ଅଵଶିଷ୍ଟେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାଃ । ଯଥା ଶ୍ରୁତଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞା ଵର୍ଣ୍ଯତେ ଶୃଣୁତ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଅବଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ବିଷୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ସେପରି କହିବି, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ମାନେ, ଶୁଣ ।
କ୍ରୌଂଚଦ୍ଵୀପେ ମହାଭାଗାଃ କ୍ରୌଂଚୋ ନାମ ମହାଗିରିଃ । କ୍ରୌଂଚାତ୍ପରୋ ଵାମନକୋ ଵାମନାଦଂଧକାରକଃ
କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ନାମର ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି । କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼ ପରେ ବାମନକ ଅଛି, ଯାହା ଅନ୍ଧକାର ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ଅଂଧକାରାତ୍ପରୋ ଵିପ୍ରା ମୈନାକଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମଃ । ମୈନାକାତ୍ପରତୋ ଵିପ୍ରା ଗୋଵିଂଦୋ ଗିରିରୁତ୍ତମଃ
ଅନ୍ଧକାର ପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମେନାକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ମେନାକ ପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଗୋବିନ୍ଦ ନାମର ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ଗୋଵିଂଦାତ୍ପରତଶ୍ଚୈଵ ପୁଂଡରୀକୋ ମହାଗିରିଃ । ପୁଂଡରୀକାତ୍ପରଶ୍ଚାପି ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁଂଦୁଭିସ୍ଵନଃ
ଗୋବିନ୍ଦ ପରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ନାମର ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି । ପୁଣ୍ଡରୀକ ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ୱନ ନାମର ପାହାଡ଼ ଅଛି ।
ପୁରସ୍ତାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣସ୍ତେଷାଂ ଵିଷ୍କଂଭୋ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ । ଦେଶାଂସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁ
ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତର ଦୁଇଗୁଣା ଚୌଡ଼ା । ସେଠାର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କହିବି, ମୋ କଥା ଶୁଣ ।
କ୍ରୌଂଚସ୍ଯ କୁଶଲୋ ଦେଶୋ ଵାମନସ୍ଯ ମନୋନୁଗଃ । ମନୋନୁଗାତ୍ପରୋ ଦେଶ ଉଷ୍ଣୋ ନାମ ତପୋଧନାଃ
କ୍ରଉଞ୍ଚର ଦେଶ କୁଶଳ, ବାମନର ଦେଶ ମନୋନୁଗ । ମନୋନୁଗ ପରେ ଉଷ୍ଣ ନାମର ଦେଶ, ହେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ।
ଉଷ୍ଣାତ୍ପରଃ ପ୍ରାଵରକଃ ପ୍ରାଵରାଦଂଧକାରକଃ । ଅଂଧକାରକଦେଶାତ୍ତୁ ମୁନିଦେଶଃ ପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାପଦାୟକ ଭୂମି ପରେ ପ୍ରାବରକ ଦେଶ ଅଛି, ପ୍ରାବରକ ପରେ ଅନ୍ଧକାରର ଦେଶ ଅଛି, ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଦେଶ ପରେ ମୁନିମାନଙ୍କର ଦେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମୁନିଦେଶାତ୍ପରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁଂଦୁଭିସ୍ଵନଃ । ସିଦ୍ଧଚାରଣସଂକୀର୍ଣୋ ଗୌରଃ ପ୍ରାଯୋଜନଃ ସ୍ମୃତଃ
ମୁନିମାନଙ୍କର ଦେଶ ପରେ ଡୁଣ୍ଡୁଭି ଢୋଳର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ; ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ରହନ୍ତି, ଏହାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରୟୋଜନ ଦେଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏତେ ଦେଶାଃ ସମାଖ୍ଯାତା ଦେଵଗଂଧର୍ଵସେଵିତାଃ । ପୁଷ୍କରେ ପୁଷ୍କରୋ ନାମ ପର୍ଵତୋ ମଣିରତ୍ନଵାନ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି; ପୁଷ୍କର ଦେଶରେ ପୁଷ୍କର ନାମକ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ତତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରସରତି ସ୍ଵଯଂ ଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ । ପର୍ଯୁପାସଂତି ତଂ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ମହର୍ଷଯଃ
ସେଠାରେ ଦେବତା ପ୍ରଜାପତି ସ୍ୱୟଂ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜନ କରନ୍ତି।
