ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ତନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସଂପୂର୍ଣଂ ପୁଣ୍ଯନିର୍ମିତମ୍ । ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ନାମ ତଵାର୍ଥଂ ତପସି ସ୍ଥିତା
ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଏହି ନାରୀମଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଣ୍ୟରେ ତିଆରି; ତାଙ୍କ ନାମ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ତୁମ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ତୁ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଭଵଂତମିଚ୍ଛତେ ସଦା । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାଭାଗ ଭଜମାନାଂ ଭଜସ୍ଵ ହି
ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ତୁମକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଯିଏ ତୁମକୁ ଚାହେ, ସେଉଠିକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ତ୍ଵାମୃତେ ସା ଵରାରୋହା ପୁରୁଷଂ ନୈଵ ଯାଚତେ । ନହୁଷେଣ ତଯୋକ୍ତଂ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଵଧାରିତଂ ଵଚଃ
ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ କେହି ପୁରୁଷକୁ ଚାହେନାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ନହୁଷ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ମନରେ ଭଲଭାବେ ଧରିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ତରଂ ଦଦୌ ଚାଥ ରଂଭେ ମେ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚଃ । ତତ୍ତୁ ସର୍ଵଂ ଵିଜାନାମି ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ମମାଗ୍ରତଃ
ତାପରେ ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— 'ରମ୍ଭା, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ।'
ମମାଗ୍ରେ କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ଵଶିଷ୍ଠେନ ମହାତ୍ମନା । ସର୍ଵମେଵ ଵିଜାନାମି ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ ତପ ଉତ୍ତମମ୍
ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବରୁ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ କହିଥିଲେ; ମୁଁ ସବୁ କଥା ଜାଣେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶ୍ରୂଯତାଂ କାରଣଂ ଭଦ୍ରେ ଯଥାସୌଖ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଅହତ୍ଵା ଦାନଵଂ ହୁଂଡଂ ନ ଗଚ୍ଛାମି ଵରାଂଗନାମ୍
ହେ ଭଦ୍ରେ, କାହିଁକି ସୁଖ ହେବ ସେ କାରଣ ଶୁଣ; ମୁଁ ହୁଣ୍ଡ ଦାନବକୁ ମାରିନଥିଲେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବିନାହିଁ।
ସର୍ଵମେତତ୍ସୁଵୃତ୍ତାଂତମହଂ ଜାନେ ତଥୈଵ ହି । ମମାର୍ଥେ ତଵ ସଂଭୂତିସ୍ତପଶ୍ଚ ଚରିତଂ ତ୍ଵଯା
ଏହି ସବୁ କଥା ଭଲଭାବେ ହୋଇଛି ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ; ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ ଏବଂ ତପସ୍ୟା କରିଛ।
ମମ ଭାର୍ଯା ନ ସଂଦେହୋ ଭଵତୀ ଵିଧିନା କୃତା । ମମାର୍ଥେ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତପ ଆଚରିତଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରିଛ।
ହୃତା ତସ୍ମାତ୍ସୁପାପେନ ଭଵତୀ ନିଯମାନ୍ଵିତା । ସୂତିଗୃହାଦହଂ ତେନ ଦାନଵେନାଧମେନ ଵୈ
ସେହିଠାରୁ, ନିୟମ ଥିବା ସୁପାପେନ ତୁମକୁ ଜନ୍ମଗୃହରୁ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ହରି ନେଇଥିଲା।
ବାଲଭାଵସ୍ଥିତୋ ଦେଵି ପିତୃମାତୃଵିନା କୃତଃ । ତସ୍ମାତ୍ତଂ ତୁ ହନିଷ୍ଯାମି ହୁଂଡଂ ଵୈ ଦାନଵାଧମମ୍
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲି, ପିତା ମାତା ବିହୀନ ହୋଇଥିଲି; ତେଣୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ହୁଣ୍ଡକୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି।
ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଵାମୁପନେଷ୍ଯେଽହଂ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି । ଏଵଂ କଥଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ରଂଭେ ମତ୍ପ୍ରିଯକାରିଣୀମ୍
ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇଯିବି। ଏଭଳି କହ, ହେ ଶୁଭ ରମ୍ଭା, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ କାମ କରୁଛ।
ଏଵଂ ଵିସର୍ଜିତା ତେନ ସତ୍ଵରଂ ସା ଗତା ପୁନଃ । ଅଶୋକସୁଂଦରୀଂ ଦେଵୀଂ କଥଯାମାସ ତସ୍ଯ ଚ
ସେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯିବା ପରେ, ତୁରନ୍ତି ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଦେବୀ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲା।
ସମାସେନ ତଥା ସର୍ଵଂ ରଂଭା ସା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ସା ତୁ ଅଵଧାର୍ଯ ସୁଭାଷିତମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରମ୍ଭା ସମସ୍ତ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଦେଲା। ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ସେ ଭଲ କଥାକୁ ବୁଝିଲେ।
ନହୁଷସ୍ଯ ସୁଵୀରସ୍ଯ ହର୍ଷେଣ ଚ ସମନ୍ଵିତା । ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁସଖ୍ଯା ରଂଭଯା ତଦା
ଶୂର ନହୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ସମୟରେ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖୀ ରମ୍ଭା ସହିତ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ଭର୍ତୁଶ୍ଚ କୀଦୃଶଂ ଵୀର୍ଯମିତି ପଶ୍ଯାମି ଵୈ ସଦା
ମୁଁ ସଦା ଚାହେଁ ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର କେମିତି ପ୍ରତାପ ଅଛି, ତାହା ଦେଖିବାକୁ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ନହୁଷାଖ୍ଯାନେ ତ୍ରଯୋଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡ, ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା, ଚ୍ୟବନଙ୍କ କଥା, ନହୁଷଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏକଶତତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଅଥ ତେ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ହୁଂଡସ୍ଯ ପରିଚାରକାଃ । ନହୁଷସ୍ଯାପି ସଂଵାଦଂ ରଂଭଯା ତୁ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ—ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦାନବ, ହୁଣ୍ଡଙ୍କର ସେବକମାନେ, ନହୁଷ ଓ ରମ୍ଭାଙ୍କର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେହିପରି କହିଦେଲେ।
ଆଚଚକ୍ଷୁଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଂ ହୁଂଡଂ ସର୍ଵଂ ସୁଭାଷିତମ୍ । ତମାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଚୁକ୍ରୋଧ ଦୂତଂ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଦୈତ୍ୟନାଥ ହୁଣ୍ଡଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୂତକୁ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ଵୀର ମମାଦେଶାଜ୍ଜାନୀହି ପୁରୁଷଂ ହି ତମ୍ । ସଂଭାଷତେ ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପୁରୁଷଃ ଶିଵକନ୍ଯଯା
ମୋ ଆଦେଶରେ ଯାଅ, ଶୂର, ଏବଂ ଜଣା, ସେ ପୁରୁଷ କିଏ, ଯିଏ ଏହି ଶିବକନ୍ୟା ସହ କଥାହୁଏ।
ସ୍ଵାମିନିର୍ଦେଶମାକର୍ଣ୍ଯ ଜଗାମ ଲଘୁଦାନଵଃ । ଵିଵିକ୍ତେ ନହୁଷଂ ଵୀରମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ମାଲିକଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସେ ତୁରନ୍ତି ଦାନବ ଯାଇ, ଏକାକି ନହୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହି କଥା କହିଲା।
ରଥେନ ସାଶ୍ଵସୂତେନ ଦିଵ୍ଯେନ ପରିତିଷ୍ଠତି । ଧନୁଷା ଦିଵ୍ଯବାଣୈସ୍ତୁ ସଭାଯାଂ ହି ଭଯଂକରଃ
ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ସାରଥି ସହିତ ସଭାରେ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରିଛନ୍ତି।
କସ୍ଯ କେନ ତୁ କାର୍ଯେଣ ପ୍ରେଷିତଃ କେନ ଵୈଭଵାନ୍ । ଅନଯା ରଂଭଯା ତେଽଦ୍ଯ ଅନ୍ଯଯା ଶିଵକନ୍ଯଯା
ତୁମକୁ କିଏ, କାହିଁକି ଓ କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ପଠାଇଛି? ଆଜି ତୁମେ ଏହି ରମ୍ଭା ଓ ଏହି ଶିବକନ୍ୟା ସହିତ ଅଛ।
କିମୁକ୍ତଂ ତତ୍ସ୍ଫୁଟଂ ସର୍ଵଂ କଥଯସ୍ଵ ମମାଗ୍ରତଃ । ହୁଂଡସ୍ଯ ଦେଵମର୍ଦସ୍ଯ ନ ବିଭେତି ଭଵାନ୍କଥମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ମୋ ପାଖରେ କହ। ହୁଣ୍ଡ, ଦେବମାରକୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଭୟ କରୁନାହାଁ?
ଏତନ୍ମେ ସର୍ଵମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଯଦି ଜୀଵିତୁମିଚ୍ଛସି । ସତ୍ଵରଂ ଗଚ୍ଛ ମା ତିଷ୍ଠ ଦୁଃସହୋ ଦାନଵାଧିପଃ
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହ, ଯଦି ତୁମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହଁ। ତୁରନ୍ତି ଯାଅ, ଏଠାରେ ରୁହନିଅ, ଦାନବାଧିପତି ଅସହ୍ୟ।
ନହୁଷ ଉଵାଚ- ଯୋଽସାଵାଯୁର୍ବଲୀ ରାଜା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଧିପଃ ପ୍ରଭୁଃ । ତସ୍ଯ ମାଂ ତନଯଂ ଵିଦ୍ଧି ସର୍ଵଦୈତ୍ଯଵିନାଶନମ୍
ନହୁଷ କହିଲେ—ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଏକାଧିପତି, ସେ ମୋର ପିତା। ମୋତେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ବୋଲି ଜାଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ନାଶକ।
ନହୁଷଂ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତଂ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜକମ୍ । ହୁଂଡେନାପହୃତଂ ବାଲ୍ଯେ ସ୍ଵାମିନା ତଵ ଦାନଵ
ମୁଁ ନହୁଷ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜକ। ମୋତେ ଛୋଟବେଳେ ତୁମ ମାଲିକ ହୁଣ୍ଡ ଚୋରିନେଇଥିଲେ, ହେ ଦାନବ।
ସେଯଂ କନ୍ଯା ଶିଵସ୍ଯାପି ଦୈତ୍ଯେନାପହୃତା ପୁରା । ଘୋରଂ ତପଶ୍ଚରତ୍ଯେଷା ହୁଂଡସ୍ଯାପି ଵଧାଯ ଚ
ଏହି ଶିବଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଦୈତ୍ୟ ଚୋରିନେଇଥିଲେ। ସେ ଏବେ ହୁଣ୍ଡଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।
ଯୋହମାଦୌ ହୃତୋ ବାଲସ୍ତ୍ଵଯା ଯଃ ସୂତିକାଗୃହାତ୍ । ଦାସ୍ଯା ଅପି କରେ ଦତ୍ତଃ ସୂଦସ୍ଯାପି ଦୁରାତ୍ମନା
ମୁଁ ଆରମ୍ଭରେ ତୁମେ ଜନ୍ମଗୃହରୁ ଚୋରିନେଇଥିଲ, ପରେ ଦାସୀଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇଦେଲ, ଏବଂ ତା'ପରେ ଦୁଷ୍ଟ ରନ୍ଧନୀଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲ।
ଵଧାର୍ଥଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ପାପ ସୋହମଦ୍ଯ ସମାଗତଃ । ଅସ୍ଯାପି ହୁଂଡଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ପାପକର୍ମଣଃ
ଶୁଣ, ମୁଁ ଆଜି ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ହୁଁଡ ଦାନବଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି, ସେ ଖରାପ କାମ କରୁଥିବା ଏକ ପାପୀ।
ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦାନଵାନ୍ଘୋରାନ୍ନଯିଷ୍ଯେ ଯମସାଦନମ୍ । ମାମେଵଂ ଵିଦ୍ଧି ପାପିଷ୍ଠ ଏଵଂ କଥଯ ଦାନଵମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯମର ଗୃହକୁ ନେଇଯିବି। ଏହିପରି ମୋତେ ଜାଣ, ହେ ପାପୀ, ଏହିପରି ଦାନବଙ୍କୁ କହ।