ସର୍ଵକାମଫଲଃ ପୁଣ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତଃ । ତସ୍ଯ ନାମ୍ନା ସମାଖ୍ଯାତୋ ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଃ ସନାତନଃ
ଏହି ଗଛ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏଠିକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହାର ନାମରୁ ଏହି ପୁରାତନ ଦେଶକୁ ଜାମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ଶତଂ ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ତଥା ମାଲ୍ଯଵତଃ ଶୃଂଗେ ପୂର୍ଵେ ପୂର୍ଵାନୁଗାଂତକାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ଦେଶ ହଜାର ଏବଂ ଏକଶଏ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଏହା ମାଲ୍ୟବତ ପାହାଡ଼ର ପୂର୍ବ ଢାଳ ଅନୁସରେ ଚାଲିଛି।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ପଂଚାଶନ୍ମାଲ୍ଯଵାନ୍ଦ୍ଵିଜାଃ । ମହାରଜତସଂକାଶା ଜାଯଂତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମାଲ୍ୟବତ ପାହାଡ଼ ପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା। ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ଚାଁଦି ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ଚ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ । ତପସ୍ତପ୍ଯଂତି ତେ ଦିଵ୍ଯଂ ଭଵଂତି ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵରେତସଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ବହେ।
ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ତୁ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଵିଶଂତି ଦିଵାକରମ୍ । ଷଷ୍ଟିସ୍ତାନି ସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିରେଵ ଶତାନି ଚ
ଜୀବଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ସଠି ହଜାର ଏବଂ ସଠି ଶହ ଜଣ ଦେବତା ଦିନକରଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଅରୁଣସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଯାଂତି ପରିଵାର୍ଯ ଦିଵାକରମ୍ । ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିରେଵ ଶତାନି ଚ
ସେମାନେ ଅରୁଣଙ୍କର ଆଗରେ ଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି, ସଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ସଠି ଶହ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ଆଦିତ୍ଯତାପତପ୍ତାସ୍ତେ ଵିଶଂତି ଶଶିମଂଡଲମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଦହିଯାଇଥିବା ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ଵର୍ଷାଣାଂ ଚୈଵ ନାମାନି ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ସତ୍ତମ । ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ନୋ ଯଥାତତ୍ଵଂ ଯେ ଚ ପର୍ଵତଵାସିନଃ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆମକୁ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପାହାଡ଼ର ନାମ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ କୁହ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ନିଷଧସ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ତୁ । ଵର୍ଷଂ ରମଣକଂ ନାମ ଜାଯଂତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନିଷଧ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତରରେ ରମଣକ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଶୁକ୍ଲାଭିଜନସଂପନ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ତେ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ । ନିଃସପତ୍ନାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଜାଯଂତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତେ ଶୁଭ ଉତ୍ପତ୍ତିର, ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଧା ନଥିବା ଲୋକ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଂଚ ଚ । ଜୀଵଂତି ତେ ମହାଭାଗା ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ
ସେ ଧନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଦଶ ହଜାର ପାଞ୍ଚ ଶହ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତି, ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି।
ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ନୀଲସ୍ଯ ନିଷଧସ୍ଯୋତ୍ତରେଣ ତୁ । ଵର୍ଷଂ ହିରଣ୍ମଯଂ ନାମ ଯତ୍ର ହୈରଣ୍ଵତୀ ନଦୀ
ନୀଳ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନିଷଧ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତରରେ ହିରଣ୍ମୟ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ସେଠାରେ ହେଇରଣ୍ବତୀ ନଦୀ ବହେ।
ଯତ୍ର ଚାଯଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞାଃ ପକ୍ଷିରାଟ୍ପତଗୋତ୍ତମଃ । ଯଜ୍ଞାନୁଗା ଵିପ୍ରଵରା ଧନ୍ଵିନଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେଠାରେ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ପକ୍ଷୀରାଜ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦକ୍ଷ ଧନୁର୍ଧର ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି।
ମହାବଲାସ୍ତତ୍ର ଜନା ଵିପ୍ରା ମୁଦିତମାନସାଃ । ଏକାଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ତପୋଧନାଃ
ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ, ଆନନ୍ଦିତ ମନର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସନ୍ତି; ସେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକାଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତି।
ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵଂତି ଶତାନି ଦଶ ପଂଚ ଚ । ଶୃଂଗାଣି ଚ ପଵିତ୍ରାଣି ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵ ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵାଃ
ସେମାନେ ଆୟୁଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦଶ ଶହ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତି; ଏଠାରେ ତିନିଟି ପବିତ୍ର ଶିଖର ଅଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏକଂ ମଣିମଯଂ ତତ୍ର ତଥୈକଂ ରୁକ୍ମମଦ୍ଭୁତମ୍ । ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଚୈକଂ ଭଵନୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ମଣିର, ଗୋଟିଏ ଅଦ୍ଭୁତ ସୁନାର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ତ ମଣିରେ ତିଆରି, ଭବନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭାଦେଵୀ ନିତ୍ଯଂ ଵସତି ଶଂଡିନୀ । ଉତ୍ତରେଣ ତୁ ଶୃଂଗସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରାଂତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ଦେବୀ ପ୍ରଭା ସ୍ୱୟଂ ନିତ୍ୟ ରହନ୍ତି, ହେ ଶଣ୍ଡିନୀ; ଏବଂ ଶିଖରର ଉତ୍ତରେ, ସମୁଦ୍ରର କୂଳରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵର୍ଷମୈରାଵତଂ ନାମ ତସ୍ମାଚ୍ଛୃଂଗଵତଃ ପରମ୍ । ନ ତୁ ତତ୍ର ସୂର୍ଯଗତିର୍ଜୀର୍ଯଂତେ ନ ଚ ମାନଵାଃ
ସେ ଶିଖର ପରେ ଏଇରାବତ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି; ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ମାନବ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଚଂଦ୍ରମାଶ୍ଚ ସନକ୍ଷତ୍ରୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଭୂତ ଇଵାଵୃତଃ । ପଦ୍ମପ୍ରଭାଃ ପଦ୍ମଵର୍ଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣାଃ
ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ଆଲୋକରେ ଘେରାଯାଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ; ସେମାନଙ୍କର ଚମକ ପଦ୍ମପ୍ରଭା, ରଙ୍ଗ ପଦ୍ମର ଭଳି, ଆଖି ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି।
ପଦ୍ମପତ୍ରସୁଗଂଧାଶ୍ଚ ଜାଯଂତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ । ଅନିଷ୍ପନ୍ନା ନଷ୍ଟଗଂଧା ନିରାହାରା ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମାନବମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ରର ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ସଫଳ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ହରାଯାଏ, ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥାନ୍ତି।
ଦେଵଲୋକଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ତଥା ଵିରଜସୋ ଦ୍ଵିଜାଃ । ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଦେବଲୋକରୁ ପତିତ ଏବଂ ଏଭଳି ନିର୍ମଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତି।
ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵଂତି ନରା ଧାର୍ମିକପୁଂଗଵାଃ । କ୍ଷୀରୋଦସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ତଥୈଵୋତ୍ତରତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଧାର୍ମିକ ନରମାନେ ଆୟୁଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଜୀବନ୍ତି; ଏବଂ ତେଣୁ, ଦୁଧର ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ହରିସ୍ତିଷ୍ଠତି ଵୈକୁଂଠଃ ଶକଟେ କନକାମଯେ । ଅଷ୍ଟଚକ୍ରଂ ହି ତଦ୍ଯାନଂ ଭୂତଯୁକ୍ତଂ ମନୋଜଵମ୍
ହରି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀବୈକୁଣ୍ଠରେ ସୁନାର ରଥ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି । ସେଇ ରଥରେ ଆଠଟି ଚକା ଅଛି, ଏହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନେ ଚାଲାନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ରଥ ମନର ତାରତାରିରେ ଚଳିଥାଏ ।
ଅଗ୍ନିଵର୍ଣଂ ମହାତେଜୋ ଜାଂବୂନଦଵିଭୂଷିତମ୍ । ସ ପ୍ରଭୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିଭୁଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ସେ ପ୍ରଭୁ ଅଗ୍ନିର ରଙ୍ଗର, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ସୁନାର ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ । ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶାସକ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ।
ସଂକ୍ଷେପେ ଵିସ୍ତରେ ଚୈଵ କର୍ତା କାରଯିତା ତଥା । ପୃଥିଵ୍ଯାପସ୍ତଥାକାଶଂ ଵାଯୁସ୍ତେଜଶ୍ଚ ସତ୍ତମାଃ
ସଂକ୍ଷେପ ଓ ବିସ୍ତାରରେ, ସେ ନିଜେ କର୍ତ୍ତା ଓ କାରଣ । ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ଆକାଶ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପ ।
ସ ଯଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମାସ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ହୁତାଶନଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଯଜ୍ଞ, ତାଙ୍କର ମୁଖ ହେଉଛି ହବି ଦେବା ଅଗ୍ନି ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ଯଦିଦଂ ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଵିଧାଯକମ୍ । ତତ୍ସର୍ଵଂ ନଃ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ହି ନୋ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମତଃ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ଏହି ଭାରତ ଭୂମି ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ । ଏହା ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ କୁହ, କାରଣ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୋଲି ମନାଯାଉଛ ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ଅତ୍ର ତେ କୀର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଵର୍ଷଂ ଭାରତମୁତ୍ତମମ୍ । ପ୍ରିଯ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ମନୋର୍ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ଚ
ସୂତ କହିଲେ: ଏଠି ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ ଭୂମି ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମନୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ବୈବସ୍ବତଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ।
ପୃଥୋଶ୍ଚ ପ୍ରାଜ୍ଞ ଵୈ ନ୍ଯସ୍ଯ ତଥୈକ୍ଷ୍ଵାକୋର୍ମହାତ୍ମନଃ । ଯଯାତେରଂବରୀଷସ୍ଯ ମାଂଧାତୁର୍ନହୁଷସ୍ଯ ଚ
ଏହି ଭୂମି ପୃଥୁ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଯୟାତି, ଅମ୍ବରୀଷ, ମାନ୍ଧାତା ଓ ନହୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ।
ତଥୈଵ ମୁଚୁକୁଂଦସ୍ଯ କୁବେରୋଶୀନରସ୍ଯ ଚ । ଋଷଭସ୍ଯ ତଥୈଲସ୍ଯ ନୃଗସ୍ଯ ନୃପତେସ୍ତଥା
ଏହିପରି ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, କୁବେର, ଶୀନି, ଋଷଭ, ଇଳା, ନୃଗ ଓ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୂମି ପ୍ରଶଂସିତ ।