ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଯାସ୍ଯଂତି ହରିଂ ପୁନଃ । ଦ୍ଵାଵିଂଶତିସହସ୍ରାଣି ସଂହିତାପଦ୍ମସଂଜ୍ଞିତା
ଚାରି ପ୍ରକାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରି, ସେମାନେ ପୁନି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ; ପଦ୍ମ ନାମକ ସଂହିତାରେ ବଇଶି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।
ଦ୍ଵାପରେ କଥିତା ଵିପ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣା ପରମାତ୍ମନା । ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସହସ୍ରାଣାଂ ପଦ୍ମାଖ୍ଯା ସା ତୁ ସଂହିତା
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା, ପଦ୍ମ ନାମକ ସଂହିତାରେ କେବଳ ବାରହ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।
କଲୌ ଯୁଗେ ପଠିଷ୍ଯଂତି ମାନଵା ଵିଷ୍ଣୁତତ୍ପରାଃ । ଏକୋର୍ଥଶ୍ଚୈକଭାଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ପ୍ରଵର୍ତିତଃ
କଳିଯୁଗରେ, ବିଷ୍ଣୁରେ ଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହା ପଢିବେ; ଚାରି ଯୁଗରେ ଏକ ଅର୍ଥ ଓ ଏକ ଭାବ ରହିଛି।
ସଂହିତାସ୍ଵେଵ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ଶେଷାଖ୍ଯାନପ୍ରଵିସ୍ତରଃ । ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସହସ୍ରାଣି ନାଶଂ ଯାସ୍ଯଂତି ସତ୍ତମ
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂହିତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଗଳ୍ପମାନେ ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି; କେବଳ ବାରହ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଅବଶ୍ୟ ରହିଯିବ, ଉତ୍ତମ।
କଲୌ ଯୁଗେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପ୍ରଥମଂ ହି ଭଵିଷ୍ଯତି । ଭୂମିଖଂଡଂ ନରଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵାସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ, ପ୍ରଥମେ ଭୂମିଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵଦୁଃଖେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵରୋଗୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ଅନ୍ଯତ୍ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଜପଂ ଦାନଂ ତଥା ଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ; ଅନ୍ୟ ସବୁ ଛାଡ଼ି, ଜପ, ଦାନ ଓ ଶ୍ରବଣ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ହି ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପଦ୍ମାଖ୍ଯଂ ପାପନାଶନମ୍ । ପ୍ରଥମଂ ସୃଷ୍ଟିଖଂଡଂ ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଭୂମିଖଂଡକମ୍
ପଦ୍ମ ନାମକ ପୁରାଣ, ଯାହା ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ, ଏହାକୁ ଉଦ୍ୟମରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଥମ ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡ, ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛି ଭୂମିଖଣ୍ଡ।
ତୃତୀଯଂ ସ୍ଵର୍ଗଖଂଡଂ ଚ ପାତାଲଂ ତୁ ଚତୁର୍ଥକମ୍ । ପଂଚମଂ ଚୋତ୍ତରଂ ଖଂଡଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ତୃତୀୟ ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡ, ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ପାତାଳଖଣ୍ଡ, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଯଃ ଶୃଣୋତି ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପଂଚଖଂଡାନ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍ । ଗୋପ୍ରଦାନସହସ୍ରସ୍ଯ ମାନଵୋ ଲଭତେ ଫଲମ୍
ଯେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଞ୍ଚ ଖଣ୍ଡକୁ କ୍ରମରେ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ପାଏ।
