ଯଦ୍ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଵାଂଛସେ ଦେଵ ତତ୍ସର୍ଵଂ ହି ଦଦାମି ତେ । ଅନେନ ଵଜ୍ରଯୋଗେନ ଶୀଘ୍ରଂ ଵୃତ୍ରଂ ହନିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ହେ ଦେବ, ମୁଁ ସବୁ ଦେଇଦେଉଛି। ଏହି ବଜ୍ର ଯୋଗରେ, ତୁମେ ବୃତ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ହତ୍ୟା କରିପାରିବ।
ଶକ୍ର ଉଵାଚ। ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଦିତିଜଂ ଚ ଦୁରାସଦମ୍ । ଵଜ୍ରେଣ ନିହନିଷ୍ଯାମି ପଶ୍ଯତସ୍ତେ ସୁରୋତ୍ତମ
ଶକ୍ର କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ତୁମର କୃପାରେ, ମୁଁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିତିର ପୁତ୍ର, ଯିଏ ଅତି କଷ୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିବାଯୋଗ୍ୟ, ସେଉଁଠି ହତ୍ୟା କରିବି; ତୁମେ ଦେଖିବା।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତଦା ଇଂଦ୍ରୋ ଗତଵାଂଶ୍ଚାସୁରଂ ପ୍ରତି । ତଦା ଦୁଂଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଦେଵସୈନ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ
ଏଭଳି କହି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାପରେ ଅସୁରଙ୍କୁ ଦିଗରେ ଗଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଦେବସେନାରେ ବିଶେଷ କରି ଦୁଂଦୁଭି ଡ଼଼ିଁଗା ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ମୃଦଂଗ ଡିଂଡିମାଶ୍ଚୈଵ ଭେରୀ ତୂର୍ଯାଣ୍ଯନେକଶଃ । ଅସୁରାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଵୃତ୍ତିଲୋଭୋ ମହାନଭୂତ
ମୃଦଙ୍ଗ, ଡିଁଡିମା, ଭେରୀ ଓ ଅନେକ ତୂର୍ୟ ବାଜିଲା। ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଲାଭ ଲାଗି ଲୋଭ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ବଲଵାନ୍ମଘଵା ଚୈଵ କ୍ଷଣେନ ସମଜାଯତ୍ । ତମାଵିଷ୍ଟଂ ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଋଷଯଃ ପନ୍ନଗାସ୍ତଥା
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଘବାନ୍ ଏକ କ୍ଷଣରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅଧିକାରିତ ଦେଖି, ଋଷି ଓ ନାଗମାନେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ସ୍ତୁଵଂତି ଶକ୍ରମୀଶାନଂ ସ୍ତୁତ୍ଯା ଜଯଜଯେତି ଚ । ଗଚ୍ଛତସ୍ତସ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧକାମସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ । ଋଷିଭିଃ ସ୍ତୂଯମାନସ୍ଯ ରୂପମାସୀତ୍ସୁଦୁର୍ଭରମ୍
ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ଜୟ ଜୟ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କାମନାରେ ଯାଉଥିବା ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ଘେରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଇଗଲା।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ଵୃତ୍ରସ୍ଯସହସା ଦେଵି ତଦା ସଂଗ୍ରାମମୂର୍ଦ୍ଧନି । ଅଭଵନ୍ଯାନି ଲିଂଗାନି ଶରୀରେ ତାନି ମେ ଶୃଣୁ
ମହାଦେବ କହିଲେ: ହେ ଦେବୀ, ବୃତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧର ଶିଖରରେ, ମୋ ଶରୀରରେ ଅନେକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସେଗୁଡିକୁ ଶୁଣ।
ଜ୍ଵଲତାସ୍ଯୋଭଵଦ୍ଧୋରୋ ଵୈଵର୍ଣ୍ଯମଭଵତ୍ପରମ୍ । ଗାତ୍ରକଂପଶ୍ଚ ସୁମହାନ୍ଶ୍ଵାସଃ ସୋଷ୍ମା ଵ୍ଯଜାଯତ୍
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଁହ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଅତି ଭୟଙ୍କର ରଙ୍ଗ ହେଲା; ଶରୀର କମ୍ପନ ଓ ତୀବ୍ର ଉଷ୍ମା ଶ୍ୱାସ ଦେଖାଦେଲା।
ରୋମହର୍ଷଶ୍ଚ ତୀଵ୍ରୋଽଭୂଚ୍ଛ୍ଵାସଶ୍ଚୈଵ ମହାନଭୂତ୍ । ନିଷ୍ପପାତ ମହାଘୋରା ଉଲ୍କାଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ପ୍ରପେଦିରେ
ରୋମ ହର୍ଷ ହେଲା, ଭୟରେ ଶରୀର କମ୍ପିଗଲା ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଶ୍ୱାସ ଚାଲିଗଲା; ଭୟଙ୍କର ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ଖସିପଡି ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଘାତ କଲା।
ଗୃଧ୍ରା ଵଟାଃ ଶ୍ଯେନ କଂକା ଵଚୋ ମୁଂଚନ୍ସୁଦାରୁଣାଃ । ଵୃତ୍ରସ୍ଯୋପରି ତେ ସର୍ଵେ ଚକ୍ରଵତ୍ପରିବଭ୍ରମୁଃ
ଗୃଧ୍ର, ବାଟ, ଶ୍ୟେନ, କଙ୍କା ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୃତ୍ରାଙ୍କ ଉପରେ ଚକ୍ରରେ ପରିଘୁରିଲେ।
ତତଃ ସ ଗଜମାସ୍ଥାଯ ଇଂଦ୍ରସ୍ତତ୍ର ସମାଗତଃ । ଵଜ୍ରୋଦ୍ଯତକରସ୍ତତ୍ର ଶକ୍ରସ୍ତଂ ଦୈତ୍ଯମାସଦତ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗଜରେ ଚଢ଼ି ଏଠାରେ ଆସିଲେ; ହାତରେ ବଜ୍ର ଉଠାଇ ଶକ୍ର ଦେଉଁତା ଦୈତ୍ୟକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ।
ଅମାନୁଷମଥୋ ନାଦଂ ସ ମୁମୋଚ ସୁରେଶ୍ଵରଃ । ଵୃତ୍ରାସୁରସ୍ଯ ଯତତଃ ଶକ୍ରୋ ଵଜ୍ରମପାତଯତ୍
ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଅମାନୁଷ ଗର୍ଜନ କରିଲେ; ଭୃତ୍ରାସୁର ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ଶକ୍ର ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ।
ସ ଵଜ୍ରଃ ସୁମହାତେଜାଃ କାଲାଗ୍ନିସଦୃଶୋ ମହାନ୍ । ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ତଟେ ଵୃତ୍ରଂ ଶକ୍ରୋ ଦୈତ୍ଯମପାତଯତ୍
ସେ ବଜ୍ର ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର; ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଶକ୍ର ଭୃତ୍ରା ଦୈତ୍ୟକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋ ନାଦଃ ସମଭଵତ୍ପୁନରେଵ ସମଂତତଃ । ଵୃତ୍ରଂ ଵିନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵଦେଵଭଯଂକରମ୍
ତାପରେ ଏକ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ହେଲା, ଭୃତ୍ରାଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୟ ଲାଗିଗଲା।
ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିସ୍ତୁ ମହତୀ ଇଂଦ୍ର ମୂର୍ଧ୍ନି ପପାତ ହ । ଵୃତ୍ରଂ ହତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ଦାନଵେଶଂ ଭଯଂକରମ୍
ବଡ଼ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡିଲା; ଭୃତ୍ରାକୁ ମାରି, ଭଗବାନ ଦାନବପତିଙ୍କ ଭୟଙ୍କରତାକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ।
ସ୍ତୂଯମାନୋଽମରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଦେଵଦାନୀଂ ତମାଵିଶତ୍ । ଅଥ ଵୃତ୍ରଶରୀରାତ୍ତୁ ନିର୍ଗତଂ ତେଜ ଉତ୍ତମମ୍
ଅମରମାନେ ସହିତ ସ୍ତୁତି ହେଉଥିବାବେଳେ ସେ ଦେବତାଙ୍କର ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାପରେ ଭୃତ୍ରାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମହାଘୋରା ରୌଦ୍ର ଲୋକଭଯଂକରୀ । କରାଲଵଦନା ସା ଚ ଵିକୃତା କୃଷ୍ଣପିଂଗଲା
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର, ରୌଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା; ଭୟାନକ ମୁହଁ, ବିକୃତ ଦେହ, କଳା ଓ ପିଙ୍ଗଳ ରଙ୍ଗରେ।
କପାଲମାଲିନୀ ଚୈଵ ସୁକୃଶା ନଗନଂଦିନି । ରୁଧିରାକ୍ତା ଚ ପାପିଷ୍ଠା ମୀନଗଂଧାତିଭୀଷଣା
ଖପର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦେହ ଶୁଉଁ, ରୁଦ୍ରାକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ, ରକ୍ତରେ ଲାଗିଥିବା, ଅତି ପାପୀ, ମାଛର ଗନ୍ଧରେ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର।
ସାନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ମହାଦେଵି ତାଦୃଗ୍ରୂପା ଭଯାଵହା । ଇଂଦ୍ରମନ୍ଵେଷଯାମାସ ତଦା ଵୈ ସୁରସତ୍ତମେ
ସେ ମହାଦେବୀ ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ବାହାରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନିର୍ଧାଵତୀ ତତଃ ସା ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶକ୍ରଂ ମହୌଜସମ୍ । କଂଠେ ଜଗ୍ରାହ ଦେଵେଂଦ୍ରଂ ସୁଲଗ୍ନା ସାଭଵତ୍ତଦା
ତାପରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଦେବୀ ଦୃତ ଗତିରେ ଏଗିଯାଇ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗଳାରେ ଧରି ଭଲଭାବେ ଧରି ରଖିଲେ।
ସ ଚ ତସ୍ମିନ୍ସମୁଦ୍ଭ୍ରାଂତୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାକୃତେ ଭଯେ । ନିଲିଲ୍ଯ ବିସମଧ୍ଯେଽସୌ ସ୍ଥିତୋ ଵର୍ଷଗଣାନ୍ବହୂନ୍
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ ଏକ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲେ ଏବଂ ବହୁ ବର୍ଷ ତାହାରେ ରହିଲେ।
ତଯା ଗୃହୀତୋ ଭୋ ଦେଵି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଃ ସମପଦ୍ଯତ । ତସ୍ଯା ଵ୍ଯପୋହନେ ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଯତ୍ନଂ ଚ ଚକାର ହ
ଦେବୀ, ତାଙ୍କୁ ଧରି ନିଅ, ସେ ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଶକ୍ର ଭଲଭାବେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ନ ଶକ୍ତୋଽଭୂନ୍ମହାଦେଵି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହିତୁମ୍ । ତଯା ଗୃହୀତମାତ୍ରସ୍ତୁ ଦେଵେଂଦ୍ରୋ ନିଷ୍ଠରୂପଧୃକ୍
ମହାଦେବୀ, ଶକ୍ର ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକୁ ଦୂର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦେବୀ ଧରିଥିବା ସମୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଏକା ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ।
ପିତାମହମୁପାଗମ୍ଯ ଶିରସା ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗୃହୀତଂ ଶକ୍ରଂ ତୁ ଦ୍ଵିଜପ୍ରଵରହତ୍ଯଯା
ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ ଗଲେ ଏବଂ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଶକ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରେ ଧରାପଡିଛନ୍ତି ବୁଝିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ସଂଚିଂତଯାମାସ ତଦା ଵୈ ସୁରସତ୍ତମେ । ସା ଚିଂତ୍ଯମାନା ବ୍ରହ୍ମାଣମୁପଗମ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ମି ଭଗଵନ୍ଦେଵ ତ୍ଵତ୍ସକାଶଂ ହି ମାନଦ । ଯତ୍କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମଯା ଦେଵ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଭଗବାନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛି, ଆପଣ ମାନ ଦେଇଥିବା; ମୁଁ କଣ କରିବା ଉଚିତ, ଦେବତା, ଆପଣ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।
ତାମୁଵାଚ ମହାଭାଗେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ପିତାମହଃ । ସ୍ଵରେଣ ମଧୁରେଣାଥ ସଂକ୍ଷେପେଣ ଯଥାତଥମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦୟାମୟୀ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେଖି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମଧୁର କଣ୍ଠରେ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ—ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ବିଷୟରେ ।
ମୁଚ୍ଯତାଂ ଦେଵରାଜୋଽଯଂ ମତ୍ପ୍ରିଯଂ କୁରୁ ଭାମିନି । ବ୍ରୂହି କିଂ ତେ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ କାମଂ ତ୍ଵଂ କିମିହେଚ୍ଛସି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ଏହା ମୋ ପାଇଁ କର । ଆଜି ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? କଣ କରିଦେବି, କହ ।
ହତ୍ଯୋଵାଚ। ଶକ୍ରାଦପଗମିଷ୍ଯାମି ଵଚନାତ୍ତେ ନରୋତ୍ତମ । ଦେଵଦେଵ ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ନିଵାସଂ ଚ ଦଦସ୍ଵ ମେ
ହତ୍ୟା ପାପ କହିଲା—ହେ ମହାନ ନର, ଆପଣଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବି । ହେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ମୋତେ ଏକ ଥାଏ ଦିଅ ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ। ତଥେତି ତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ହତ୍ଯାଂ ଚାପି ପିତାମହଃ । ଉପାଯମଥ ଶକ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦନେ
ମହାଦେବ କହିଲେ—'ଏହିପରି ହେଉ', ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଓ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ । ତାପରେ, ଶକ୍ରଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ ।