ଉଭଯୋର୍ଵୀରଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଦେଵଵିସ୍ମଯକାରକମ୍ । ତଦା ଆସୀନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଦାରୁଣଂ ଭୀତିଦାଯକମ୍
ଏହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବତାମାନେକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଦେଲା; ସେ ସମୟରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ମନେ କଲେ।
ସୁବାଣୈର୍ନିଶିତୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ କଂକପତ୍ରୈଃ ଶିଲୀମୁଖୈଃ । ହୁଂଡେନ ତାଡିତୋ ରାଜା ସୁବାହ୍ଵୋରଂତରେ ତଦା
ହୁଣ୍ଡ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଧାରାଳ ବାଣ, କଙ୍କପତ୍ର ଓ ପାଥର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ବାଣ ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭୁଜା ମଧ୍ୟରେ ଘାତ କଲେ।
ସୁଭାଲେ ପଂଚଭିର୍ବାଣୈର୍ଵିଦ୍ଧଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋଽଭଵତ୍ତଦା । ସଵିଦ୍ଧସ୍ତୁ ତଦା ବାଣୈରଧିକଂ ଶୁଶୁଭେ ନୃପଃ
ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଭୁଜାରେ ଘାୟଲ ହୋଇ ସେ ରାଗିଗଲେ। ଏହି ବାଣରେ ଘାୟଲ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ରାଜା ଆଉ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ସାରୁଣଃ କରମାଲାଭିରୁଦଯଂଶ୍ଚ ଦିଵାକରଃ । ରୁଧିରେଣ ତୁ ଦିଗ୍ଧାଂଗୋ ହେମବାଣୈସ୍ତନୁସ୍ଥିତୈଃ
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଲାଲ ରଶ୍ମିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ରକ୍ତରେ ଲପେଟା ଶରୀର ଓ ସୁନା ବାଣ ଲାଗିଥିବା ଦେହରେ ସେ ଚମକୁଥିଲେ।
ସୂର୍ଯଵଚ୍ଛୋଭତେ ରାଜା ପୂର୍ଵକାଲସ୍ଯ ଚାଂବରେ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପୌରୁଷଂ ତସ୍ଯ ଦାନଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ପୁରୁଣା ସମୟର ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ରାଜା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ଦାନବଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପୌରୁଷ୍ୟ ଦେଖି, ଏହି ଭାବରେ କହିଲେ।
ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠ କ୍ଷଣଂ ଦୈତ୍ଯ ପଶ୍ଯ ମେ ଲାଘଵଂ ପୁନଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରଣେ ଦୈତ୍ଯଂ ଜଘାନ ଦଶଭିଃ ଶରୈଃ
“ଥା, ଥା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦାନବ! ମୋର ତ୍ୱରିତ କୌଶଳ ପୁଣିଥରେ ଦେଖ!” ଏହିପରି କହି, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବକୁ ଦଶଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ମୁଖେ ଭାଲେ ହତସ୍ତେନ ମୂର୍ଚ୍ଛିତୋ ନିପପାତ ହ । ପଶ୍ଯାମାନୈଃ ସୁରୈର୍ଦିଵ୍ଯୈ ରଥୋପରି ମହାବଲଃ
ମୁହଁ ଓ କପାଳରେ ଘାତ ଲାଗି, ସେ ପ୍ରବଳ ଶୂର ବେହୋଶ ହୋଇ ରଥ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଦେଖୁଥିଲେ।
ଦେଵୈଶ୍ଚ ଚାରଣୈଃ ସିଦ୍ଧୈଃ କୃତଃ ଶବ୍ଦଃ ସୁହର୍ଷଜଃ । ଜଯଜଯେତି ରାଜେଂଦ୍ର ଶଂଖାନ୍ଦଧ୍ମୁଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଦେବତା, ଚାରଣ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦର ଶବ୍ଦ କଲେ। “ଜୟ! ଜୟ! ହେ ରାଜା!” ବୋଲି ବାରମ୍ବାର ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ।
ସକୋଲାହଲଶବ୍ଦସ୍ତୁ ତୁମଲୋ ଦେଵତେରିତଃ । କର୍ଣରଂଧ୍ରମାଵିଵେଶ ହୁଂଡସ୍ଯ ମୂର୍ଛିତସ୍ଯ ଚ
ଦେବତାମାନେ କରାଉଥିବା ସେଇ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଶବ୍ଦ, ବେହୋଶ ହୁଁଡଙ୍କର କାନ ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଧନୁରାଦାଯ ବାଣମାଶୀଵିଷୋପମମ୍ । ସ୍ଥୀଯତାଂ ସ୍ଥୀଯତାଂ ଯୁଦ୍ଧେ ନ ମୃତୋସ୍ମି ତ୍ଵଯା ହତଃ
ସେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଧନୁଷ ଓ ବିଷାକ୍ତ ସର ଧରି, କହିଲେ, “ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଢ଼ି ରୁହ, ମୁଁ ମରିନାହିଁ, ତୁମେ ମୋତେ ହତ୍ୟା କରିନାହା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନରୁତ୍ଥାଯ ଲାଘଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ । ଏକଵିଂଶତିଭିର୍ବାଣୈର୍ନହୁଷଂ ଚାହନତ୍ପୁନଃ
