ତଥା ନ ଧାଵତେ ଭଦ୍ରେ ପୁଂସମନ୍ଯଂ ନ ମନ୍ଯତେ । ଏନଂ ଗଂତଵ୍ଯମାଵାଭ୍ଯାଂ ସଖୀଭିର୍ଗୃହମେଵ ହି
ଏଭଳି, ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ସେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼େନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମନେ କରେନାହିଁ; ଆମେ ସଖୀମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ସା ରଂଭା ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ । ଗମନାଯୋତ୍ସୁକାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନହୁଷସ୍ଯାଂତିକଂ ପ୍ରତି
ଏଭଳି କହି, ରମ୍ଭା ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ତାଙ୍କର ଯିବା ଉତ୍ସାହ ଜାଣି, ସେ ନାହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତାମୁଵାଚ ତତୋ ରଂଭା କସ୍ମାଦ୍ଦେଵି ନ ଗମ୍ଯତେ । ସୂତ ଉଵାଚ- ସଖ୍ଯା ଚ ରଂଭଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ନହୁଷଂ ଵୀରଲକ୍ଷଣମ୍
ତାପରେ ରମ୍ଭା ସେଠାରେ କହିଲେ, 'ଦେବୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଯାଉନାହାଁ?' ସୂତା କହିଲେ— ରମ୍ଭା ତାଙ୍କର ସହେଳୀ ସହ ଏହି ଶୂରବୀର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯାଂତିକଂ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମାସ ତାଂ ସଖୀମ୍ । ଏନଂ ଗଚ୍ଛ ମହାଭାଗେ ନହୁଷଂ ଦେଵରୂପିଣମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କ ସହେଳୀକୁ ପଠାଇଲେ— 'ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଦେବତା ସଦୃଶ ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ।'
କଥଯସ୍ଵ କଥାମେତାଂ ତଵାର୍ଥେ ଆଗତା ଯତଃ । ରଂଭୋଵାଚ-। ଏଵଂ ସଖି କରିଷ୍ଯାମି ସୁପ୍ରିଯଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତେ
‘ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ, କାରଣ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।' ରମ୍ଭା କହିଲେ— 'ଠିକ୍ ଅଛି ସହେଳୀ, ତୁମ ପାଇଁ ଏହା କରିବି, ହେ ସୁବ୍ରତେ, ତୁମେ ଖୁସି ହେବ।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତା ରଂଭା ନହୁଷଂ ରାଜନଂଦନମ୍ । ଚାପବାଣଧରଂ ଵୀରଂ ଦ୍ଵିତୀଯମିଵ ଵାସଵମ୍
ଏଭଳି କହି ରମ୍ଭା ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଧନୁଷ୍ ବାଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଶୂରବୀର ଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଗତା ରଂଭା ସଖ୍ଯା ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍ । ଆଯୁପୁତ୍ର ମହାଭାଗ ରଂଭାହଂସମୁପାଗତା
ରମ୍ଭା ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସହେଳୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହିଲେ— 'ହେ ଆୟୁପୁତ୍ର, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ରମ୍ଭା ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।'
ଶିଵସ୍ଯ କନ୍ଯଯା ଵୀର ତଯାହଂ ପରିପ୍ରେଷିତା । ତଵାର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵେନ ଦେଵ୍ଯା ଦେଵେନ ଵୈ ପୁରା
ହେ ଶୂରବୀର, ମୁଁ ଶିବଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାଇଁ ପଠାଯାଇଛି, ପୂର୍ବରୁ ଦେବତା ଓ ଦେବୀ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି କାମ କରିଥିଲେ।
ଭାର୍ଯାରୂପଂ ଵରଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସୃଷ୍ଟଂ ଲୋକେଷୁ ଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ତୁ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୈର୍ଦେଵୈ ସେଂଦ୍ରୈସ୍ତପୋଧନୈଃ
ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁର୍ଲଭ ବର ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏବଂ ତପସ୍ଵୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଗଂଧର୍ଵୈଃ ପନ୍ନଗୈଃ ସିଦ୍ଧୈଶ୍ଚାରଣୈଃ ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷଣୈଃ । ସ୍ଵଯମେଵ ସମାଯାତଂ ତଵାର୍ଥେ ଶୃଣୁ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଗନ୍ଧର୍ବ, ପନ୍ନଗ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି; ସେ ନିଜେ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଏବେ ଶୁଣ।
ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ତନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସଂପୂର୍ଣଂ ପୁଣ୍ଯନିର୍ମିତମ୍ । ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ନାମ ତଵାର୍ଥଂ ତପସି ସ୍ଥିତା
ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଏହି ନାରୀମଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଣ୍ୟରେ ତିଆରି; ତାଙ୍କ ନାମ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ତୁମ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ତୁ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଭଵଂତମିଚ୍ଛତେ ସଦା । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାଭାଗ ଭଜମାନାଂ ଭଜସ୍ଵ ହି
ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ତୁମକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଯିଏ ତୁମକୁ ଚାହେ, ସେଉଠିକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ତ୍ଵାମୃତେ ସା ଵରାରୋହା ପୁରୁଷଂ ନୈଵ ଯାଚତେ । ନହୁଷେଣ ତଯୋକ୍ତଂ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଵଧାରିତଂ ଵଚଃ
ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ କେହି ପୁରୁଷକୁ ଚାହେନାହାନ୍ତି; ଏହି କଥା ନହୁଷ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ମନରେ ଭଲଭାବେ ଧରିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ତରଂ ଦଦୌ ଚାଥ ରଂଭେ ମେ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚଃ । ତତ୍ତୁ ସର୍ଵଂ ଵିଜାନାମି ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ମମାଗ୍ରତଃ
ତାପରେ ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— 'ରମ୍ଭା, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ।'
ମମାଗ୍ରେ କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ଵଶିଷ୍ଠେନ ମହାତ୍ମନା । ସର୍ଵମେଵ ଵିଜାନାମି ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ ତପ ଉତ୍ତମମ୍
ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବରୁ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ କହିଥିଲେ; ମୁଁ ସବୁ କଥା ଜାଣେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶ୍ରୂଯତାଂ କାରଣଂ ଭଦ୍ରେ ଯଥାସୌଖ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଅହତ୍ଵା ଦାନଵଂ ହୁଂଡଂ ନ ଗଚ୍ଛାମି ଵରାଂଗନାମ୍
ହେ ଭଦ୍ରେ, କାହିଁକି ସୁଖ ହେବ ସେ କାରଣ ଶୁଣ; ମୁଁ ହୁଣ୍ଡ ଦାନବକୁ ମାରିନଥିଲେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବିନାହିଁ।
ସର୍ଵମେତତ୍ସୁଵୃତ୍ତାଂତମହଂ ଜାନେ ତଥୈଵ ହି । ମମାର୍ଥେ ତଵ ସଂଭୂତିସ୍ତପଶ୍ଚ ଚରିତଂ ତ୍ଵଯା
ଏହି ସବୁ କଥା ଭଲଭାବେ ହୋଇଛି ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ; ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ ଏବଂ ତପସ୍ୟା କରିଛ।
ମମ ଭାର୍ଯା ନ ସଂଦେହୋ ଭଵତୀ ଵିଧିନା କୃତା । ମମାର୍ଥେ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତପ ଆଚରିତଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରିଛ।
ହୃତା ତସ୍ମାତ୍ସୁପାପେନ ଭଵତୀ ନିଯମାନ୍ଵିତା । ସୂତିଗୃହାଦହଂ ତେନ ଦାନଵେନାଧମେନ ଵୈ
ସେହିଠାରୁ, ନିୟମ ଥିବା ସୁପାପେନ ତୁମକୁ ଜନ୍ମଗୃହରୁ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ହରି ନେଇଥିଲା।
ବାଲଭାଵସ୍ଥିତୋ ଦେଵି ପିତୃମାତୃଵିନା କୃତଃ । ତସ୍ମାତ୍ତଂ ତୁ ହନିଷ୍ଯାମି ହୁଂଡଂ ଵୈ ଦାନଵାଧମମ୍
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲି, ପିତା ମାତା ବିହୀନ ହୋଇଥିଲି; ତେଣୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ହୁଣ୍ଡକୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି।
ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଵାମୁପନେଷ୍ଯେଽହଂ ଵଶିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି । ଏଵଂ କଥଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ରଂଭେ ମତ୍ପ୍ରିଯକାରିଣୀମ୍
ପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇଯିବି। ଏଭଳି କହ, ହେ ଶୁଭ ରମ୍ଭା, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ କାମ କରୁଛ।
ଏଵଂ ଵିସର୍ଜିତା ତେନ ସତ୍ଵରଂ ସା ଗତା ପୁନଃ । ଅଶୋକସୁଂଦରୀଂ ଦେଵୀଂ କଥଯାମାସ ତସ୍ଯ ଚ
ସେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯିବା ପରେ, ତୁରନ୍ତି ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଦେବୀ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ କହିଲା।
ସମାସେନ ତଥା ସର୍ଵଂ ରଂଭା ସା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ସା ତୁ ଅଵଧାର୍ଯ ସୁଭାଷିତମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରମ୍ଭା ସମସ୍ତ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଦେଲା। ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ସେ ଭଲ କଥାକୁ ବୁଝିଲେ।
ନହୁଷସ୍ଯ ସୁଵୀରସ୍ଯ ହର୍ଷେଣ ଚ ସମନ୍ଵିତା । ତସ୍ଥୌ ତତ୍ର ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁସଖ୍ଯା ରଂଭଯା ତଦା
ଶୂର ନହୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ସମୟରେ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖୀ ରମ୍ଭା ସହିତ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ଭର୍ତୁଶ୍ଚ କୀଦୃଶଂ ଵୀର୍ଯମିତି ପଶ୍ଯାମି ଵୈ ସଦା
ମୁଁ ସଦା ଚାହେଁ ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର କେମିତି ପ୍ରତାପ ଅଛି, ତାହା ଦେଖିବାକୁ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ନହୁଷାଖ୍ଯାନେ ତ୍ରଯୋଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡ, ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା, ଚ୍ୟବନଙ୍କ କଥା, ନହୁଷଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏକଶତତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଅଥ ତେ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ହୁଂଡସ୍ଯ ପରିଚାରକାଃ । ନହୁଷସ୍ଯାପି ସଂଵାଦଂ ରଂଭଯା ତୁ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ—ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦାନବ, ହୁଣ୍ଡଙ୍କର ସେବକମାନେ, ନହୁଷ ଓ ରମ୍ଭାଙ୍କର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେହିପରି କହିଦେଲେ।
ଆଚଚକ୍ଷୁଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଂ ହୁଂଡଂ ସର୍ଵଂ ସୁଭାଷିତମ୍ । ତମାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଚୁକ୍ରୋଧ ଦୂତଂ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଦୈତ୍ୟନାଥ ହୁଣ୍ଡଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୂତକୁ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ଵୀର ମମାଦେଶାଜ୍ଜାନୀହି ପୁରୁଷଂ ହି ତମ୍ । ସଂଭାଷତେ ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ପୁରୁଷଃ ଶିଵକନ୍ଯଯା
ମୋ ଆଦେଶରେ ଯାଅ, ଶୂର, ଏବଂ ଜଣା, ସେ ପୁରୁଷ କିଏ, ଯିଏ ଏହି ଶିବକନ୍ୟା ସହ କଥାହୁଏ।
ସ୍ଵାମିନିର୍ଦେଶମାକର୍ଣ୍ଯ ଜଗାମ ଲଘୁଦାନଵଃ । ଵିଵିକ୍ତେ ନହୁଷଂ ଵୀରମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ମାଲିକଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସେ ତୁରନ୍ତି ଦାନବ ଯାଇ, ଏକାକି ନହୁଷଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହି କଥା କହିଲା।