ତତ୍ର ଵୈ ଵାଯଵୋ ଵାଂତି ଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵ ଚ । ଅସଂବଂଧା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତାନ୍ନିଗୃହ୍ଣଂତି ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପବନ ବହେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ଅସଂଯୁକ୍ତ ବାତାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ପୁଷ୍କରୈଃ ପଦ୍ମସଂକାଶୈର୍ଵିକର୍ଷଂତି ମହାପ୍ରଭୈଃ । ଶତଧା ପୁନରେଵାଶୁ ତେ ତାନ୍ମୁଂଚଂତି ନିତ୍ଯଶଃ
ପଦ୍ମ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଷ୍ପରେ ସେମାନେ ସେହି ପବନକୁ ଆଣନ୍ତି; ପୁଣି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଶତଗୁଣ ଦ୍ରୁତ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ଏହିପରି ସଦା ହୁଏ।
ଶ୍ଵସଦ୍ଭିର୍ମୁଖନାସାଭ୍ଯାଂ ଦିଗ୍ଗଜୈରିଵ ମାରୁତାଃ । ଆଗଚ୍ଛଂତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଵୈ ପ୍ରଜାଃ
ଦିଗଗଜମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଓ ନାକରୁ ବହୁଥିବା ପବନ ପରି, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ପବନ ଆସେ; ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି।
ଯଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସନିର୍ମାଣମିଦଂ ଜଗତ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦଂ ପୃଥିଵୀମାନଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଚ ମନୋନୁଗମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତାହାର ଆକୃତି ସହିତ କହାଯାଇଛି; ଏହା ଶୁଣି ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ତାହାର ମାପ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତରତି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଃ ସାଧୁସଂମତଃ । ଆଯୁର୍ବଲଂ ଚ କୀର୍ତ୍ତିଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ତେଜଶ୍ଚ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
ହେ ମହାମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଧନ୍ୟ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି, ସଦ୍ଜନମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ଶକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି ଓ ତେଜସ୍ବିତା ସବୁ ବଢ଼ିଯାଏ ।
ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ପର୍ଵଣୀଦଂ ଧୃତଵ୍ରତଃ । ପ୍ରୀଯଂତେ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ ପିତାମହାଃ
ଯେଉଁଠି ନିଷ୍ଠାରେ ଏହି କଥା ପର୍ବଦିନରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ପୃଥିଵ୍ଯା ହି ପରୀମାଣଂ ସଂସ୍ଥାନଂ ସରିତସ୍ତଥା । ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଭାଗ ଅମୃତଂ ପୀତମେଵ ଚ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ୟବାନ, ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ପୃଥିବୀର ଆକାର, ନଦୀମାନେ ଓ ଅମୃତ ପାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛୁ ।
ତତ୍ର ଭୂମୌ ଚ ତୀର୍ଥାନି ପାଵନାନୀତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ତାନି ସର୍ଵାଣି ଯଥାଫଲକରାଣି ଚ । ସଵିଶେଷଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ତଵ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଶୁଭ ଫଳ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ । ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଆମକୁ କହ, ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ଧନ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାଖ୍ଯାନଂ ପୃଷ୍ଟମେଵ ତପୋଧନାଃ । ଯଥାମତି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁ ଧନ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ପଚାରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଯେଉଁପରି ଜାଣିଛି ଓ ଶୁଣିଛି, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କହିବି ।
ପୁରାତନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵର୍ଷେର୍ନାରଦସ୍ଯ ହି । ଯୁଧିଷ୍ଠିରେଣ ସଂଵାଦଂ ଶୃଣୁ ତଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ପୁରୁଣା ଦିନର ଦେବଋଷି ନାରଦ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ସେହି କଥା କହିବି । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଶୁଣ ।
ହୃତରାଜ୍ଯାଃ ପାଂଡୁପୁତ୍ରା ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମହାରଥାଃ । ନ୍ଯଵସଂତି ମହାଭାଗା ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହ ପାଂଡଵାଃ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ସେହି ଅରଣ୍ୟରେ ଡ୍ରୌପଦୀ ସହିତ ରହୁଥିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବଳଶାଳୀ ଓ ଧନ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ମହାତ୍ମାନଂ ଦେଵର୍ଷିଂ ତତ୍ର ନାରଦମ୍ । ଦୀପ୍ଯମାନଂ ଶ୍ରିଯା ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯା ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସମତେଜସମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଦେବଋଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ ।
ସ ତୈଃ ପରିଵୃତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ କୁରୁନଂଦନଃ । ଦିଵି ଭାତି ହି ଦୀପ୍ତୌଜା ଦେଵୈରିଵ ଶତକ୍ରତୁଃ
ଭାଇମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା କୁରୁବଂଶୀ ମହାନ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ଯଥା ଚ ଦେଵାନ୍ସାଵିତ୍ରୀ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ତଥା ପତୀନ୍ । ନ ଜହୌ ଧର୍ମତଃ ପାର୍ଥାନ୍ମେରୁମର୍କପ୍ରଭା ଯଥା
ଯେପରି ସାବିତ୍ରୀ ଦେବତାମାନେକୁ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ, ସେପରି ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଡ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କର ପତିମାନେଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ରହିଥାଏ ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତତଃ ପୂଜାଂ ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ । ଆଶ୍ଵାସଯଦ୍ଧର୍ମ୍ମପୁତ୍ରଂ ଯୁକ୍ତରୂପପ୍ରିଯେଣ ଚ
ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ଭଗବାନ ନାରଦ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ପ୍ରିୟ କଥା କହି ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମ୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ବ୍ରୂହି ଧର୍ମ୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯଂ ହି ଦଦାମି ତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ହେ ଧର୍ମଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଣ ଆଶା କରୁଛ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି' ।
ଅଥ ଧର୍ମସୁତୋ ରାଜା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ । ଉଵାଚ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଵାକ୍ଯଂ ନାରଦଂ ଦେଵସଂମିତମ୍
ତାପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦେବସମ ନାରଦଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।
ତ୍ଵଯି ତୁଷ୍ଟେ ମହାଭାଗ ସର୍ଵଲୋକାଭିପୂଜିତେ । କୃତମିତ୍ଯେଵ ମନ୍ଯେ ହି ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଧନ୍ୟ, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ସବୁ କାମ ସଫଳ ହେଲା, ଏହା ଆପଣଙ୍କର କୃପାରୁ ସମ୍ଭବ ।
ଯଦି ତ୍ଵହମନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋଽନଘ । ସଂଦେହଂ ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ ତ୍ଵଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ଯଦି ମୁଁ ଓ ମୋର ଭାଇମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ଦୋଷରହିତ ମୁନି, ମୋ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଆପଣ ସେଠାରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପୃଥିଵୀଂ ତୀର୍ଥତତ୍ପରଃ । କିଂ ଫଲଂ ତସ୍ଯ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଯିଏ ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥମାନେ ପାଇଁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ସେଉଁଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ କଣ ମିଳେ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ଏହା କହିବାକୁ ଉଚିତ ।
ନାରଦ ଉଵାଚ-। ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ନଵହିତୋ ଦିଲୀପେନ ଯଥା ପୁରା । ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସକାଶାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵମେତଦୁପଶ୍ରୁତମ୍
ନାରଦ କହିଲେ— ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ଦିଲୀପଙ୍କୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରୁ ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ ।
ପୁରା ଭାଗୀରଥୀତୀରେ ଦିଲୀପୋ ରାଜସତ୍ତମଃ । ଧର୍ମ୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନ୍ଯଵସନ୍ମୁନିଵତ୍ତଦା
ପୂର୍ବେ ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଦିଲୀପ ଧର୍ମମୟ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରି, ମୁନିମାନେ ପରି ରହିଥିଲେ ।
ଶୁଭେଦେଶେ ମହାରାଜପୁଣ୍ଯେ ଦେଵର୍ଷିପୂଜିତେ । ଗଂଗାଦ୍ଵାରେ ମହାତେଜା ଦେଵଗଂଧର୍ଵସେଵିତେ
ହେ ମହାରାଜ, ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଏକ ସ୍ଥାନ ଥିଲା।
ସ ପିତୄଂସ୍ତର୍ପଯାମାସ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ । ଋଷୀଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯାମାସ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ସେଠାରେ, ସେ ଅତି ଉଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିବେଦନ ଓ ପୂଜା କଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଜପନ୍ନେଵ ମହାମନାଃ । ଦଦର୍ଶ ଭୂତସଂକାଶଂ ଵସିଷ୍ଠମୃଷିମୁତ୍ତମମ୍
କିଛି ସମୟ ପରେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଜପ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଭୂତମାନେ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବସିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପୁରୋହିତଂ ସ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୀପ୍ଯମାନମିଵ ଶ୍ରିଯା । ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୌ
ସେ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଶ୍ରୀର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖି, ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅତିଶୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଉପସ୍ଥିତଂ ମହାରାଜ ପୂଜଯାମାସ ଭାରତ । ସ ହି ଧର୍ମ୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ହେ ମହାରାଜ, ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ମହାପୁରୁଷ ଆସିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କଲେ।
ଶିରସା ଚାର୍ଘ୍ଯମାଦାଯ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ । ନାମସଂକୀର୍ତ୍ତଯାମାସ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସତ୍ତମେ
ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ।
ଦିଲୀପୋଽହଂ ତୁ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦାସୋସ୍ମି ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ତଵ ସଂଦର୍ଶନାଦେଵ ମୁକ୍ତୋହଂ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
"ମୁଁ ଦିଲୀପ—ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ମୁଁ ତୁମର ଦାସ। ହେ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ତୁମେ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବାରୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଗଲି।"
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜ ଦିଲୀପୋ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଵରଃ । ଵାଗ୍ଯତଃ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀମାସୀଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏଭଳି କହି, ଦିଲୀପ, ଦୁଇପାୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୌନ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଚୁପଚାପ ବସିଗଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।