ଵାଗ୍ଭିର୍ମନୋନୁକୂଲାଭିଃ ପୂଜଯଂତି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଜଂବୂଦ୍ଵୀପାତ୍ପ୍ରଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦ୍ଵୀପେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପ୍ରଜାନାଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ । ଵିପ୍ରାଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସତ୍ଯେନ ଚ ଦମେନ ଚ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଲୋକମାନେ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ଦମ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଆରୋଗ୍ଯାଯୁଷ୍ପ୍ରମାଣାଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ତତଃ । ଏତେ ଜନପଦା ଵିପ୍ରା ଦ୍ଵୀପେଷୁ ତେଷୁ ସତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁ ଦୁଇଗୁଣ ଓ ତାହାଠାରୁ ବେଶି; ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ଏମିତି ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି।
ଉକ୍ତା ଜନପଦା ଯେଷୁ ଧର୍ମଶ୍ଚୈକଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ । ଈଶ୍ଵରୋ ଦଂଡମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ ଚାଲିଥାଏ; ଭଗବାନ ପ୍ରଜାପତି ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ ଦଣ୍ଡ ଧରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵୀପାନେତାନ୍ମୁନିଵରା ରକ୍ଷଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵଦା । ସ ରାଜା ସ ଶିଵୋ ଵିପ୍ରାଃ ସ ପିତା ସ ପିତାମହଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପକୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେ ରାଜା, ସେ ଶିବ, ସେ ପିତା ଓ ସେ ପିତାମହ।
ଗୋପାଯତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଜାଃ ସ ଦ୍ଵିଜପଂଡିତାଃ । ଭୋଜନଂ ଚାତ୍ର ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଠାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ସିଦ୍ଧମେଵ ମହାଭାଗା ଭୁଂଜତେ ତଦ୍ଧି ନିତ୍ଯଦା । ତତଃ ପରଂ ମହାଶୈଲୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଲୋକସଂସ୍ଥିତିଃ
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ସଦା ଭୋଗ କରନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି; ଏହା ପରେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଧାର।
ଚତୁରସ୍ରୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସର୍ଵତଃ ପରିମଂଡଲଃ । ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକସଂମତାଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ ଚତୁରସ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୋଳାକାର; ସେଠାରେ ଚାରିଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ବସିଛନ୍ତି।
ଦିଗ୍ଗଜା ହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵାମନୈରାଵତାଂ ଜନାଃ । ସୁପ୍ରତୀକସ୍ତଥା ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରଭିନ୍ନକରଟାମୁଖାଃ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଦିଗଗଜମାନଙ୍କ ପରି, ଏଇରାବତଙ୍କୁ ମନେପକାଏ; ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭଙ୍ଗା ଦାଢ଼ି ଓ ମୁହଁ ଥିବା।
ତସ୍ଯାହଂ ପରିମାଣଂ ନ ସଂଖ୍ଯାତୁମିହମୁତ୍ସହେ । ଅସଂଖ୍ଯାତଃ ସୁନିତ୍ଯଂ ହି ତିର୍ଯଗୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵମଧସ୍ତଥା
ମୁଁ ଏହାର ପରିମାଣ ଏଠାରେ ଗଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହା ଅସଙ୍ଖ୍ୟ, ସଦା ଚାରିପାଖ, ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ବିସ୍ତାରିତ।
ତତ୍ର ଵୈ ଵାଯଵୋ ଵାଂତି ଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵ ଚ । ଅସଂବଂଧା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତାନ୍ନିଗୃହ୍ଣଂତି ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପବନ ବହେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ଅସଂଯୁକ୍ତ ବାତାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।
