ଉପଲବ୍ଧୁମଶକ୍ଯତରୈରସୁରୈର୍ଵ୍ଯଥିତୋ ନ ଶରୀରଶତୈର୍ବହୁଭିଃ । ପ୍ରଣତୋ ଭଗଵନ୍ବହୁଭକ୍ତିମତା ଚଲଚଂଦ୍ର କଲାଧର ଦେଵ ନମଃ
ଅସୁରମାନେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶତଶ ଦେହ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିନାହାନ୍ତି; ଅନେକ ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଶାନ୍ତ ହେଉନାହାଁ; ମୁଁ ଚଳନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ, ଅନେକ ଭକ୍ତମାନେ ପୂଜିଥିବା ଭଗବାନ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ସହପୁତ୍ରକଲତ୍ରକଲାପଧନୈଃ ସତତଂ ଜଯ ଦେହି ଅନୁସ୍ମରଣମ୍ । ଵ୍ଯଥିତୋସ୍ମି ଶରୀରଶତୈର୍ବହୁଭିର୍ଗମିତାଦ୍ଯ ମହାନରକସ୍ଯ ଗତିଃ
ପୁଅ, ଜଣାନୀ ଓ ସମସ୍ତ ଧନସମ୍ପତି ସହିତ, ସଦା ମୋତେ ବିଜୟ ଓ ତୁମ ସ୍ମରଣ ଦିଅ; ମୁଁ ଅନେକ ଦେହରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛି, ଏବଂ ଆଜି ମୁଁ ବଡ଼ ନରକର ପଥକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ନ ନିଵର୍ତତି ଯନ୍ମମପାପଗତିଃ ଶୁଚିକର୍ମ୍ମଵିଶୁଦ୍ଧମପି ତ୍ଯଜତି । ଅନୁକଂପତି ଦିଗ୍ଭ୍ରମତି ଭ୍ରମତି ଭ୍ରମ ଏଷ କୁବୁଦ୍ଧି ନିଵାରଯତି
ଜନ୍ମ ଫେରି ଆସେ ନାହିଁ, ଦୁଷ୍ଟ ଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରୋକାଯାଏ ନାହିଁ; ଶୁଭ କର୍ମ ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡି ଦିଏ। ଦୟା ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ମନ ଭ୍ରମଣ କରେ, ମୂଢ଼ତା ଅଧିକାର କରେ—ଏହି ହେଉଛି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର ଭୁଲ।
ଯଃ ପଠେତ୍ତୋଟକଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତଃ ଶୁଚିମାନସଃ । ବାଣସ୍ଯୈଵ ଯଥାରୁଦ୍ରସ୍ତସ୍ଯୈଵ ଵରଦୋ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶୁଭ ମନ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଠିକ୍ ବାଣଙ୍କୁ ଯେପରି ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଇମଂ ସ୍ତଵଂ ମହାଦିଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ । ପ୍ରସନ୍ନସ୍ତୁ ତଦା ତସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏହି ମହାଦିବ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣି, ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସେ ନିଜେ ତାହା ପଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ-। ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଵତ୍ସ ସୌଵର୍ଣେ ତିଷ୍ଠ ଦାନଵ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସପତ୍ନୀନାଂ ଭାର୍ଯାଭୃତ୍ଯଜନୈଃ ସହ
ଇଶ୍ୱର କହିଲେ— 'ମୁଁ ତୋତେ କହୁଁଛି, ବତ୍ସ, ଭୟ କରିବୁ ନାହିଁ; ହେ ଦାନବ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନଗରରେ ତୋର ପୁଅ, ପଉତି, ଜଣେଇ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଦାସଦାସୀମାନେ ସହିତ ରୁହ।'
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ବାଣ ତ୍ଵମଵଧ୍ଯସ୍ତ୍ରିଦଶୈରପି । ଭୂଯସ୍ତସ୍ଯ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ଦେଵଦେଵେନ ପାଂଡଵ
ଆଜିଠାରୁ, ହେ ବାଣ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେବଦେବ ତୁମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ହେ ପାଣ୍ଡବ।
ଅକ୍ଷଯଶ୍ଚାଵ୍ଯଯୋ ଲୋକେ ଵିଚଚାର ହ ନିର୍ଭଯଃ । ତତୋ ନିଵାରଯାମାସ ରୁଦ୍ର ସପ୍ତଶିଖଂ ତଥା
ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ହୋଇ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ତାପରେ ରୁଦ୍ର ସପ୍ତଶିଖାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଦେଲେ।
ତୃତୀଯଂ ରକ୍ଷିତଂ ତସ୍ଯ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା । ଭ୍ରମତେ ଗଗନେ ନିତ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରତେଜଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ତୃତୀୟ ନଗରକୁ ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ରକ୍ଷା କଲେ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତେଜରେ ଏହା ସଦା ଆକାଶରେ ଭ୍ରମଣ କରେ।
ଏଵଂ ତୁ ତ୍ରିପୁରଂ ଦଗ୍ଧଂ ଶଂକରେଣ ମହାତ୍ମନା । ଜ୍ଵାଲାମାଲାପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ତୁ ପତିତଂ ଧରଣୀତଲେ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦହନ କଲେ; ଅଗ୍ନିର ମାଳାରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା ଏହି ନଗର ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ଏକଂ ନିପାତିତଂ ତସ୍ଯ ଶ୍ରୀଶୈଲେ ତ୍ରିପୁରାଂତକେ । ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପାତିତଂ ତତ୍ର ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ତ୍ରିପୁରାଂତକ ଏକଟି ନଗରକୁ ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ଫେଙ୍ଗିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଅମରକାଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ପଡ଼ିଲା।
ଦଗ୍ଧେ ତୁ ତ୍ରିପୁରେ ରାଜନ୍ରୁଦ୍ରକୋଟିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା । ଜ୍ଵଲଂତଂ ପାତିତଂ ତତ୍ର ତେନ ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରଃ ସ୍ମୃତଃ
ତ୍ରିପୁରା ଦହିଯାଉଥିବାବେଳେ, ରାଜା, ତାହାଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନଗର ସେଠାରେ ପଡ଼ିଲା, ଏହିଯୋଗୁ ଏହାକୁ ଜ୍ୱାଳେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଊର୍ଧ୍ଵେନ ପ୍ରସ୍ଥିତା ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯା ଜ୍ଵାଲା ଦିଵଂ ଗତା । ହାହାକାରସ୍ତଦା ଜାତୋ ସଦେଵାସୁରକିଂନରାନ୍
ସେଠାରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଉପରକୁ ଯାଇ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ତାପରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାର କଲେ।
ତଂ ଶରଂ ସ୍ତଂଭଯେଦ୍ରୁଦ୍ରୋ ମାହେଶ୍ଵରପୁରୋତ୍ତମେ । ଏଵଂ ଵ୍ରଜେତ ଯସ୍ତସ୍ମିନ୍ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ପୀଠରେ ରୁଦ୍ର ସେ ଶରକୁ ରୋକିଦେଲେ; ଏଭଳି ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଅମରକାଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଆନ୍ତି—
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶଭୁଵନାନି ସୁଭୁକ୍ତ୍ଵା ପାଂଡୁନଂଦନ । ଵର୍ଷକୋଟିସହସ୍ରଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟ୍ଯସ୍ତଥା ପରାଃ
ଚୌଦ ଭୁବନର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଓ ତାହାଠାରୁ ତିରିଶି କୋଟି ବର୍ଷ ଅଧିକ ଅନୁଭବ କରି—
ତତୋ ମହୀତଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜା ଭଵତି ଧାର୍ମିକଃ । ପୃଥିଵ୍ଯାମେକଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଭୁଂକ୍ତେ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ସେ ଧର୍ମିକ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି; ସେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଛତା ତଳେ ଶାସନ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏଷ ପୁଣ୍ଯୋ ମହାରାଜ ସର୍ଵତୋଽମରକଂଟକଃ । ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯୋପରାଗେଷୁ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽମରକଂଟକମ୍
ଏହି ଅମରକାଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ହେ ମହାରାଜା; ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଅମରକାଣ୍ଟକକୁ ଯାଆନ୍ତି—
ଅଶ୍ଵମେଧାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦଂତି ମନୀଷିଣଃ । ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ମହେଶ୍ଵରମ୍
ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି, ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଦଶଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏହାର ଫଳରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ସଂନିହତ୍ଯା ଗମିଷ୍ଯଂତି ରାହୁଗ୍ରସ୍ତେ ଦିଵାକରେ । ତଦେଵ ନିଖିଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସିତ ହେବାବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ଯୋଗ ଦେଇଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମରକାଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ପୁଂଡରୀକସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ତତ୍ର ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରୋ ନାମ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ପୁଣ୍ଡରୀକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଏଠାରେ ମିଳେ; ସେଠାରେ, ଅମରକାଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼ରେ, ଜ୍ୱାଳେଶ୍ୱର ନାମକ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାଂତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେଽପୁନର୍ଭଵାଃ । ଜ୍ଵାଲେଶ୍ଵରେ ମହାରାଜ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାନ୍ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏହି ଜଗତ୍ରୁ ଯିଏ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ହେ ମହାରାଜ, ଯିଏ ଜ୍ୱାଲେଶ୍ୱରରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯୋପରାଗେ ତୁ ଭକ୍ତ୍ଯାପି ଶୃଣୁ ତତ୍ଫଲମ୍ । ଅମରା ନାମ ଦେଵାସ୍ତେ ପର୍ଵତେଽମରକଂଟକେ
ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ। ଅମର ନାମକ ଦେବମାନେ ଅମରକଣ୍ଟକ ପର୍ବତରେ ବସିଛନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ । ଅମରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପର୍ଵତସ୍ଯ ତଟେ ଜଲେ
ଅମରେଶ୍ୱର ପର୍ବତର ତଟରେ ଜଳରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଆସ୍ତିକ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଦ୍ରଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
କୋଟିଶ ଋଷିମୁଖ୍ଯାସ୍ତେ ତପସ୍ତପ୍ଯଂତି ସୁଵ୍ରତାଃ । ସମଂତାଦ୍ଯୋଜନଂ ରାଜନ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚାମରକଂଟକମ୍
ସେଠାରେ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରି, କୋଟି କୋଟି ଜଣେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ହେ ରାଜା, ଅମରକଣ୍ଟକ କ୍ଷେତ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଏକ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।
ଅକାମୋ ଵା ସକାମୋ ଵା ନର୍ମଦାଯାଂ ଶୁଭେ ଜଲେ । ସ୍ନାତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯେତ ପାପେଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ଯିଏ ନର୍ମଦାର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ- ଉତ୍ତରେ ନର୍ମଦାକୂଲେ ତୀର୍ଥଂ ଯୋଜନଵିସ୍ତୃତମ୍ । ପତ୍ରେଶ୍ଵରେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ପରମ୍
ନାରଦ କହିଲେ— ଉତ୍ତର ନର୍ମଦା ତୀରରେ ଏକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ପତ୍ରେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଦୈଵତୈଃ ସହ ମୋଦତେ । ପଂଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି କ୍ରୀଡତେ କାମରୂପଧୃକ୍
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଚ୍ଛାମୂର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରି ଖେଳେ।
ଗର୍ଜନଂ ତୁ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯତ୍ର ମେଘ ଉପସ୍ଥିତଃ । ଇଂଦ୍ରଜିନ୍ନାମ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵତଃ
ତାହାଠାରୁ ପରେ ଗର୍ଜନ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠି ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ମେଘରାଵଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯତ୍ର ମେଘାଭିଗର୍ଜିତମ୍ । ମେଘନାଦୋ ଗଣସ୍ତତ୍ର ଵରସଂପନ୍ନତାଂ ଗତଃ
ତାପରେ ମେଘରାବ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଯାଏ। ସେଠି ମେଘନାଦ ନାମକ ଦଳ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ ରାଜେଂଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତମିତି ସ୍ମୃତମ୍ । ତତ୍ର ସଂନିହିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ନିତ୍ଯମେଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ତାପରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେଠି ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ବସିଛନ୍ତି।