ପଦ୍ମୈସ୍ତୁ ପୁଷ୍ପିତୈଃ ସୋପି ପୂଜଯେଦ୍ଗିରିଜାପ୍ରିଯମ୍ । ସପ୍ତକୋଟିଭିର୍ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁମାଯାପ୍ରମୋହିତଃ
ସେ ଦାନବନାୟକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ, ସେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ, ସପ୍ତ କୋଟି ଫୁଲରେ ଗିରିଜାପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଅଥ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ଶଂକରଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ପଶ୍ଯୈତସ୍ଯ ଵିକର୍ମ ତ୍ଵଂ ଦାନଵସ୍ଯ ମହାମତେ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ଦାନବର କୁକର୍ମ ଦେଖ।'
ଶୋକୋତ୍ପନ୍ନାନି ପଦ୍ମାନି ଗଂଗାତୋଯଗତାନି ଵୈ । ଅଯମେଷ ପ୍ରଗୃହ୍ଣାତି କାମାକୁଲିତଚେତନଃ
'ଏହି ଲୋଟସଗୁଡ଼ିକ ଦୁଃଖରୁ ଜନ୍ମି, ଗଙ୍ଗା ଜଳକୁ ପହଞ୍ଚିଛି; ଏହି ଲୋକଟି, ଆସକ୍ତ ମନରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଉଛି।'
ପୂଜଯେଚ୍ଚାପି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଶୋକସଂତାପକାରକୈଃ । ଦୁଃଖଜୈଃ ଶୋକଜୈଃ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତୈଃ ସୁଶ୍ରେଯଃ କଥଂ ଭଵେତ୍
'ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରୁ ଉପଜିଥିବା ଫୁଲରେ ପୂଜା କରୁଛି। ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକର ଫୁଲରୁ କେମିତି ମଙ୍ଗଳ ହେବ?'
ଯାଦୃଶେନାପି ଭାଵେନ ମାମେଵ ପରିପୂଜଯେତ୍ । ତାଦୃଶେନାପି ଭାଵେନ ଅସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଯେଉଁ ଭାବରେ ମୋତେ ପୂଜା କରିଥାଏ, ସେଉଁ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ମିଳିବ।'
ସତ୍ଯଧ୍ଯାନଵିହୀନୋଯଂ କାମୋଦା ନ୍ଯସ୍ତମାନସଃ । ସଂଜାତଃ ପାପଚାରିତ୍ରୋ ଜହି ଦେଵି ସ୍ଵତେଜସା
'ସତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ନଥିବା, କାମନାରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା, ପାପରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଏହି ଲୋକଟି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କର।'
ଏଵମାକର୍ଣ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶଂଭୋଶ୍ଚୈଵ ମହାତ୍ମନଃ । ଅସ୍ଯୈଵ ସଂକ୍ଷଯଂ ଶଂଭୋ କରିଷ୍ଯେ ତଵ ଶାସନାତ୍
ଶିବଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରିତ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ତୁମର ଆଦେଶରେ ଏହି ଜଣଙ୍କର ସଂହାର କରିବି, ହେ ଶିବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵୀ ତସ୍ଯାପି ଵଧକାଂକ୍ଷଯା । ଵର୍ତ୍ତତେ ହି ଵିହୁଂଡସ୍ଯ ଵଧୋପାଯଂ ଵ୍ଯଚିଂତଯତ୍
ଏଭଳି କହି, ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବିହୁଣ୍ଡଙ୍କୁ ମାରିବା ଉପାୟ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କୃତ୍ଵା ମାଯାମଯଂ ରୂପଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ପୂଜଯେଚ୍ଛଂକରଂ ନାଥଂ ସୁପୁଷ୍ପୈଃ ପାରିଜାତଜୈଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମାୟାମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପାରିଜାତ ଫୁଲରେ ପୂଜିଲେ।
ସମେତ୍ଯ ଦାନଵଃ ପାପୋ ଦିଵ୍ଯାଂ ପୂଜାଂ ଵିନାଶଯେତ୍ । କାମାକୁଲଃ ସୁଦୁଃଖାର୍ତସ୍ତଦ୍ଗତୋ ଭାଵତତ୍ପରଃ
ସେ ପାପୀ ଦାନବ ଆସି, ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପୂଜାକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲା, ଅତି ଆସକ୍ତି ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇ, ମନେ ସେଠି ଲଗି ରହିଲା।
ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ମହାମାଯାଂ ପୂର୍ଵଦୃଷ୍ଟାଂ ସ ଦାନଵଃ । ସସ୍ମାର ଦାନଵଃ ପାପଃ କାମବାଣୈଃ ପ୍ରପୀଡିତଃ
ସେ ପାପୀ ଦାନବ, କାମବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାମାୟାକୁ ସ୍ମରଣ କଲା।
ତସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ କଂଦର୍ପେଣ ବଲୀଯସା । ଵିରହାକୁଲଦୁଃଖାର୍ତୋ ରୋଦତେ ହି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାମଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିୟୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତିବ୍ର ଦୁଃଖ ପାଇ, ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିଲା।