ଏହିପରି କହି, ସେ ପୁଣି ଉଠି, ତ୍ୱରିତ କୌଶଳ ଦେଖାଇ, ଏକୋଇଶଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ନହୁଷଙ୍କୁ ପୁଣି ଆଘାତ କଲେ।
ଏକେନ ମୁଷ୍ଟିମଧ୍ଯେ ତୁ ଚତୁର୍ଭିର୍ବାହୁମଧ୍ଯତଃ । ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ମହାଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ଛତ୍ରମେକେନ ତେନ ଵୈ
ଏକଟି ଶରରେ ମୁଠିର ମଧ୍ୟଭାଗ, ଚାରିଟିରେ ବାହୁର ମଧ୍ୟଭାଗ, ଆଉ ଚାରିଟିରେ ବଡ଼ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଏବଂ ଏକଟି ଶରରେ ଛତାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପଂଚଭିର୍ମାତଲିଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ରଥନୀଡଂ ତୁ ସପ୍ତଭିଃ । ଧ୍ଵଜଦଂଡଂ ତ୍ରିଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଦାନଵଃ ଶିଖିପତ୍ରିଭିଃ
ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ମାତଳିଙ୍କୁ ଘାୟଲ କଲେ, ସାତଟିରେ ରଥର ମଞ୍ଚକୁ, ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୟୂରପିଛ ଶର ତିନୋଟିରେ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଆଦାନଂ ତୁ ନିଦାନଂ ତୁ ଲକ୍ଷମୋକ୍ଷଂ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ଲାଘଵଂ ତସ୍ଯ ସଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵତା ଵିସ୍ମଯଂଗତାଃ
ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଟାଣିବା, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧରିବା ଓ ଶର ଛାଡ଼ିବାର କୌଶଳ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଦାନବଙ୍କର ତ୍ୱରିତ କୌଶଳରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ପୌରୁଷମାପଶ୍ଯ ସ ରାଜା ଦାନଵୋତ୍ତମମ୍ । ଶୂରୋସି କୃତଵିଦ୍ଯୋସି ଧୀରୋସି ରଣପଂଡିତଃ
ସେ ରାଜା ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପୌରୁଷ୍ୟ ଦେଖି କହିଲେ, “ତୁମେ ଶୂର, ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୀଣ।”
ଇତ୍ଯୁକ୍ଵା ଦାନଵଂ ତଂ ତୁ ଧନୁର୍ଵିସ୍ଫାର୍ଯ ଭୂପତିଃ । ମାର୍ଗଣୈର୍ଦଶଭିସ୍ତଂ ତୁ ଵିଵ୍ଯାଧ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ
ଏହିପରି କହି, ଭୂପତି ତାଙ୍କୁ ଧନୁଷ ଟାଣି, ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ହୋଇ, ଦଶଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
ତ୍ରିଭିର୍ଧ୍ଵଜଂ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ସ ପପାତ ଧରାତଲେ । ତୁରଗାନ୍ପାତଯାମାସ ଚତୁର୍ଭିସ୍ତସ୍ଯ ସାଯକୈଃ
ତିନୋଟି ଶରରେ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ, ଯାହା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଚାରିଟି ଶରରେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ।
ଏକେନ ଛତ୍ରଂ ତସ୍ଯାପି ଚକର୍ତ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ଦଶଭିଃ ସାରଥିସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରେଷିତୋ ଯମମଂଦିରମ୍
ଏକଟି ତ୍ୱରିତ ଶରରେ ଛତାକୁ କାଟିଦେଲେ। ଦଶଟି ଶରରେ ସାରଥିକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଦଂଶନଂ ଦଶଭିଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ଶରୈଶ୍ଚ ଵିଦଲୀକୃତଃ । ସର୍ଵାଂଗେଷୁ ଚ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଦନୁଜେଶ୍ଵରମ୍
ଦଶଟି ଶରରେ ଦାନ୍ତର ଦାଣ୍ଡକୁ କାଟି ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏବଂ ତିରିଶଟି ଶରରେ ଦାନବରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵୋ ଵିରଥୋ ଜାତୋ ବାଣପାଣିର୍ଧନୁର୍ଧରଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ୍ସ ଵେଗେନ ଵର୍ଷଯନ୍ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ଘୋଡ଼ା ମୃତ, ରଥ ଭଙ୍ଗ, ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି, ସେ ଧନୁର୍ଧର ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ଧାଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ବର୍ଷା କଲେ।
ଖଡ୍ଗଚର୍ମଧରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ରାଜାନଂ ତମଧାଵତ । ଧାଵମାନସ୍ଯ ହୁଂଡସ୍ଯ ଖଡ୍ଗଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂପତିଃ
ଖଡ଼ଗ ଓ ଢାଲ ଧରିଥିବା ଦାନବ ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ହୁଁଡ ଧାଉଥିବାବେଳେ, ଭୂପତି ତାଙ୍କର ଖଡ଼ଗକୁ କାଟିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରୈର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚର୍ମ ଚିଚ୍ଛେଦ ଭୂପତିଃ । ଅଥ ହୁଂଡଃ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସମାଲୋକ୍ଯ ସମଂତତଃ
କୁଠାର ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଭୂପତି ତାଙ୍କର ଢାଲକୁ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ହୁଁଡ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ।
ଜଗ୍ରାହ ମୁଦ୍ଗରଂ ତୂର୍ଣଂ ମୁମୋଚ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ । ଵଜ୍ରଵେଗଂ ସମାଯାଂତଂ ଦଦୃଶେ ନୃପତିସ୍ତଦା
ସେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଗଦା ଧରି, ହଳୁକ ଚାଳରେ ତାହା ଛାଡ଼ିଲେ; ରାଜା ଦେଖିଲେ, ଗଦାଟି ବଜ୍ର ଭଳି ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଆସୁଛି।
ମୁଦ୍ଗରଂ ସ୍ଵନଵଂତଂ ଚାପାତଯଦଂବରାତ୍ତତଃ । ଦଶଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ କ୍ଷୁରପ୍ରୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଵିକ୍ରମାତ୍
ତାପରେ, ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ, ସେ ଗଦାଟିକୁ ଆକାଶରୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଓ ଧାରଧାର ଶଳ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଫେଲାଇଲେ।
ମୁଦ୍ଗରଂ ପତିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦଶଖଣ୍ଡମଯଂ ଭୁଵି । ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵେଗେନ ରାଜାନମଭ୍ଯଧାଵତ
ଗଦାଟି ଭୂମିରେ ଦଶ ଟୁକୁଡ଼ା ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ନିଜ ଗଦା ଉଠାଇ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲେ।
ଖଡ୍ଗେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରେଣ ତସ୍ଯ ବାହୁଂ ଵିଚିଚ୍ଛିଦେ । ସଗଦଂ ପତିତଂ ଭୂମୌ ସାଂଗଦଂ କଟକାନ୍ଵିତମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର ହସ୍ତକୁ କାଟିଦେଲେ; ଗଦା ଓ କଙ୍କଣ ସହିତ ହସ୍ତଟି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ମହାରାଵଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଵଜ୍ରସ୍ଫୋଟସମଂ ତଦା । ରୁଧିରେଣାପି ଦିଗ୍ଧାଂଗୋ ଧାଵମାନୋ ମହାହଵେ
ତାପରେ, ବଜ୍ର ଭଙ୍ଗାର ଶବ୍ଦ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, ରକ୍ତରେ ଲପେଟାଯାଇ, ସେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କ୍ରୋଧେନ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଗ୍ରସ୍ତୁମିଚ୍ଛତି ଭୂପତିମ୍ । ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯଃ ସମାଯାତଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଚ ଭୂପତେଃ
ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ନହୁଷେଣ ମହାଶକ୍ତ୍ଯା ତାଡିତୋ ହୃଦି ଦାନଵଃ । ପତିତଃ ସହସା ଭୂମୌ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵାଚଲଃ
ନହୁଷଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦାନବଟି ଛାତିରେ ଘାତ ଖାଇ, ବଜ୍ର ଲାଗିଥିବା ପାହାଡ଼ ଭଳି ହଠାତ୍ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ଦୈତ୍ଯେ ଗତେ ଭୂମାଵିତରେ ଦାନଵା ଗତାଃ । ଵିଵିଶୁଃ କତି ଦୁର୍ଗେଷୁ କତି ପାତାଲମାଶ୍ରିତାଃ
ସେଇ ଦାନବ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିବା ସହିତ, ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଭାଗିଗଲେ; କିଛି ଦୁର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିଛି ପାତାଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।