ମହାଭାଗ୍ଯେନ ଲଭ୍ଯଂତେ ପଂଚଖଂଡାନି ଭୂସୁରାଃ । ଶ୍ରୁତାନି ମୋକ୍ଷଦାନି ସ୍ଯୁଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ନ ସଂଶଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପଞ୍ଚ ଖଣ୍ଡ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟରେ ମିଳେ; ଶୁଣିଲେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ପଂଚପଂଚାଶତ୍ସହସ୍ରସଂହିତାଯାଂ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ପଂଚଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ, ବେନ ଗଳ୍ପରେ, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ସଂହିତାରେ, ଏହା ଏକଶତ ପଞ୍ଚବିଂଶତି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ।
ନମାମି ଗୋଵିନ୍ଦପଦାରଵିଂଦଂ ସଦେଂଦିରାଵଂଦିତମୁତ୍ତମାଢ୍ଯମ୍ । ଜଗଜ୍ଜନାନାଂ ହୃଦି ସଂନିଵିଷ୍ଟଂ ମହାଜନୈକାଯନମୁତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦିରା ଓ ଉତ୍ତମ ମହାନମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତର ଲୋକମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛି, ମହାଜନମାନେଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ଉତ୍ତମ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଏକଦା ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଜ୍ଵଲଜ୍ଜ୍ଵଲନସନ୍ନିଭାଃ । ହିମଵଦ୍ଵାସିନଃ ସର୍ଵେ ମୁନଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ
ଏକଦିନ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବେଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷ, ଏକଠା ହେଲେ।
ତ୍ରିକାଲଜ୍ଞା ମହାତ୍ମାନୋ ନାନାପୁଣ୍ଯସମାଶ୍ରଯାଃ । ମହେଂଦ୍ରାଦ୍ରିରତା ଯେ ଚ ଯେ ଚ ଵିଂଧ୍ଯନିଵାସିନଃ
ତିନି କାଳର ଜ୍ଞାନୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତ୍ମା, ନାନା ପୁଣ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ଲଗିଥିବା ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ରହୁଥିବା ମନ୍ଦିରମାନେ।
ଯେଽର୍ବୁଦାରଣ୍ଯନିରତାଃ ପୁଷ୍କରାରଣ୍ଯଵାସିନଃ । ଶ୍ରୀଶୈଲନିରତା ଯେ ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରନିଵାସିନଃ
ଅର୍ବୁଦା ଅରଣ୍ୟରେ ଲଗିଥିବା, ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା, ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ଲଗିଥିବା ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ମନ୍ଦିରମାନେ।
ଧର୍ମ୍ମାରଣ୍ଯରତା ଯେ ଚ ଦଂଡକାରଣ୍ଯଵାସିନଃ । ଜଂବୂମାର୍ଗରତା ଯେ ଚ ଯେ ଚ ସତ୍ଯନିଵାସିନଃ
ଧର୍ମାରଣ୍ୟରେ ଲଗିଥିବା, ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା, ଜମ୍ବୁ ମାର୍ଗରେ ଲଗିଥିବା ଓ ସତ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ମନ୍ଦିରମାନେ।
ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵଃ ସଶିଷ୍ଯା ମୁନଯୋଽମଲାଃ । ନୈମିଷଂ ସମୁପାଯାତାଃ ଶୌନକଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମୁତ୍ସୁକାଃ
ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ପବିତ୍ର ମୁନିମାନେ, ଶୌନକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ନୈମିଷାରଣ୍ୟକୁ ଆସିଲେ।
ତଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧିଵତ୍ତେନ ତେ ଚ ସୁପୂଜିତାଃ । ଆସନେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ବୃସ୍ଯାଦିଷୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସେମାନେ ଶୌନକଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଶୌନକଙ୍କରୁ ଯଥାଯଥି ଆଦର ପାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଭବ୍ୟ ଆସନ ଓ ଚଟାଇରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ବସିଲେ।
ଶୌନକେନ ପ୍ରଦତ୍ତେଷୁ ଆସୀନାସ୍ତେ ତପୋଧନାଃ । କୃଷ୍ଣାଶ୍ରିତାଃ କଥାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ପରସ୍ପରମଥାବ୍ରୁଵନ୍
ଶୌନକ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆସନରେ ବସି, ତପସ୍ଵୀମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସଂପୃକ୍ତ ପବିତ୍ର କଥାଗୁଡିକୁ ପରସ୍ପରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଥାଂତେଷୁ ତତସ୍ତେଷାଂ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍ । ଆଜଗାମ ମହାତେଜାଃ ସୂତସ୍ତତ୍ର ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ମହାଦୀପ୍ତି ଓ ଉଜ୍ୱଳ ମହାତେଜସ୍ବୀ ସୂତ ଆସିଲେ।
ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଃ ପୁରାଣଜ୍ଞୋ ରୋମହର୍ଷଣସଂଜ୍ଞକଃ । ତାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ ତୈଶ୍ଚୈଵାଭିପୂଜିତଃ
ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ, ରୋମହର୍ଷଣ ନାମକ, ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥି ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦର ପାଇଲେ।
ଉପଵିଷ୍ଟଂ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ ଶୌନକାଦ୍ଯା ମହର୍ଷଯଃ । ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଂ ସୁଖାସୀନଂ ସୂତଂ ଵୈ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ସୂତ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥି ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବରେ ବସାଇଲେ।
ତଂ ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ମହାଭାଗାଃ ଶୌନକାଦ୍ଯାସ୍ତପୋଧନାଃ । ଋଷଯ ଊଚୁଃ-। ପୌରାଣିକ ମହାବୁଦ୍ଧେ ରୋମହର୍ଷଣ ସୁଵ୍ରତ
ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ଵୀ ମହାଭାଗ ଋଷିମାନେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ, ମହାବୁଦ୍ଧି, ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରୋମହର୍ଷଣ।
ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତା ମହାପୁଣ୍ଯାଃ ପୁରା ପୌରାଣିକୀଃ କଥାଃ । ସାଂପ୍ରତଂ ଚ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ ସ୍ମ କଥାଯାଂ ସକ୍ଷଣା ହରେଃ
ତୁମଠାରୁ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣିଛୁ; ଏବେ ଆମେ ହରିଙ୍କ କଥାରେ ଲଗିଛୁ।
ସ ଵୈ ପୁଂସାଂ ପରୋଧର୍ମୋ ଯତୋ ଭକ୍ତିରଧୋକ୍ଷଜେ । ପୁନଃ ପୁରାଣମାଚକ୍ଷ୍ଵ ହରିଵାର୍ତା ସମନ୍ଵିତମ୍
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ହେଉଛି ଯାହାରୁ ଅଧୋକ୍ଷଜଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତେଣୁ ହରିଙ୍କ କଥା ଥିବା ପୁରାଣ ଆଉଥରେ କହ।
ହରେରନ୍ଯା କଥା ସୂତ ଶ୍ମଶାନସଦୃଶୀ ସ୍ମୃତା । ହରିସ୍ତୀର୍ଥସ୍ଵରୂପେଣ ସ୍ଵଯଂ ତିଷ୍ଠତି ତଚ୍ଛ୍ରୁତମ୍
ହରି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କଥାଗୁଡିକୁ ଶ୍ମଶାନ ସମାନ ଭାବିତ; ହରି ନିଜେ ତୀର୍ଥର ରୂପରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଏହା ଶୁଣାଯାଇଛି।
ତୀର୍ଥାନାଂ ପୁଣ୍ଯଦାତୄଣାଂ ନାମାନି କିଲ କୀର୍ତଯ । କୁତ ଏତତ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ କେନ ଵା ପରିପାଲ୍ଯତେ
ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ନାମଗୁଡିକ କହ; ଏଗୁଡିକ କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, କିଏ ଏଗୁଡିକୁ ରକ୍ଷା କରେ?
କସ୍ମିନ୍ଵିଲଯମଭ୍ଯେତି ଜଗଦେତଚ୍ଚରାଚରମ୍ । କ୍ଷେତ୍ରାଣି କାନି ପୁଣ୍ଯାନି କେ ଚ ପୂଜ୍ଯାଃ ଶିଲୋଚ୍ଚଯାଃ
ଏହି ଚଳ ଅଚଳ ଜଗତ କେଉଁଠି ଶେଷ ହୁଏ? କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ପୁଣ୍ୟମୟ, କେଉଁ ପୂଜ୍ୟ ଶିଳା ସମୂହ?
ନଦ୍ଯଶ୍ଚ କାଃ ପରାଃ ପୁଣ୍ଯା ନୃଣାଂ ପାପହରାଃ ଶୁଭାଃ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ମହାଭାଗ କଥଯସ୍ଵ ଯଥାକ୍ରମମ୍
କେଉଁ ନଦୀଗୁଡିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର, ଶୁଭ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାପ ଦୂର କରେ? ମହାଭାଗ, ଏସବୁ କଥା ଅନୁକ୍ରମରେ କହ।
ସୂତ ଉଵାଚ-। ସାଧୁସାଧୁ ମହାଭାଗାଃ ସାଧୁପୃଷ୍ଟଂ ତପୋଧନାଃ । ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁରାଣଂ ପଦ୍ମସଂଜ୍ଞକମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ବହୁତ ଭଲ, ମହାଭାଗମାନେ, ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତପସ୍ଵୀମାନେ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ପଦ୍ମ ପୁରାଣ କହିବି।