ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନରୁତ୍ଥାଯ ଲାଘଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ । ଏକଵିଂଶତିଭିର୍ବାଣୈର୍ନହୁଷଂ ଚାହନତ୍ପୁନଃ
ଏହିପରି କହି, ସେ ପୁଣି ଉଠି, ତ୍ୱରିତ କୌଶଳ ଦେଖାଇ, ଏକୋଇଶଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ନହୁଷଙ୍କୁ ପୁଣି ଆଘାତ କଲେ।
ଏକେନ ମୁଷ୍ଟିମଧ୍ଯେ ତୁ ଚତୁର୍ଭିର୍ବାହୁମଧ୍ଯତଃ । ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ମହାଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ଛତ୍ରମେକେନ ତେନ ଵୈ
ଏକଟି ଶରରେ ମୁଠିର ମଧ୍ୟଭାଗ, ଚାରିଟିରେ ବାହୁର ମଧ୍ୟଭାଗ, ଆଉ ଚାରିଟିରେ ବଡ଼ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଏବଂ ଏକଟି ଶରରେ ଛତାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପଂଚଭିର୍ମାତଲିଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ରଥନୀଡଂ ତୁ ସପ୍ତଭିଃ । ଧ୍ଵଜଦଂଡଂ ତ୍ରିଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଦାନଵଃ ଶିଖିପତ୍ରିଭିଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ମାତଳିଙ୍କୁ ଘାୟଲ କଲେ, ସାତଟିରେ ରଥର ମଞ୍ଚକୁ, ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୟୂରପିଛ ଶର ତିନୋଟିରେ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଆଦାନଂ ତୁ ନିଦାନଂ ତୁ ଲକ୍ଷମୋକ୍ଷଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ଲାଘଵଂ ତସ୍ଯ ସଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵତା ଵିସ୍ମଯଂଗତାଃ
ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଟାଣିବା, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧରିବା ଓ ଶର ଛାଡ଼ିବାର କୌଶଳ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଦାନବଙ୍କର ତ୍ୱରିତ କୌଶଳରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ପୌରୁଷମାପଶ୍ଯ ସ ରାଜା ଦାନଵୋତ୍ତମମ୍ । ଶୂରୋସି କୃତଵିଦ୍ଯୋସି ଧୀରୋସି ରଣପଂଡିତଃ
ସେ ରାଜା ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପୌରୁଷ୍ୟ ଦେଖି କହିଲେ, “ତୁମେ ଶୂର, ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ।”
ଇତ୍ଯୁକ୍ଵା ଦାନଵଂ ତଂ ତୁ ଧନୁର୍ଵିସ୍ଫାର୍ଯ ଭୂପତିଃ । ମାର୍ଗଣୈର୍ଦଶଭିସ୍ତଂ ତୁ ଵିଵ୍ଯାଧ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ
ଏହିପରି କହି, ଭୂପତି ତାଙ୍କୁ ଧନୁଷ ଟାଣି, ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ହୋଇ, ଦଶଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ତ୍ରିଭିର୍ଧ୍ଵଜଂ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ସ ପପାତ ଧରାତଲେ । ତୁରଗାନ୍ପାତଯାମାସ ଚତୁର୍ଭିସ୍ତସ୍ଯ ସାଯକୈଃ
ତିନୋଟି ଶରରେ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ, ଯାହା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଚାରିଟି ଶରରେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ।
ଏକେନ ଛତ୍ରଂ ତସ୍ଯାପି ଚକର୍ତ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ଦଶଭିଃ ସାରଥିସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରେଷିତୋ ଯମମଂଦିରମ୍
ଏକଟି ତ୍ୱରିତ ଶରରେ ଛତାକୁ କାଟିଦେଲେ। ଦଶଟି ଶରରେ ସାରଥିକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଦଂଶନଂ ଦଶଭିଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ଶରୈଶ୍ଚ ଵିଦଲୀକୃତଃ । ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ଚ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଦନୁଜେଶ୍ଵରମ୍
ଦଶଟି ଶରରେ ଦାନ୍ତର ଦାଣ୍ଡକୁ କାଟି ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏବଂ ତିରିଶଟି ଶରରେ ଦାନବରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵୋ ଵିରଥୋ ଜାତୋ ବାଣପାଣିର୍ଧନୁର୍ଧରଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ୍ସ ଵେଗେନ ଵର୍ଷଯନ୍ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ଘୋଡ଼ା ମୃତ, ରଥ ଭଙ୍ଗ, ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି, ସେ ଧନୁର୍ଧର ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ଧାଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ବର୍ଷା କଲେ।
