ଵାଗ୍ଭିର୍ମନୋନୁକୂଲାଭିଃ ପୂଜଯଂତି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଜଂବୂଦ୍ଵୀପାତ୍ପ୍ରଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦ୍ଵୀପେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପ୍ରଜାନାଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ । ଵିପ୍ରାଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସତ୍ଯେନ ଚ ଦମେନ ଚ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଲୋକମାନେ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ଦମ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଆରୋଗ୍ଯାଯୁଷ୍ପ୍ରମାଣାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ତତଃ । ଏତେ ଜନପଦା ଵିପ୍ରା ଦ୍ଵୀପେଷୁ ତେଷୁ ସତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁ ଦୁଇଗୁଣ ଓ ତାହାଠାରୁ ବେଶି; ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଏମିତି ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି।
ଉକ୍ତା ଜନପଦା ଯେଷୁ ଧର୍ମଶ୍ଚୈକଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ । ଈଶ୍ଵରୋ ଦଂଡମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ ଚାଲିଥାଏ; ଭଗବାନ ପ୍ରଜାପତି ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ ଦଣ୍ଡ ଧରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵୀପାନେତାନ୍ମୁନିଵରା ରକ୍ଷଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵଦା । ସ ରାଜା ସ ଶିଵୋ ଵିପ୍ରାଃ ସ ପିତା ସ ପିତାମହଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପକୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେ ରାଜା, ସେ ଶିବ, ସେ ପିତା ଓ ସେ ପିତାମହ।
ଗୋପାଯତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଜାଃ ସ ଦ୍ଵିଜପଂଡିତାଃ । ଭୋଜନଂ ଚାତ୍ର ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଠାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ସିଦ୍ଧମେଵ ମହାଭାଗା ଭୁଂଜତେ ତଦ୍ଧି ନିତ୍ଯଦା । ତତଃ ପରଂ ମହାଶୈଲୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଲୋକସଂସ୍ଥିତିଃ
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ସଦା ଭୋଗ କରନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି; ଏହା ପରେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଧାର।
ଚତୁରସ୍ରୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵତଃ ପରିମଂଡଲଃ । ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକସଂମତାଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ ଚତୁରସ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୋଳାକାର; ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ବସିଛନ୍ତି।
ଦିଗ୍ଗଜା ହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵାମନୈରାଵତାଂ ଜନାଃ । ସୁପ୍ରତୀକସ୍ତଥା ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରଭିନ୍ନକରଟାମୁଖାଃ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଦିଗଗଜମାନଙ୍କ ପରି, ଏଇରାବତଙ୍କୁ ମନେପକାଏ; ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭଙ୍ଗା ଦାଢ଼ି ଓ ମୁହଁ ଥିବା।
ତସ୍ଯାହଂ ପରିମାଣଂ ନ ସଂଖ୍ଯାତୁମିହମୁତ୍ସହେ । ଅସଂଖ୍ଯାତଃ ସୁନିତ୍ଯଂ ହି ତିର୍ଯଗୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵମଧସ୍ତଥା
ମୁଁ ଏହାର ପରିମାଣ ଏଠାରେ ଗଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହା ଅସଙ୍ଖ୍ୟ, ସଦା ଚାରିପାଖ, ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ବିସ୍ତାରିତ।
ତତ୍ର ଵୈ ଵାଯଵୋ ଵାଂତି ଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵ ଚ । ଅସଂବଂଧା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତାନ୍ନିଗୃହ୍ଣଂତି ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପବନ ବହେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ଅସଂଯୁକ୍ତ ବାତାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ପୁଷ୍କରୈଃ ପଦ୍ମସଂକାଶୈର୍ଵିକର୍ଷଂତି ମହାପ୍ରଭୈଃ । ଶତଧା ପୁନରେଵାଶୁ ତେ ତାନ୍ମୁଂଚଂତି ନିତ୍ଯଶଃ
ପଦ୍ମ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଷ୍ପରେ ସେମାନେ ସେହି ପବନକୁ ଆଣନ୍ତି; ପୁଣି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଶତଗୁଣ ଦ୍ରୁତ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ଏହିପରି ସଦା ହୁଏ।
ଶ୍ଵସଦ୍ଭିର୍ମୁଖନାସାଭ୍ଯାଂ ଦିଗ୍ଗଜୈରିଵ ମାରୁତାଃ । ଆଗଚ୍ଛଂତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଵୈ ପ୍ରଜାଃ
ଦିଗଗଜମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଓ ନାକରୁ ବହୁଥିବା ପବନ ପରି, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ପବନ ଆସେ; ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି।
ଯଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସନିର୍ମାଣମିଦଂ ଜଗତ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦଂ ପୃଥିଵୀମାନଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଚ ମନୋନୁଗମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତାହାର ଆକୃତି ସହିତ କହାଯାଇଛି; ଏହା ଶୁଣି ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ତାହାର ମାପ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତରତି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଃ ସାଧୁସଂମତଃ । ଆଯୁର୍ବଲଂ ଚ କୀର୍ତ୍ତିଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ତେଜଶ୍ଚ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
ହେ ମହାମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଧନ୍ୟ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି, ସଦ୍ଜନମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ଶକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି ଓ ତେଜସ୍ବିତା ସବୁ ବଢ଼ିଯାଏ ।
ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ପର୍ଵଣୀଦଂ ଧୃତଵ୍ରତଃ । ପ୍ରୀଯଂତେ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ ପିତାମହାଃ
ଯେଉଁଠି ନିଷ୍ଠାରେ ଏହି କଥା ପର୍ବଦିନରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ପୃଥିଵ୍ଯା ହି ପରୀମାଣଂ ସଂସ୍ଥାନଂ ସରିତସ୍ତଥା । ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଭାଗ ଅମୃତଂ ପୀତମେଵ ଚ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ୟବାନ, ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ପୃଥିବୀର ଆକାର, ନଦୀମାନେ ଓ ଅମୃତ ପାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛୁ ।
ତତ୍ର ଭୂମୌ ଚ ତୀର୍ଥାନି ପାଵନାନୀତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ତାନି ସର୍ଵାଣି ଯଥାଫଲକରାଣି ଚ । ସଵିଶେଷଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ତଵ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଶୁଭ ଫଳ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ । ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଆମକୁ କହ, ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ଧନ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାଖ୍ଯାନଂ ପୃଷ୍ଟମେଵ ତପୋଧନାଃ । ଯଥାମତି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁ ଧନ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ପଚାରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଯେଉଁପରି ଜାଣିଛି ଓ ଶୁଣିଛି, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କହିବି ।
ପୁରାତନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵର୍ଷେର୍ନାରଦସ୍ଯ ହି । ଯୁଧିଷ୍ଠିରେଣ ସଂଵାଦଂ ଶୃଣୁ ତଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ପୁରୁଣା ଦିନର ଦେବଋଷି ନାରଦ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ସେହି କଥା କହିବି । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଶୁଣ ।
ହୃତରାଜ୍ଯାଃ ପାଂଡୁପୁତ୍ରା ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମହାରଥାଃ । ନ୍ଯଵସଂତି ମହାଭାଗା ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହ ପାଂଡଵାଃ
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ସେହି ଅରଣ୍ୟରେ ଡ୍ରୌପଦୀ ସହିତ ରହୁଥିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବଳଶାଳୀ ଓ ଧନ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ମହାତ୍ମାନଂ ଦେଵର୍ଷିଂ ତତ୍ର ନାରଦମ୍ । ଦୀପ୍ଯମାନଂ ଶ୍ରିଯା ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯା ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସମତେଜସମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଦେବଋଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ ।
ସ ତୈଃ ପରିଵୃତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ କୁରୁନଂଦନଃ । ଦିଵି ଭାତି ହି ଦୀପ୍ତୌଜା ଦେଵୈରିଵ ଶତକ୍ରତୁଃ
ଭାଇମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା କୁରୁବଂଶୀ ମହାନ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ଯଥା ଚ ଦେଵାନ୍ସାଵିତ୍ରୀ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ତଥା ପତୀନ୍ । ନ ଜହୌ ଧର୍ମତଃ ପାର୍ଥାନ୍ମେରୁମର୍କପ୍ରଭା ଯଥା
ଯେପରି ସାବିତ୍ରୀ ଦେବତାମାନେକୁ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ, ସେପରି ଯାଜ୍ଞସେନୀ ଡ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କର ପତିମାନେଙ୍କୁ ଧର୍ମରେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ରହିଥାଏ ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତତଃ ପୂଜାଂ ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ । ଆଶ୍ଵାସଯଦ୍ଧର୍ମ୍ମପୁତ୍ରଂ ଯୁକ୍ତରୂପପ୍ରିଯେଣ ଚ
ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ, ଭଗବାନ ନାରଦ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ପ୍ରିୟ କଥା କହି ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମ୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ବ୍ରୂହି ଧର୍ମ୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯଂ ହି ଦଦାମି ତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ହେ ଧର୍ମଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଣ ଆଶା କରୁଛ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି' ।
ଅଥ ଧର୍ମସୁତୋ ରାଜା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ । ଉଵାଚ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଵାକ୍ଯଂ ନାରଦଂ ଦେଵସଂମିତମ୍
ତାପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦେବସମ ନାରଦଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।
ତ୍ଵଯି ତୁଷ୍ଟେ ମହାଭାଗ ସର୍ଵଲୋକାଭିପୂଜିତେ । କୃତମିତ୍ଯେଵ ମନ୍ଯେ ହି ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଧନ୍ୟ, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ସବୁ କାମ ସଫଳ ହେଲା, ଏହା ଆପଣଙ୍କର କୃପାରୁ ସମ୍ଭବ ।
ଯଦି ତ୍ଵହମନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋଽନଘ । ସଂଦେହଂ ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ ତ୍ଵଂ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ଯଦି ମୁଁ ଓ ମୋର ଭାଇମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ଦୋଷରହିତ ମୁନି, ମୋ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଆପଣ ସେଠାରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପୃଥିଵୀଂ ତୀର୍ଥତତ୍ପରଃ । କିଂ ଫଲଂ ତସ୍ଯ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଯିଏ ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥମାନେ ପାଇଁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ସେଉଁଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ କଣ ମିଳେ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ଏହା କହିବାକୁ ଉଚିତ ।