କାଲାକୃଷ୍ଟଃ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଶୋକଜାତାନି ତାନି ସଃ । ପରିଗୃହ୍ଯ ସମାଯାତଃ ପୂଜନାର୍ଥୀ ମହେଶ୍ଵରମ୍
କାଳରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଦୁଃଖରେ ଭରି ମନରେ ଏହି ଶୋକ ଧରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଆସିଲା।
ଦେଵ୍ଯା କୃତାଂ ହି ପୂଜାଂ ଚ ସୁପୁଷ୍ପୈଃ ପାରିଜାତଜୈଃ । ତାଂ ନିର୍ଣାଶ୍ଯ ସୁଲୋଭେନ ଶୋକଜୈଃ ପରିପୂଜଯେତ୍
ଦେବୀ ଉତ୍ତମ ପାରିଜାତ ଫୁଲରେ ଯେଉଁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେଠିକୁ ଲୋଭରେ ଧ୍ୱଂସ କରି, ଦୁଃଖର ଅଶ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲା।
ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ବିଂଦଵସ୍ତେଽଶ୍ରୁସଂଭଵାଃ । ଅଵିରଲାସ୍ତତୋ ଵତ୍ସ ପତଂତି ଲିଂଗମସ୍ତକେ
ସେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦୁଇ ଆଖିରୁ ଦୁଃଖର ଅଶ୍ରୁ ବିନ୍ଦୁ ଅବିରତ ଝରି, ବଟୁ, ଲିଙ୍ଗର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ଦେଵୀ ବ୍ରାହ୍ମଣରୂପେଣ ତମୁଵାଚ ମହାମତେ । କୋ ଭଵାନ୍ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵଂ ଶୋକାକୁଲମନାଃ ସଦା
ଦେବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ଯେଉଁଠି ସଦା ଦୁଃଖରେ ମନ ରଖି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜୁଛ?'
ପତଂତ୍ଯଶ୍ରୂଣି ଦେଵସ୍ଯ ମସ୍ତକେ ଶୋକଜାନି ତେ । ଅପଵିତ୍ରାଣି ମେ ବ୍ରୂହି ଏତମର୍ଥଂ ମମାଗ୍ରତଃ
'ତୁମ ଦୁଃଖର ଅଶ୍ରୁ ଦେବତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି; ଏହି ଅପବିତ୍ରତାର ଅର୍ଥ କଣ, ମୋ ସାମ୍ନାରେ କହ।'
ଵିହୁଂଡ ଉଵାଚ- ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟା ମଯା ନାରୀ ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯସଂପଦା । ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନା କାମସ୍ଯାଯତନଂ ମହତ୍
ବିହୁଣ୍ଡ କହିଲେ: 'ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଏକ ନାରୀକୁ ଦେଖିଥିଲି, ସେ ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବଡ଼ କାମନାର ଆଶ୍ରୟ।'
ତସ୍ଯା ମୋହେନ ସଂଦଗ୍ଧଃ କାମେନାକୁଲତାଂ ଗତଃ । ତଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ହି ସଂଭୋଗେ ଦେହି ମେ ଦାଯମୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମୁଁ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, କାମନାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲି; ସେ ମୋତେ ସଂଗମ ସମୟରେ କହିଥିଲେ, 'ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ଦିଅ।'
କାମୋଦସଂଭଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ପୂଜଯସ୍ଵ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ତେଷାଂ ପୁଷ୍ପକୃତାଂ ମାଲାଂ ମମ କଂଠେ ପରିକ୍ଷିପ
'କାମନାର ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫୁଲରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜ; ସେଠି ତିଆରି ମାଳା ମୋ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧା।'
କୋଟିଭିଃ ସପ୍ତସଂଖ୍ଯାତୈଃ ପୂଜଯସ୍ଵ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ତଦର୍ଥଂ ପୂଜଯାମ୍ଯେଵ ଈଶ୍ଵରଂ ଫଲଦାଯକମ୍
'ସେହିପରି ସାତି କୋଟି ଫୁଲରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜ; ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ମୁଁ ଫଳଦାୟକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜୁଛି।'
କାମୋଦସଂଭଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦୁର୍ଲଭୈର୍ଦେଵଦାନଵୈଃ । ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯୁଵାଚ- କ୍ଵ ତେ ଭାଵଃ କ୍ଵ ତେ ଧ୍ଯାନଂ କ୍ଵ ତେ ଜ୍ଞାନଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ
'କାମନାର ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁ ଫୁଲ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି, ସେଠି...' ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ: 'ତୋର ଭକ୍ତି କେଉଁଠି, ଧ୍ୟାନ କେଉଁଠି, ଜ୍ଞାନ କେଉଁଠି, ହେ ଦୁଷ୍ଟ?'
ଈଶ୍ଵରସ୍ଯାପି ସଂବଂଧୋ ନାସ୍ତି କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯୈଵ ହି । କାମୋଦାଯା ଵରଂ ରୂପଂ କୀଦୃଶଂ ଵଦ ସାଂପ୍ରତମ୍
'ତୋର ସହ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂଯୋଗ କିଛି ନାହିଁ; କାମନାର ଦିଆଯାଇଥିବା ବରର ରୂପ କଣ, ଏବେ କହ।'
କ୍ଵ ଲବ୍ଧାନି ସୁପୁଷ୍ପାଣି ତସ୍ଯା ହାସ୍ଯୋଦ୍ଭଵାନି ଚ । ଵିହୁଂଡ ଉଵାଚ- ଭାଵଂ ଧ୍ଯାନଂ ନ ଜାନାମି ନ ଦୃଷ୍ଟା ସା ମଯା କଦା
'ସେ ଉତ୍ତମ ଫୁଲ କେଉଁଠି ପାଇଲୁ, ତାଙ୍କ ହାସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫୁଲ କେଉଁଠି ମିଳିଲା?' ବିହୁଣ୍ଡ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଭକ୍ତି କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଜାଣେନି, ସେଠିକୁ କେବେ ଦେଖି ନାହିଁ।'
ଗଂଗାତୋଯଗତାନ୍ଯେଵ ପରିଗୃହ୍ଣାମି ନିତ୍ଯଶଃ । ତୈରହଂ ପୂଜଯାମ୍ଯେକଂ ଶଂକରଂ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ସଦା ଗଙ୍ଗା ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ଫୁଲ ମାତ୍ର ନେଇଥାଏ। ସେଇ ଫୁଲରେ ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରେ।
ମମାଗ୍ରେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଶୁକ୍ରେଣାପି ମହାତ୍ମନା । ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ଦେଵେଶମର୍ଚଯାମି ଦିନଦିନେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ମହାତ୍ମା ଶୁକ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କର କଥା ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଚ୍ଚ ପୃଷ୍ଟୋସ୍ମି ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯୁଵାଚ- କାମୋଦାରୋଦନାଜ୍ଜାତୈଃ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତୈର୍ଦୁଃଖସଂଭଵୈଃ
ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ଏବେ କହିଦେଲି। ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ— କାମୋଦାର ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁ ଫୁଲ ଦୁଃଖରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି—
ଲିଂଗମର୍ଚଯସେ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାତେ ନିତ୍ଯମେଵ ଚ । ଯାଦୃଶେନାପି ଭାଵେନ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଯାଦୃଶୈସ୍ତ୍ଵଯା
ହେ ଦୁଷ୍ଟ, ପ୍ରତି ସକାଳେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଭାବରେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଫୁଲରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କର, ସେଭଳି କର।
ଅର୍ଚିତୋ ଦେଵଦେଵେଶସ୍ତାଦୃଶଂ ଫଲମାପ୍ନୁହି । ଦିଵ୍ଯପୂଜାଂ ଵିନାଶ୍ଯୈଵଂ ଶୋକପୁଷ୍ପୈଃ ପ୍ରପୂଜସି
ତୁମେ ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛ, ସେହିପରି ଫଳ ପାଇବ। ଦିବ୍ୟ ପୂଜା ଛାଡ଼ି, ଶୋକର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛ।
ଅସୌ ଦୋଷସ୍ତଵୈଵାଦ୍ଯ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସୁଦାରୁଣଃ । ତସ୍ମାଦ୍ଦଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ସ୍ଵକର୍ମଜଂ ଫଲମ୍
ଆଜି ତୁମର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି— ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କର।