସ୍ଥାନଂ ମାମକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଶ୍ରୀନୃସିଂହ, ଦିବ୍ୟ ସିଂହ, କାଳର ରୂପକୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ଜାଣି, ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋର ସ୍ଥାନକୁ ଆସନ୍ତି।
ଵ୍ରତଂ ପଵିତ୍ରଂ ପରମଂ ଶ୍ରୀକଦଂବ ପ୍ରଦଂ ମହତ୍ । ଅଂତେ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଚୈଵ ଭକ୍ତାନାଂ ଚ ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି ବ୍ରତ ପବିତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାଏ, ବଡ ମହାନ; ଶେଷରେ ଏହା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯେନ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେନ ସହସ୍ରଦ୍ଵାଦଶୀ ଫଲମ୍ । ସ୍ଵାତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୋଗେ ଶନିଵାରେ ତୁ ମଦ୍ଵ୍ରତମ୍
ଏହି ବ୍ରତ କରିବାରେ ହଜାର ଦ୍ୱାଦଶୀର ଫଳ ମିଳେ; ଶନିବାର ଦିନ ଓ ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ମୋ ବ୍ରତ କଲେ।
ସିଦ୍ଧିଯୋଗସ୍ଯ ସଂଯୋଗେ ଵଣିଜେ କରଣେ ତଥା । ଯୋଗୈଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ସଂଯୋଗଂ ହତ୍ଯାକୋଟି ଵିନାଶନମ୍
ସିଦ୍ଧିଯୋଗ ଯୋଗ, ବଣିଜ କରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଯୋଗ ଯୋଗରେ, ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ କୋଟି କୋଟି ହତ୍ୟା ପାପ ନାଶ ହୋଇଯାଏ।
ଏତଦନ୍ଯତରୈର୍ଯୋଗେ ମଦ୍ଦିନଂ ପାପନାଶନମ୍ । ଵିଜ୍ଞାଯ ମଦ୍ଦିନଂ ଯସ୍ତୁ ଲଂଘଯେତ୍ସ ତୁ ପାପକୃତ୍
ଏହି ଯୋଗମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ଦିନ ପାପ ନାଶ କରେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋର ଦିନ ଜାଣି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପାପୀ।
ଅକର୍ତ୍ତା ନରକଂ ଯାତି ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ର ଦିଵାକରୌ । ପ୍ରାପ୍ତେ ମମ ଦିନେ ଵତ୍ସ ଦଂତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅସ୍ବୀକାର କରେ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ, ମୋର ଦିନ ଆସିଲେ, ମୁଁ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ ଶିଶୁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କର।
ମମାଗ୍ରେ ଵ୍ରତସଂକଲ୍ପଂ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଵିଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ । ଅଦ୍ଯାହଂ ତେ ଵିଧାସ୍ଯାମି ଵ୍ରତଂ ନିର୍ଵିଘ୍ନତାଂ ନଯ
ମୋର ସାମ୍ନାରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି, ମୋର ଭକ୍ତ ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଛି, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରତ ଦେବି; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅବିଘ୍ନ ଭାବେ କର।
ଵ୍ରତସ୍ଥେନ ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଦୁଷ୍ଟସଂଭାଷଣାଦିକମ୍ । ତତୋ ମଧ୍ଯାହ୍ନସମଯେ ନଦ୍ଯାଦୌ ଵିମଲେ ଜଲେ
ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଷ୍ଟ କଥା ଓ ଏହା ସହିତ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାପରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ, ନଦୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର ଜଳରେ,
ଗୃହେ ଵା ଦେଵଖାତେ ଵା ତଡାଗେ ଵାଥ ଶୋଭନେ । ଵୈଦିକେନ ତୁ ମଂତ୍ରେଣ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ 6.174.
ଘରେ, ଦେବଖାତ କିମ୍ବା ଶୁଭ୍ର ତାଳାପରେ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ମୃତ୍ତିକା ଗୋମଯେନୈଵ ତଥା ଧାତ୍ରୀଫଲେନ ଚ । ତିଲୈଶ୍ଚ ଵିଧିଵତ୍ସ୍ନାଯାତ୍ସର୍ଵପାପୌଘ ଶାଂତଯେ
ମାଟି, ଗୋମୟ, ଆମଳ ଫଳ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଶାନ୍ତି ହୁଏ।
ପରିଧାଯ ଶୁଭେ ଵସ୍ତ୍ରେ ନିତ୍ଯକର୍ମ ସମାରଭେତ୍ । ତତୋ ଗୃହଂ ଵିଲିପ୍ଯାଥ କୁର୍ଯାଦଷ୍ଟଦଲଂ ଶୁଭମ୍
ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ, ଘରକୁ ଲିପି, ଶୁଭ ଅଷ୍ଟଦଳ ଚିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍।
କଲଶଂ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରଂତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍ । ତସ୍ଯୋପରି ନ୍ଯସେତ୍ପାତ୍ରଂ ତଂଡୁଲୈଃ ପରିପୂରିତମ୍
ସେଠାରେ କଳସ ରଖି, ତାମ୍ର ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ଉପରେ ଚାଉଳ ଭରା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ହୈମୀଂ ଚ ତତ୍ର ମନ୍ମୂର୍ତି ସ୍ଥାପ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମନ୍ଵିତାମ୍ । ନିର୍ମାଯ ଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵର୍ଣେନ ସ୍ନାପ୍ଯ ପଂଚାମୃତୈସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ମୋର ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସୁନା ଦ୍ୱାରା ନିପୁଣତାରେ ତିଆରି କରି, ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣମାହୂଯ ଆଚାର୍ଯଂ ନାତିଲୋଲୁପମ୍ । ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ତାପରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଅତି ଲୋଭୀ ନୁହେଁ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ସେଉଁଠି ଆଣି, ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ମଂଡପଂ କାରଯେତ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ପସ୍ତବକ ଶୋଭିତମ୍ । ଋତୁକାଲୋଦ୍ଭଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ପୂଜ୍ଯୋଽହଂ ଚ ଯଥାଵିଧି
ସେଠାରେ ଫୁଲର ଗୁଛ ସହିତ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲରେ, ମୋତେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉପଚାରୈଃ ଷୋଡଶଭିର୍ମଂତ୍ରୈର୍ନିଯମୈଶ୍ଚ ଯଃ । ତତଃ ପୌରାଣିକୈର୍ମଂତ୍ରୈଃ ପୂଜନୀଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ଷୋଡଶ ଉପଚାର, ମନ୍ତ୍ର ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା, ବିଶେଷ କରି ପୁରାଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଚଂଦନଂ ଚ ସକର୍ପୂରଂ ଘନକୁଂକୁମମିଶ୍ରିତମ୍ । କାଲୋଦ୍ଭଵାନି ପୁଷ୍ପାଣି ତଥା ତୁଲସୀଦଲାନି ଚ
ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୁର ଓ ଗଢ଼ କୁଙ୍କୁମ ମିଶ୍ରିତ, ଋତୁ ଫୁଲ ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଶ୍ରୀନୃସିଂହାଯ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ମୁକ୍ତୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । କୃଷ୍ଣାଗୁରୁମଯଂ ଧୂପଂ ସର୍ଵଦା ହରିଵଲ୍ଲଭମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀନରସିଂହଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସବୁବେଳେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ହରଯେ ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ । ମହାଦୀପଃ ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ହ୍ଯଜ୍ଞାନଧ୍ଵାଂତ ନାଶନଃ । ମହାନୀରାଜନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଘଂଟାନାଦ ପୁରଃସରମ୍
ହରି ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବଡ଼ ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ। ଘଣ୍ଟା ଶବ୍ଦ ସହିତ ବଡ଼ ନୀରାଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶର୍କରାଂ ଚାପି ଭକ୍ଷ୍ଯଭୌଜ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ । ଦଦାମି ତେ ରମାକାଂତ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଂ କୁରୁ
ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଚିନି ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ମୁଁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ତୁମକୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅର୍ପଣ କରୁଛି—ମୋର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କର।
ନୈଵେଦ୍ଯ ମଂତ୍ର। ନୃସିଂହାଚ୍ଯୁତ ଦେଵେଶ ତଵ ଜନ୍ମଦିନେ ଶୁଭେ । ଉପଵାସଂ କରିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଭୋଗଵିଵର୍ଜିତଃ
ନୈବେଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ଶ୍ରୀନରସିଂହ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ, ତୁମର ଶୁଭ ଜନ୍ମଦିନରେ ମୁଁ ଉପବାସ କରିବି, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ତ୍ୟାଗ କରି।
ତେନ ପ୍ରୀତୋ ଭଵ ସ୍ଵାମିନ୍ପାପଂ ଜନ୍ମ ନିରାକୁରୁ । ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ କାର୍ଯଂ ଗୀତଵାଦିତ୍ର ନିଃସ୍ଵନୈଃ
ଏପରି ଭାବେ, ମୋର ନାଥ, ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଜନ୍ମର ପାପ ଦୂର କର। ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସହିତ।
ପୁରାଣପଠନଂ ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୀନୃସିଂକଥାଶ୍ରଯମ୍ । ତତଃ ପ୍ରଭାତସମଯେ ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯନଂତରମ୍
ପୁରାଣ ପଠିବା ନିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍, ବିଶେଷ କରି ଶ୍ରୀନରସିଂହଙ୍କ କଥା। ତାପରେ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ,
ପୂର୍ଵୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ପୂଜଯେନ୍ମାଂ ପ୍ରତର୍ପଯନ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵଂ କାରଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ମଦଗ୍ରେ ସ୍ଵସ୍ଥମାନସଃ
ପୂର୍ବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଧାରଣା ଅନୁସାରେ ମୋତେ ପୂଜା କରି, ଶାନ୍ତ ମନରେ ମୋ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦାନାନି ଦେଯାନି ଵକ୍ଷ୍ଯମାଣାନି ଯାନ୍ଯୁତ । ପାତ୍ରେଭ୍ଯଃ ସ ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ହି ଲୋକଦ୍ଵଯ ଜିଗୀଷଯା
ତାପରେ, ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ କହାଯିବ, ସେଗୁଡିକୁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର ଓ ଦ୍ୱିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଦୁଇ ଜଗତର ଲାଭ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ।
ସହସ୍ଵର୍ଣମଯୋ ଦେଵୋ ମମ ସଂତୋଷକାରକଃ । ଗୋଭୂତିଲହିରଣ୍ଯାଦି ପ୍ରଦଦାତି ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ସହସ୍ର ମାପର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା ମୋତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ; ଗୋ, ଜମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଏହାପରି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଶଯ୍ଯା ସତୂଲିକା ଦେଯା ସପ୍ତଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତା । ଅନ୍ଯାନି ଚ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଦେଯାନି ନିଜଶକ୍ତିତଃ
ତୁଳିକା ସହିତ ଶଯ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ସହିତ; ଅନ୍ୟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଯଥୋକ୍ତଫଲକାଂକ୍ଷଯା । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଧନ ନେଇ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳ ଆଶା କରି; ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଏବଂ ସୁଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ନିର୍ଧନୈରପି କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଦେଯଂ ଶକ୍ତ୍ଯନୁସାରତଃ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵର୍ଣାନାମଧିକାରୋଽସ୍ତି ମଦ୍ଵ୍ରତେ । ମଦ୍ଭକ୍ତୈସ୍ତୁ ଵିଶେଷେଣ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମତ୍ପରାଯଣୈଃ
ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ କରିବା ଓ ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ମୋ ଉପବାସର ଅଧିକାର ଅଛି; ମୋ ପ୍ରେମୀ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଶେଷ କରି ଏହା କରିବା ଉଚିତ।