ପୁଷ୍କରୈଃ ପଦ୍ମସଂକାଶୈର୍ଵିକର୍ଷଂତି ମହାପ୍ରଭୈଃ । ଶତଧା ପୁନରେଵାଶୁ ତେ ତାନ୍ମୁଂଚଂତି ନିତ୍ଯଶଃ
ପଦ୍ମ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଷ୍ପରେ ସେମାନେ ସେହି ପବନକୁ ଆଣନ୍ତି; ପୁଣି ସେମାନେ ଏହାକୁ ଶତଗୁଣ ଦ୍ରୁତ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ଏହିପରି ସଦା ହୁଏ।
ଶ୍ଵସଦ୍ଭିର୍ମୁଖନାସାଭ୍ଯାଂ ଦିଗ୍ଗଜୈରିଵ ମାରୁତାଃ । ଆଗଚ୍ଛଂତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠଂତି ଵୈ ପ୍ରଜାଃ
ଦିଗଗଜମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଓ ନାକରୁ ବହୁଥିବା ପବନ ପରି, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ପବନ ଆସେ; ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି।
ଯଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସନିର୍ମାଣମିଦଂ ଜଗତ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦଂ ପୃଥିଵୀମାନଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଚ ମନୋନୁଗମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତାହାର ଆକୃତି ସହିତ କହାଯାଇଛି; ଏହା ଶୁଣି ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ତାହାର ମାପ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତରତି ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରାଃ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଃ ସାଧୁସଂମତଃ । ଆଯୁର୍ବଲଂ ଚ କୀର୍ତ୍ତିଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ତେଜଶ୍ଚ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
ହେ ମହାମାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଧନ୍ୟ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି, ସଦ୍ଜନମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଆୟୁ, ଶକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି ଓ ତେଜସ୍ବିତା ସବୁ ବଢ଼ିଯାଏ ।
ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ପର୍ଵଣୀଦଂ ଧୃତଵ୍ରତଃ । ପ୍ରୀଯଂତେ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ ପିତାମହାଃ
ଯେଉଁଠି ନିଷ୍ଠାରେ ଏହି କଥା ପର୍ବଦିନରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ପୃଥିଵ୍ଯା ହି ପରୀମାଣଂ ସଂସ୍ଥାନଂ ସରିତସ୍ତଥା । ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଭାଗ ଅମୃତଂ ପୀତମେଵ ଚ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାଗ୍ୟବାନ, ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ପୃଥିବୀର ଆକାର, ନଦୀମାନେ ଓ ଅମୃତ ପାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛୁ ।
ତତ୍ର ଭୂମୌ ଚ ତୀର୍ଥାନି ପାଵନାନୀତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ତାନି ସର୍ଵାଣି ଯଥାଫଲକରାଣି ଚ । ସଵିଶେଷଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ତଵ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଶୁଭ ଫଳ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ । ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଆମକୁ କହ, ଆମେ ତୁମ ପାଖରୁ ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ଧନ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମହାଖ୍ଯାନଂ ପୃଷ୍ଟମେଵ ତପୋଧନାଃ । ଯଥାମତି ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ହେ ତପସ୍ବୀମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁ ଧନ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ପଚାରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଯେଉଁପରି ଜାଣିଛି ଓ ଶୁଣିଛି, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ କହିବି ।
ପୁରାତନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵର୍ଷେର୍ନାରଦସ୍ଯ ହି । ଯୁଧିଷ୍ଠିରେଣ ସଂଵାଦଂ ଶୃଣୁ ତଦ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ପୁରୁଣା ଦିନର ଦେବଋଷି ନାରଦ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ସେହି କଥା କହିବି । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଶୁଣ ।