ତତଃ କାମୀ ଲଭେତ୍କାମଂ ରାଜ୍ଯାର୍ଥୀ ରାଜ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ । ଆଯୁଷ୍କାମୋ ଲଭେଦାଯୁର୍ଯାଦୃଶଂ ଚ ଶିଵସ୍ଯ ହି
ତାପରେ, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରେ ସେ ଇଚ୍ଛା ପାଉଛି, ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁଥିବା ଉତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ ପାଉଛି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଚାହେଁଥିବା ଶିବଙ୍କ ପରି ଆୟୁ ପାଉଛି।
ଅଵୈଧଵ୍ଯକରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପୁତ୍ରଦଂ ଭାଗ୍ଯଦଂ ତଥା । ଧନଧାନ୍ଯକରଂ ଚୈଵ ତଥାଶୋକଵିନାଶନମ୍
ଏହା ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ବିଧବା ହେବାରୁ ମୁକ୍ତି, ପୁଅ, ଭାଗ୍ୟ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵା ପୁରୁଷା ଵାପି କୁର୍ଵଂତି ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍ । ତେଭ୍ଯୋ ଦଦାମ୍ଯହଂ ସୌଖ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତି ମୁକ୍ତି ଫଲଂ ତଥା
ସ୍ତ୍ରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ, ଯେଉଁଠି ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନେ ପାଇଁ ସୁଖ, ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ବହୁନୋକ୍ତେନ କିଂ ଵତ୍ସ ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଫଲସ୍ଯ ହି । ମଦ୍ଵ୍ରତସ୍ଯ ଫଲଂ ଵକ୍ତୁଂ ନାହଂ ଶକ୍ତୋ ନ ଶଂକରଃ
ବହୁ କଥା କହିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ, ପୁତ୍ର? ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତର ଫଳ କହିପାରିବି ନାହିଁ, ଶଂକର ମଧ୍ୟ ନୁହଁ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଵାଚ। ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଶ୍ରୁତଂ ଵ୍ରତମନୁତ୍ତମମ୍ । ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଫଲଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ତ୍ଵଯି ମେ ଭକ୍ତି କାରଣମ୍
ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ତୁମର କୃପାରେ ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି। ଏହି ବ୍ରତର ଫଳ ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ଭକ୍ତି ହିଁ କାରଣ।
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଵ୍ରତସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିଧିଂ ପରମ୍ । କସ୍ମିନ୍ମାସେ ଭଵେଦେଵ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ଵାସରେ ପ୍ରଭୋ
ଏବେ ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତର ଉତ୍ତମ ବିଧି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, କେଉଁ ମାସରେ ଓ କେଉଁ ଦିନରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ?
ଏତଦ୍ଵିସ୍ତରତୋ ଦେଵ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଵିଧିନା ଯେନ ଵୈ ସ୍ଵାମିନ୍ସମଗ୍ରଫଲଭାଗ୍ଭଵେତ୍
ହେ ଦେବ, ଏହି କଥା ଏବେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବା ଉଚିତ। କେଉଁ ବିଧିରେ, ହେ ସ୍ୱାମୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବ।
ନୃସିଂହ ଉଵାଚ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଵତ୍ସ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକମନା ଵ୍ରତମ୍ । ଵୈଶାଖେସିତ ପକ୍ଷେ ତୁ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ସମାଚରେତ୍
ନୃସିଂହ କହିଲେ: ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ପୁତ୍ର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣ। ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ଚତୁର୍ଦଶୀ ତାରିଖରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ମମାଵିର୍ଭାଵସଂଯୁକ୍ତଂ ମମ ସଂତୁଷ୍ଟିକାରଣମ୍ । ଶୃଣୁ ପୁତ୍ର ମମୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଭକ୍ତାନାଂ ସୁଖହେତଵେ
ମୋର ପ୍ରକଟ ହେବା ଓ ମୋର ସନ୍ତୁଷ୍ଟିର କାରଣ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ପୁତ୍ର। ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସୁଖ ପାଇଁ ମୋର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣ।
ପଶ୍ଚିମାଯାଂ ଦିଶାଯାଂ ଚ ସଂଜାତଂ କାରଣାଂତରାତ୍ । ମୌଲିସ୍ତାନମିଦଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ପଵିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅନ୍ୟ କାରଣରୁ ଏହି ମୌଳିସ୍ଥାନ କ୍ଷେତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହା ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶ କରେ।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୁ ଵିଖ୍ଯାତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵେଦପାରଗଃ । ହାରୀତ ଇତି ନାମ୍ନା ଚ ଜ୍ଞାନଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଜ୍ଞାନ ଧ୍ୟାନରେ ନିରତ, ତାଙ୍କର ନାମ ହାରୀତ।
ତସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀ ତୁ ମହାପୁଣ୍ଯା ସତୀରୂପା ସଦା ପ୍ରଭୋ । ଲୀଲାଵତୀ ତୁ ନାମ୍ନା ଚ ଭର୍ତୁର୍ଵଶପରା ସଦା
ତାଙ୍କର ଜନା ଅତି ପୁଣ୍ୟବତୀ, ସତୀ ଓ ସଦା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ନାମ ଲୀଳାବତୀ।
ତାଭ୍ଯାଂ ତପୋ ମହତ୍ତପ୍ତଂ କାଲଂ ବହୁତରଂ ସୁତ । ଏକଵିଂଶଯୁଗାଶ୍ଚୈଵ ଯାତାସ୍ତତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ । ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୁ ଵୈ ତାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷୋ ଵାଭଵତ୍ତଦା
ଏହି ଦୁଇଜଣେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ପୁତ୍ର। ଏଠାରେ ଏକୋଇଶ ଯୁଗ ଅତିକ୍ରମ ହୋଇଗଲା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ପାଇଥିଲେ।
ନୃସିଂହ ଉଵାଚ। ଯଂ ଯଂ ଵାଂଛଯସେ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତଂ ଦଦାମି ନ ସଂଶଯଃ । ତାଭ୍ଯାମୁକ୍ତଂ ତଦା ତସ୍ମୈ ଦୀଯତେ ଚେଦ୍ଵରୋ ମମ
ନୃସିଂହ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଦେଉଛି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଯାହା ଚାହିଲେ, ମୁଁ ତାହା ଆଶୀର୍ବାଦ ଭାବେ ଦେଇଥିଲି।
ତ୍ଵାଦୃଶୋ ମମ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ହ୍ଯଧୁନୈଵ ଭଵତ୍ଵିତି । ମଯୋକ୍ତଂ ତୁ ତଦା ଵତ୍ସ ପୁତ୍ରୋଽହଂ ତେ ନ ସଂଶଯଃ
ମୋ ପରି ଏକ ପୁତ୍ର ତୁମେ ଏବେ ପାଉ, ଏଭଳି ମୁଁ କହିଥିଲି, ବତ୍ସ। ମୁଁ ତୁମର ପୁତ୍ର, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ହ୍ଯହଂ ସାକ୍ଷାତ୍ପରମାତ୍ମା ପରାତ୍ପରଃ । ଉଦରେଽହଂ ନ ଵତ୍ସ୍ଯାମି ଯତୋଽହଂ ଵୈ ସନାତନଃ
ମୁଁ ହେଉଛି ଶ୍ରୀବିଶ୍ୱକର୍ମା, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଉପରି। ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ସନାତନ।
ହାରୀତେନ ତଦା ଚୋକ୍ତଂ ଭଵତ୍ଵେଵଂ ନ ସଂଶଯଃ । ତଦାପ୍ରଭୃତି ଵୈ କ୍ଷେତ୍ରେ ସ୍ଥିତୋଽହଂ ଭକ୍ତକାରଣାତ୍
ହାରୀତ କହିଲେ: ଏଭଳି ହେଉ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେହି ସମୟରୁ ମୁଁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବସିଛି।
ଅତ୍ରାଗତ୍ଯ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଦର୍ଶନଂ ଭକ୍ତସତ୍ତମଃ । ତସ୍ଯାହଂ ସକଲାଂ ବାଧାଂ ନାଶଯାମି ନିରଂତରମ୍
ଏଠାକୁ ଆସି, ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ମୋର ଦର୍ଶନ କରିବେ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ବାଧା ସଦା ଦୂର କରେ।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଚ୍ଚୈଵ ଵ୍ରତଂ ଵୈ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ଯେ କୁର୍ଵଂତି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠା ନ ତେଷାଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଭଯମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଭୟ ନାହିଁ।
ବାଲରୂପମଯଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତାଭ୍ଯାଂ ସହ ଵିଶେଷତଃ । ପୂଜନଂ କୁରୁତେ ରାତ୍ରୌ ସ ଵୈ ନାରାଯଣୋ ଭଵେତ୍
ମୋର ବାଳ ରୂପକୁ ହାରୀତ ଓ ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରି, ଯେଉଁ ଜଣେ ରାତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ନାରାୟଣ ହେବେ।
ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ କାଲରୂପଂ ଦୁରାସଦମ୍ । ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶଂ ଯମକୋଟିଦୁରାସଦମ୍ । ସିଂହଵଚ୍ଚ ମୁଖଂ ଯସ୍ଯ ନରଵଚ୍ଚାଂଗସଂଯୁତମ୍
ଚାରିଟି ହାତ, ବଡ ଦାଁତ, କାଳର ରୂପ, ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ଯମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରାପ୍ୟ; ଯାହାର ମୁହଁ ସିଂହ ପରି, ଶରୀର ମନୁଷ୍ୟ ପରି।
ଶ୍ରୀନୃସିଂହଂ ଦିଵ୍ଯସିଂହଂ କାଲରୂପଂ ଭଜେତ୍ସଦା । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଶେଷେଣ ଯଃ ସ୍ଥାନଂ ମାମକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଶ୍ରୀନୃସିଂହ, ଦିବ୍ୟ ସିଂହ, କାଳର ରୂପକୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ଜାଣି, ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋର ସ୍ଥାନକୁ ଆସନ୍ତି।
ଵ୍ରତଂ ପଵିତ୍ରଂ ପରମଂ ଶ୍ରୀକଦଂବ ପ୍ରଦଂ ମହତ୍ । ଅଂତେ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଚୈଵ ଭକ୍ତାନାଂ ଚ ନ ସଂଶଯଃ
ଏହି ବ୍ରତ ପବିତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାଏ, ବଡ ମହାନ; ଶେଷରେ ଏହା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯେନ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେନ ସହସ୍ରଦ୍ଵାଦଶୀ ଫଲମ୍ । ସ୍ଵାତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୋଗେ ଶନିଵାରେ ତୁ ମଦ୍ଵ୍ରତମ୍
ଏହି ବ୍ରତ କରିବାରେ ହଜାର ଦ୍ୱାଦଶୀର ଫଳ ମିଳେ; ଶନିବାର ଦିନ ଓ ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ମୋ ବ୍ରତ କଲେ।
ସିଦ୍ଧିଯୋଗସ୍ଯ ସଂଯୋଗେ ଵଣିଜେ କରଣେ ତଥା । ଯୋଗୈଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ସଂଯୋଗଂ ହତ୍ଯାକୋଟି ଵିନାଶନମ୍
ସିଦ୍ଧିଯୋଗ ଯୋଗ, ବଣିଜ କରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଯୋଗ ଯୋଗରେ, ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ କୋଟି କୋଟି ହତ୍ୟା ପାପ ନାଶ ହୋଇଯାଏ।
ଏତଦନ୍ଯତରୈର୍ଯୋଗେ ମଦ୍ଦିନଂ ପାପନାଶନମ୍ । ଵିଜ୍ଞାଯ ମଦ୍ଦିନଂ ଯସ୍ତୁ ଲଂଘଯେତ୍ସ ତୁ ପାପକୃତ୍
ଏହି ଯୋଗମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ଦିନ ପାପ ନାଶ କରେ। ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋର ଦିନ ଜାଣି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପାପୀ।
ଅକର୍ତ୍ତା ନରକଂ ଯାତି ଯାଵଚ୍ଚଂଦ୍ର ଦିଵାକରୌ । ପ୍ରାପ୍ତେ ମମ ଦିନେ ଵତ୍ସ ଦଂତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅସ୍ବୀକାର କରେ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ, ମୋର ଦିନ ଆସିଲେ, ମୁଁ ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ପରେ, ମୋ ପ୍ରିୟ ଶିଶୁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କର।
ମମାଗ୍ରେ ଵ୍ରତସଂକଲ୍ପଂ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଵିଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ । ଅଦ୍ଯାହଂ ତେ ଵିଧାସ୍ଯାମି ଵ୍ରତଂ ନିର୍ଵିଘ୍ନତାଂ ନଯ
ମୋର ସାମ୍ନାରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି, ମୋର ଭକ୍ତ ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଛି, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରତ ଦେବି; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅବିଘ୍ନ ଭାବେ କର।
ଵ୍ରତସ୍ଥେନ ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଦୁଷ୍ଟସଂଭାଷଣାଦିକମ୍ । ତତୋ ମଧ୍ଯାହ୍ନସମଯେ ନଦ୍ଯାଦୌ ଵିମଲେ ଜଲେ
ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଷ୍ଟ କଥା ଓ ଏହା ସହିତ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାପରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ, ନଦୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର ଜଳରେ,
ଗୃହେ ଵା ଦେଵଖାତେ ଵା ତଡାଗେ ଵାଥ ଶୋଭନେ । ଵୈଦିକେନ ତୁ ମଂତ୍ରେଣ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ 6.174.
ଘରେ, ଦେବଖାତ କିମ୍ବା ଶୁଭ୍ର ତାଳାପରେ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।