ଖଡ୍ଗଚର୍ମଧରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ରାଜାନଂ ତମଧାଵତ । ଧାଵମାନସ୍ଯ ହୁଂଡସ୍ଯ ଖଡ୍ଗଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂପତିଃ
ଖଡ଼ଗ ଓ ଢାଲ ଧରିଥିବା ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ହୁଁଡ ଧାଉଥିବାବେଳେ, ଭୂପତି ତାଙ୍କର ଖଡ଼ଗକୁ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରୈର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚର୍ମ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂପତିଃ । ଅଥ ହୁଂଡଃ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସମାଲୋକ୍ଯ ସମଂତତଃ
କୁଠାର ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଭୂପତି ତାଙ୍କର ଢାଲକୁ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ହୁଁଡ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ।
ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରଂ ତୂର୍ଣଂ ମୁମୋଚ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ଵଜ୍ରଵେଗଂ ସମାଯାଂତଂ ଦଦୃଶେ ନୃପତିସ୍ତଦା
ସେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଗଦା ଧରି, ହଳୁକ ଚାଳରେ ତାହା ଛାଡ଼ିଲେ; ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଗଦାଟି ବଜ୍ର ଭଳି ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଆସୁଛି।
ମୁଦ୍ଗରଂ ସ୍ଵନଵଂତଂ ଚାପାତଯଦଂବରାତ୍ତତଃ । ଦଶଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ କ୍ଷୁରପ୍ରୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଵିକ୍ରମାତ୍
ତାପରେ, ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ, ସେ ଗଦାଟିକୁ ଆକାଶରୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଓ ଧାରଧାର ଶଳ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଫେଲାଇଲେ।
ମୁଦ୍ଗରଂ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦଶଖଣ୍ଡମଯଂ ଭୁଵି । ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗେନ ରାଜାନମଭ୍ଯଧାଵତ
ଗଦାଟି ଭୂମିରେ ଦଶ ଟୁକୁଡ଼ା ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ନିଜ ଗଦା ଉଠାଇ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲେ।
ଖଡ୍ଗେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରେଣ ତସ୍ଯ ବାହୁଂ ଵିଚିଚ୍ଛିଦେ । ସଗଦଂ ପତିତଂ ଭୂମୌ ସାଂଗଦଂ କଟକାନ୍ଵିତମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର ହସ୍ତକୁ କାଟିଦେଲେ; ଗଦା ଓ କଙ୍କଣ ସହିତ ହସ୍ତଟି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ମହାରାଵଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଵଜ୍ରସ୍ଫୋଟସମଂ ତଦା । ରୁଧିରେଣାପି ଦିଗ୍ଧାଂଗୋ ଧାଵମାନୋ ମହାହଵେ
ତାପରେ, ବଜ୍ର ଭଙ୍ଗାର ଶବ୍ଦ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, ରକ୍ତରେ ଲପେଟାଯାଇ, ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କ୍ରୋଧେନ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଗ୍ରସ୍ତୁମିଚ୍ଛତି ଭୂପତିମ୍ । ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯଃ ସମାଯାତଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଚ ଭୂପତେଃ
ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ନହୁଷେଣ ମହାଶକ୍ତ୍ଯା ତାଡିତୋ ହୃଦି ଦାନଵଃ । ପତିତଃ ସହସା ଭୂମୌ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵାଚଲଃ
ନହୁଷଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦାନବଟି ଛାତିରେ ଘାତ ଖାଇ, ବଜ୍ର ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼ ଭଳି ହଠାତ୍ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ଦୈତ୍ଯେ ଗତେ ଭୂମାଵିତରେ ଦାନଵା ଗତାଃ । ଵିଵିଶୁଃ କତି ଦୁର୍ଗେଷୁ କତି ପାତାଲମାଶ୍ରିତାଃ
ସେଇ ଦାନବ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଭାଗିଗଲେ; କିଛି ଦୁର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିଛି ପାତାଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ଦେଵାଃ ପ୍ରହର୍ଷମାଜଗ୍ମୁର୍ଗଂଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ । ହତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାପାପେ ନହୁଷେଣ ମହାତ୍ମନା
ନହୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମହାପାପୀ ମରିଯିବା ପରେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ହତେ ଦୈତ୍ଯଵରେ ମହାହଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ପ୍ରମୁଦଂ ପ୍ରଲେଭିରେ । ତାଂ ଦେଵରୂପାଂ ତପସା ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧିତାଂ ସ ଆଯୁପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ହର୍ଷିତଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମରିଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ; ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଦେବତା ସ୍ୱରୂପକୁ ପୁନି ପାଇ, ନହୁଷ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହ ଖୁସି ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ନହୁଷାଖ୍ଯାନେ ପଂଚଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଚ୍ୟବନ ଚରିତ୍ର ଓ ନହୁଷ କଥାର ଏକଶତ ପନ୍ଦରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ପୁଣ୍ଯା ରଂଭଯା ସହ ହର୍ଷିତା । ନହୁଷଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିକ୍ରାଂତଂ ତମୁଵାଚ ତପସ୍ଵିନୀ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ପୁଣ୍ୟବତୀ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ, ରମ୍ଭା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବୀର ନହୁଷଙ୍କୁ ଆସି, ତପସ୍ୟାରତା ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହଂ ତେ ଧର୍ମତଃ ପତ୍ନୀ ଦେଵୈର୍ଦିଷ୍ଟା ତପସ୍ଵିନୀ । ଉଦ୍ଵାହଯସ୍ଵ ମାଂ ଵୀର ଯଦି ଧର୍ମମିହେଚ୍ଛସି
ମୁଁ ତୁମର ଧର୍ମପତ୍ନୀ, ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା ଏକ ତପସ୍ୟାରତା ନାରୀ; ହେ ବୀର, ଯଦି ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ ବିବାହ କର।
ସଦୈଵ ଚିଂତ୍ଯମାନା ଚ ତ୍ଵାମହଂ ତପସି ସ୍ଥିତା । ଭଵାନ୍ଧର୍ମପ୍ରସାଦେନ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତୋ ନୃପୋତ୍ତମ
ମୁଁ ସଦା ତପସ୍ୟାରେ ତୁମକୁ ଭାବୁଥିଲି; ଧର୍ମର କୃପାରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ।
ନହୁଷ ଉଵାଚ- ମଦର୍ଥେ ନିଯତା ଭଦ୍ରେ ଯଦି ତ୍ଵଂ ତପସି ସ୍ଥିତା । ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯାନ୍ମୁହୂର୍ତେନ ତଵ ଭର୍ତା ଭଵାମ୍ଯହମ୍
ନହୁଷ କହିଲେ— ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରହିଛ, ତେବେ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବି।
ଅନଯା ରଂଭଯା ସାର୍ଦ୍ଧମାଵାଂ ଗଚ୍ଛାଵ ଭାମିନି । ସମାରୋପ୍ଯ ରଥେ ତାଂ ତୁ ତାଂ ରଂଭାଂ ତୁ ମନୋରମାମ୍
ଏହି ରମ୍ଭା ସହ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଚଳିବା; ଏହି ମନୋହରୀ ରମ୍ଭାକୁ ରଥରେ ବସାଇ ନେବା।
ତେନୈଵ ରଥଵର୍ଯେଣ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି । ଜଗାମ ଲଘୁଵେଗେନ ତାଭ୍ଯାଂ ସହ ମହାଯଶାଃ
ସେଇ ଉତ୍ତମ ରଥରେ, ମହାଯଶସ୍ବୀ ନହୁଷ ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ସହ ଦ୍ରୁତ ଚାଳରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ।
ତମାଶ୍ରମଗତଂ ଵିପ୍ରଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ । ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ମହାତେଜା ହର୍ଷେଣ ମହତାନ୍ଵିତଃ
ଆଶ୍ରମକୁ ପହଁଚିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଣାମ କରି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ନହୁଷ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ସହ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।