ଖଡ୍ଗଚର୍ମଧରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ରାଜାନଂ ତମଧାଵତ । ଧାଵମାନସ୍ଯ ହୁଂଡସ୍ଯ ଖଡ୍ଗଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂପତିଃ
ଖଡ଼ଗ ଓ ଢାଲ ଧରିଥିବା ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ହୁଁଡ ଧାଉଥିବାବେଳେ, ଭୂପତି ତାଙ୍କର ଖଡ଼ଗକୁ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରୈର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚର୍ମ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂପତିଃ । ଅଥ ହୁଂଡଃ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସମାଲୋକ୍ଯ ସମଂତତଃ
କୁଠାର ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଭୂପତି ତାଙ୍କର ଢାଲକୁ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ହୁଁଡ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ।
ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରଂ ତୂର୍ଣଂ ମୁମୋଚ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ଵଜ୍ରଵେଗଂ ସମାଯାଂତଂ ଦଦୃଶେ ନୃପତିସ୍ତଦା
ସେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଗଦା ଧରି, ହଳୁକ ଚାଳରେ ତାହା ଛାଡ଼ିଲେ; ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଗଦାଟି ବଜ୍ର ଭଳି ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଆସୁଛି।
ମୁଦ୍ଗରଂ ସ୍ଵନଵଂତଂ ଚାପାତଯଦଂବରାତ୍ତତଃ । ଦଶଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ କ୍ଷୁରପ୍ରୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଵିକ୍ରମାତ୍
ତାପରେ, ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ, ସେ ଗଦାଟିକୁ ଆକାଶରୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଓ ଧାରଧାର ଶଳ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଫେଲାଇଲେ।
ମୁଦ୍ଗରଂ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦଶଖଣ୍ଡମଯଂ ଭୁଵି । ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗେନ ରାଜାନମଭ୍ଯଧାଵତ
ଗଦାଟି ଭୂମିରେ ଦଶ ଟୁକୁଡ଼ା ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ନିଜ ଗଦା ଉଠାଇ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲେ।
ଖଡ୍ଗେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରେଣ ତସ୍ଯ ବାହୁଂ ଵିଚିଚ୍ଛିଦେ । ସଗଦଂ ପତିତଂ ଭୂମୌ ସାଂଗଦଂ କଟକାନ୍ଵିତମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର ହସ୍ତକୁ କାଟିଦେଲେ; ଗଦା ଓ କଙ୍କଣ ସହିତ ହସ୍ତଟି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ମହାରାଵଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଵଜ୍ରସ୍ଫୋଟସମଂ ତଦା । ରୁଧିରେଣାପି ଦିଗ୍ଧାଂଗୋ ଧାଵମାନୋ ମହାହଵେ
ତାପରେ, ବଜ୍ର ଭଙ୍ଗାର ଶବ୍ଦ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, ରକ୍ତରେ ଲପେଟାଯାଇ, ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କ୍ରୋଧେନ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଗ୍ରସ୍ତୁମିଚ୍ଛତି ଭୂପତିମ୍ । ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯଃ ସମାଯାତଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଚ ଭୂପତେଃ
ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ନହୁଷେଣ ମହାଶକ୍ତ୍ଯା ତାଡିତୋ ହୃଦି ଦାନଵଃ । ପତିତଃ ସହସା ଭୂମୌ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵାଚଲଃ
ନହୁଷଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦାନବଟି ଛାତିରେ ଘାତ ଖାଇ, ବଜ୍ର ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼ ଭଳି ହଠାତ୍ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ଦୈତ୍ଯେ ଗତେ ଭୂମାଵିତରେ ଦାନଵା ଗତାଃ । ଵିଵିଶୁଃ କତି ଦୁର୍ଗେଷୁ କତି ପାତାଲମାଶ୍ରିତାଃ
ସେଇ ଦାନବ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଭାଗିଗଲେ; କିଛି ଦୁର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିଛି ପାତାଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ଦେଵାଃ ପ୍ରହର୍ଷମାଜଗ୍ମୁର୍ଗଂଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ । ହତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାପାପେ ନହୁଷେଣ ମହାତ୍ମନା
ନହୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମହାପାପୀ ମରିଯିବା ପରେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ହତେ ଦୈତ୍ଯଵରେ ମହାହଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ପ୍ରମୁଦଂ ପ୍ରଲେଭିରେ । ତାଂ ଦେଵରୂପାଂ ତପସା ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧିତାଂ ସ ଆଯୁପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ହର୍ଷିତଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମରିଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ; ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଦେବତା ସ୍ୱରୂପକୁ ପୁନି ପାଇ, ନହୁଷ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହ ଖୁସି ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ନହୁଷାଖ୍ଯାନେ ପଂଚଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଚ୍ୟବନ ଚରିତ୍ର ଓ ନହୁଷ କଥାର ଏକଶତ ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ପୁଣ୍ଯା ରଂଭଯା ସହ ହର୍ଷିତା । ନହୁଷଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିକ୍ରାଂତଂ ତମୁଵାଚ ତପସ୍ଵିନୀ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ପୁଣ୍ୟବତୀ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ, ରମ୍ଭା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବୀର ନହୁଷଙ୍କୁ ଆସି, ତପସ୍ୟାରତା ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହଂ ତେ ଧର୍ମତଃ ପତ୍ନୀ ଦେଵୈର୍ଦିଷ୍ଟା ତପସ୍ଵିନୀ । ଉଦ୍ଵାହଯସ୍ଵ ମାଂ ଵୀର ଯଦି ଧର୍ମମିହେଚ୍ଛସି
ମୁଁ ତୁମର ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା ଏକ ତପସ୍ୟାରତା ନାରୀ; ହେ ବୀର, ଯଦି ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ ବିବାହ କର।
ସଦୈଵ ଚିଂତ୍ଯମାନା ଚ ତ୍ଵାମହଂ ତପସି ସ୍ଥିତା । ଭଵାନ୍ଧର୍ମପ୍ରସାଦେନ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତୋ ନୃପୋତ୍ତମ
ମୁଁ ସଦା ତପସ୍ୟାରେ ତୁମକୁ ଭାବୁଥିଲି; ଧର୍ମର କୃପାରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ।
ନହୁଷ ଉଵାଚ- ମଦର୍ଥେ ନିଯତା ଭଦ୍ରେ ଯଦି ତ୍ଵଂ ତପସି ସ୍ଥିତା । ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯାନ୍ମୁହୂର୍ତେନ ତଵ ଭର୍ତା ଭଵାମ୍ଯହମ୍
ନହୁଷ କହିଲେ— ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରହିଛ, ତେବେ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବି।
ଅନଯା ରଂଭଯା ସାର୍ଦ୍ଧମାଵାଂ ଗଚ୍ଛାଵ ଭାମିନି । ସମାରୋପ୍ଯ ରଥେ ତାଂ ତୁ ତାଂ ରଂଭାଂ ତୁ ମନୋରମାମ୍
ଏହି ରମ୍ଭା ସହ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଚଳିବା; ଏହି ମନୋହରୀ ରମ୍ଭାକୁ ରଥରେ ବସାଇ ନେବା।
ତେନୈଵ ରଥଵର୍ଯେଣ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି । ଜଗାମ ଲଘୁଵେଗେନ ତାଭ୍ଯାଂ ସହ ମହାଯଶାଃ
ସେଇ ଉତ୍ତମ ରଥରେ, ମହାଯଶସ୍ବୀ ନହୁଷ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ସହ ଦ୍ରୁତ ଚାଳରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ।
ତମାଶ୍ରମଗତଂ ଵିପ୍ରଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ । ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ମହାତେଜା ହର୍ଷେଣ ମହତାନ୍ଵିତଃ
ଆଶ୍ରମକୁ ପହଁଚିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଣାମ କରି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ନହୁଷ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ସହ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଯଥା ଯୁଦ୍ଧଂ ରଣେ ଜାତଂ ନିହତୋ ଦାନଵାଧମଃ । ନିଵେଦଯାମାସ ସର୍ଵଂ ଵଶିଷ୍ଠାଯ ମହାତ୍ମନେ
ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବଟିକୁ ହତ୍ୟା କରାଗଲା, ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବଡ଼ ମନ୍ୟା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲେ।
ଵଶିଷ୍ଠୋଽପି ସମାକର୍ଣ୍ଯ ନହୁଷସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟ ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯ ତମ୍
ବଶିଷ୍ଠ ନହୁଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।
ତିଥୌ ଲଗ୍ନେ ଶୁଭେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତଯୋସ୍ତୁ ମୁନିପୁଂଗଵଃ । ଵିଵାହଂ କାରଯାମାସ ଅଗ୍ନିବ୍ରାହ୍ମଣସନ୍ନିଧୌ
ଶୁଭ ତିଥି ଓ ଲଗ୍ନ ଆସିଲାବେଳେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ବିବାହ କରାଇଦେଲେ।
ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯୈଵ ମିଥୁନଂ ପ୍ରେଷିତଂ ପୁନଃ । ମାତରଂ ପିତରଂ ପଶ୍ଯ ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ଵା ମହାମତେ
ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୁନି ପଠାଇଦେଲେ, 'ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଗିଅ, ତୁମ ମା ଓ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖ।'
ତ୍ଵାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହି ତେ ମାତା ପିତାସୌ ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ହର୍ଷେଣ ଵୃଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତୁ ପର୍ଵଣୀଵ ତୁ ସାଗରଃ
ସୁନିଶ୍ଚିତ ଜନ, ତୁମେ ଯାଉଛ, ତୁମ ମା ଓ ବାପା ତୁମକୁ ଦେଖି ଖୁସିରେ ଉଠିବେ, ଯେପରି ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସାଗର ବଢ଼ିଯାଏ।
ଏଵଂ ସଂପ୍ରେଷିତୋ ଵୀରୋ ମୁନିନା ବ୍ରହ୍ମସୂନୁନା । ତେନୈଵ ରଥଵର୍ଯେଣ ଜଗାମ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯିବା ପରେ, ସେ ଶୂରବୀର ଜଣେ ତାହାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ତୁରନ୍ତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଦ୍ଵିଜେଂଦ୍ରଂ ତଂ ଗତୋ ମାତଲିନା ତଦା । ସ୍ଵପୁରଂ ପିତରଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତଥୈଵ ଚ ସ୍ଵମାତରମ୍
ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମାତଲିଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ସହରକୁ ଗଲେ, ନିଜ ବାପା ଓ ମାକୁ ଦେଖିବାକୁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଅପ୍ସରା ମେନିକା ନାମ ପ୍ରେଷିତା ଦୈଵତୈସ୍ତତଃ । ଆଯୋର୍ଭାର୍ଯା ସୁଦୁଃଖେନ ପତିତା ଶୋକସାଗରେ
ସୁତ କହିଲେ— ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ପଠାଇଥିବା ଏକ ଅପ୍ସରା ମେନିକା ଆୟୁଙ୍କ ଜଣେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଆସିଲେ।
ତାମୁଵାଚ ମହାଭାଗାଂ ଦେଵୀମିଂଦୁମତୀଂ ପ୍ରତି । ମୁଂଚ ଶୋକଂ ମହାଭାଗେ ତନଯଂ ପଶ୍ଯ ସସ୍ନୁଷମ୍
ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ ରାଣୀ ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମହାଭାଗେ, ତୁମ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼, ତୁମ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କର ଜନେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖ।'
ନିହତ୍ଯ ଦାନଵଂ ପାପଂ ତଵ ପୁତ୍ରାପହାରକମ୍ । ସମାଯାଂତଂ ସଭାଯାଂ ଚ ଵୀରଶ୍ରିଯାସମନ୍ଵିତମ୍
'ତୁମ ପୁଅକୁ ଚୋରି କରିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବକୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେ ଏବେ ଶୂରବୀର ରୂପେ ଗୃହରେ ଫେରିଯାଉଛି।'