ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ । ତତୋଂଽଗାରେଶ୍ଵରେ ତୀର୍ଥେ ନିଯତୋ ନିଯମାଶନଃ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ତାପରେ ଅଙ୍ଗାରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥରେ ନିୟମ ଓ ସଂଯମ ସହ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ତାପରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ତମ କପିଳାତୀର୍ଥକୁ ଯିବା।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋପ୍ରଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ । କାଂଚୀତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ଗୋଦାନର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ ଦେବୃଷିମାନେ ଉପାସିଥିବା କାଞ୍ଚୀତୀର୍ଥକୁ ଯିବା।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋଲୋକଂ ସମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର କୁଂଡଲେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ଗୋଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ। ତାପରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା।
ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତିଷ୍ଠତେ ଉମଯା ସହ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଅଵଧ୍ଯସ୍ତ୍ରିଦଶୈରପି
ସେଠି ରୁଦ୍ର ଉମାଙ୍କ ସହ ବସିଛନ୍ତି। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ତ୍ରିଦଶମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପିପ୍ପଲେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ରୁଦ୍ରଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ପିପ୍ପଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠି ଯାଇଲେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ରାଜେଂଦ୍ର ଵିମଲଂ ଵିମଲେଶ୍ଵରମ୍ । ତତ୍ର ଦେଵଶିଖା ରମ୍ଯା ଈଶ୍ଵରେଣ ନିପାତିତା
ତାପରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବିମଳ ଏବଂ ବିମଳେଶ୍ୱରକୁ ଯିବା। ସେଠି ଦେବଙ୍କ ଶିଖା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହୋଇଥିଲା।
ତତ୍ର ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାମ୍ । ତତଃ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ସେଠି ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ ରୁଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତାପରେ ପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ନରସ୍ତତ୍ର ଇଂଦ୍ରସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧାସନଂ ଲଭେତ୍ । ନର୍ମଦା ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରୁଦ୍ରଦେହାଦ୍ଵିନିଃସୃତା
ସେଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆସନର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ପାଇଥାଏ। ନର୍ମଦା ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ତାରଯେତ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ । ସର୍ଵଦେଵାତିଦେଵେନ ଈଶ୍ଵରେଣ ମହାତ୍ମନା
ସେ ନର୍ମଦା ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହାତ୍ମା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ତାରିଦେଇଥାନ୍ତି।
କଥିତା ଋଷିସଂଘେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ମାକଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ମୁନିଭିଃ ସଂସ୍ତୁତା ହ୍ଯେଷା ନର୍ମଦା ପ୍ରଵରା ନଦୀ
ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ନର୍ମଦାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଓ ବିଶେଷ କରି ଆମକୁ କହାଯାଇଛି; ମୁନିମାନେ ଏହି ନଦୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରଦେହାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତା ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା । ସର୍ଵପାପହରା ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵପ୍ରାଣିନମସ୍କୃତା
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନର୍ମଦା ନିତ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।
ସଂସ୍ତୁତା ଦେଵଗଂଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିସ୍ତଥୈଵ ଚ । ନମଃ ପୁଣ୍ଯଜଲେ ଆଦ୍ଯେ ନମଃ ସାଗରଗାମିନି
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେଉଁଠି ନର୍ମଦାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ଜଳକୁ ନମସ୍କାର, ସାଗରକୁ ବହିଯାଉଥିବା ନଦୀକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଋଷିଗଣୈଃ ଶଂକରଦେହନିଃସୃତେ । ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଧର୍ମଵୃତେ ଵରାନନେ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ଦେଵଗଣୈକଵଂଦିତେ
ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦେହରୁ ଉଦ୍ଭବ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ନର୍ମଦା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଧର୍ମର ରକ୍ଷାକାରୀ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵପଵିତ୍ରପାଵନେ ନମୋସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵଜଗତ୍ସୁପୂଜିତେ । ଯଶ୍ଚେଦଂ ପଠତେ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧେନ ମାନଵଃ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରତାକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ନର୍ମଦା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ବଡ଼ ପୂଜିତ ନର୍ମଦା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପବିତ୍ର ହୃଦୟରେ ପଢ଼େ,
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦମାପ୍ନୋତି କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ ଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍ । ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ଲଭତେ ଲାଭଂ ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚୈଵ ଶୁଭାଂ ଗତିମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଲାଭ କରନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି, ବୈଶ୍ୟ ଲାଭ ପାଆନ୍ତି ଓ ଶୂଦ୍ର ଶୁଭ ଗତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଅନ୍ନାର୍ଥୀ ଲଭତେ ହ୍ଯନ୍ନଂ ସ୍ମରଣାଦେଵ ନିତ୍ଯଶଃ । ନର୍ମଦାଂ ସେଵ୍ଯତେ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ । ତେନ ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ଜ୍ଞେଯା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପହାରିଣୀ
ଯିଏ ଅନ୍ନ ଆଶା କରେ, ସେ ନିତ୍ୟ ନର୍ମଦାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ଅନ୍ନ ପାଇଥାଏ। ନର୍ମଦାଙ୍କୁ ନିଜେ ମହେଶ୍ୱର ନିତ୍ୟ ସେବନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଏହି ନଦୀ ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ତଦାପ୍ରଭୃତି ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । ସେଵଂତେ ନର୍ମଦାଂ ରାଜନ୍କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତାଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ସେଇ ସମୟରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ରାଜା, ସେମାନେ ନର୍ମଦାଙ୍କୁ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୂଲଂ ଦେଵସ୍ଯ ଭୂତଲେ । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା
ସେଠି ଦେବତାଙ୍କ ଶୂଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା।
ଶୂଲଭେଦେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ମହତ୍ । ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଚ୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ 'ଶୂଳଭେଦ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେଠି ସ୍ନାନ କରି ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ କାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍ତୀର୍ଥେ ନରାଧିପ । ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ମହାଦେଵଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯିଏ ରାଜନ୍, ସେଠି ତିନି ରାତି ଧରି ପୂଜା କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିଥାଏ, ସେ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଭୀମେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନର୍ମଦେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍ । ଆଦିତ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତଥାଽଜ୍ଯମଧୁନା ସହ
ତାପରେ ଭୀମେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତମ ନର୍ମଦେଶ୍ୱର, ଏବଂ ଅପରିମିତ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଥିବା ଆଦିତ୍ୟେଶ୍ୱର ସହ ଆଜ୍ୟମଧୁନାକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ମଲ୍ଲିକେଶ୍ଵରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପର୍ଯାପ୍ତଂ ଜନ୍ମନଃ ଫଲମ୍ । ଵରୁଣେଶ୍ଵରଂ ତତଃ ପଶ୍ଯେନ୍ନୀରାଜେଶ୍ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ମଲ୍ଲିକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଜନ୍ମର ଫଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ତାପରେ ବରୁଣେଶ୍ୱର ଓ ଉତ୍ତମ ନୀରାଜେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲଂ ତସ୍ଯ ପଂଚାଯତନଦର୍ଶନାତ୍ । ତତୋଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ଵୈ ଯତ୍ର ସାଧିତମ୍
ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦେଉଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ମିଳେ। ତାପରେ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
କୋଟିତୀର୍ଥଂ ତୁ ଵିଖ୍ଯାତମସୁରା ଯତ୍ର ଯୋଧିତାଃ । ଯତ୍ର ତେ ନିହତା ରାଜନ୍ଦାନଵା ବଲଦର୍ପିତାଃ
ସେଠି 'କୋଟିତୀର୍ଥ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଥିବା ଦାନବମାନେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ, ରାଜା।
ତେଷାଂ ଶିରାଂସି ଗୃହ୍ଯଂତେ ନିହତାସ୍ତେ ସମାଗତାଃ । ତୈସ୍ତୁ ସଂସ୍ଥାପିତୋ ଦେଵଃ ଶୂଲପାଣିର୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟାଯାଇ, ବଧ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୂଳଧାରୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।
କୋଟିର୍ଵିନିହତା ତତ୍ର ତେନ କୋଟୀଶ୍ଵରଃ ସ୍ମୃତଃ । ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସଦେହଃ ସ୍ଵର୍ଗମାଵହେତ୍
ସେଠାରେ କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ବଧ କରାଯାଇଥିଲା, ଏହି କାରଣରୁ ସେ 'କୋଟିଶ୍ୱର' ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରେ।
ତଦା ଇଂଦ୍ରେଣ କ୍ଷୁଦ୍ରତ୍ଵାଦ୍ଵଜ୍ରକୀଲେନ ଯଂତ୍ରିତଃ । ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକାନାଂ ସ୍ଵର୍ଗମତ୍ଵଂ ନିଵାରିତମ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅଳ୍ପତାରେ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇଦେଲେ। ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଅବରୋଧ ହୋଇଗଲା।
ସଘୃତଂ ଶ୍ରୀଫଲଂ ଦତ୍ଵା ଦତ୍ଵା ଚାଂତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ସର୍ଵତଃ ସହ ଦେଵେନ ଶିରସାଦାଯ ଧାରଯେତ୍ । ସର୍ଵକାମେନ ସଂପୂର୍ଣୋ ରାଜା ଭଵତି ପାଂଡଵ
ଘିଅ ସହିତ ନଡ଼ିଆ ଦାନ କରି, ପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ମାଥାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଧରିବା ଉଚିତ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏଭଳି କିଂଗ୍ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ମୃତୋ ରୁଦ୍ରତ୍ଵମାପ୍ନୋତି ନ ଚେହ ଜାଯତେ ପୁନଃ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତ୍ଵା ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵାଗତ୍ଯ ତତୋ ଦିଵମ୍
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ପୁଣି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ସେ ରାଜ୍ୟ କରେ, ପରେ ସେଠାରୁ ଫେରି ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଏ।