ତସ୍ମାଚ୍ଚ ରକ୍ଷିତୋ ଵୀରୋ ନହୁଷୋ ବଲିନାଂ ଵରଃ । ସତ୍ଯେନ ତପସା ତେନ ପୁଣ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂଯମୈର୍ଦମୈଃ
ସେହିପରି, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ନହୁଷ ନାମକ ବୀର ସତ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ପୁଣ୍ୟ, ସଂଯମ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି।
ମା କୃଥା ଦାରୁଣଂ ଦୁଃଖଂ ମୁଂଚ ଶୋକମକାରଣମ୍ । ସ ହି ଜୀଵତି ଧର୍ମାତ୍ମା ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଵିନା ଵନେ
ତୁମେ କଠିନ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅକାରଣ ଶୋକ କରିବାକୁ ଯିଅନାହିଁ; ସେଇ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ମାଆ ବାପା ଠାରୁ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ ବଞ୍ଚୁଛନ୍ତି।
ତପୋଵନେଵ ସତ୍ଯେକସ୍ତପସ୍ଵି ପରିପାଲିତଃ । ଵେଦଵେଦାଂଗତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଧନୁର୍ଵେଦସ୍ଯ ପାରଗଃ
ତପୋବନରେ ଏକାକୀ ରହୁଥିବା ତପସ୍ବୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି; ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି, ଏବଂ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଯଥା ଶଶୀ ଵିରାଜେତ ସ୍ଵକଲାଭିଃ ସ୍ଵତେଜସା । ତଥା ଵିରାଜତେ ସୋଽପି ସ୍ଵକଲାଭିଃ ସୁମଧ୍ଯମେ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ନିଜ ଆଲୋକ ଓ ରଶ୍ମି ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ସେପରି ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ସୁମଧ୍ୟମେ।
ଵିଦ୍ଯାଭିସ୍ତୁ ମହାପୁଣ୍ଯୈସ୍ତପୋଭିର୍ଯଶସା ତଥା । ରାଜତେ ପରଵୀରଘ୍ନୋ ରିପୁହା ସୁରଵଲ୍ଲଭଃ
ବିଦ୍ୟା, ମହାପୁଣ୍ୟ, ତପସ୍ୟା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି—ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଶତ୍ରୁଘାତକ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
ହୁଂଡଂ ନିହତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଂ ତ୍ଵାମେଵଂ ହି ପ୍ରଲପ୍ସ୍ଯତେ । ତ୍ଵଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ଚୈଵ ପୃଥିଵ୍ଯାମେକଭୂପତିଃ
ହୁଣ୍ଡ ନାମକ ଦାନବ ରାଜାକୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେ ତୁମକୁ ଏପରି କହିବେ: ତୁମେ ଓ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ସେ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ରାଜା ହେବେ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାଯୋଗୀ ଯଥା ସ୍ଵର୍ଗେ ତୁ ଵାସଵଃ । ତ୍ଵଂ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ ଭଦ୍ରେ ସୁପୁତ୍ରଂ ଵାସଵୋପମମ୍
ସେ ମହାଯୋଗୀ ହେବେ, ଯେପରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର; ତେଣୁ, ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଏକ ସୁପୁତ୍ର ପାଇବ।
ଯଯାତିଂ ନାମଧର୍ମଜ୍ଞଂ ପ୍ରଜାପାଲନତତ୍ପରମ୍ । ତଥା କନ୍ଯାଶତଂ ଚାପି ରୂପୌଦାର୍ଯଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାରେ ନିୟୋଜିତ ଯୟାତି ନାମକ ପୁଅ ଏବଂ ରୂପ, ଉଦାରତା ଓ ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏକ ଶତ କନ୍ୟା ତୁମର ଜନ୍ମ ନେବ।
ଯାସାଂ ପୁଣ୍ଯୈର୍ମହାରାଜ ଇଂଦ୍ରଲୋକଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି । ଇଂଦ୍ରତ୍ଵଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯତେ ଦେଵି ନହୁଷଃ ପୁଣ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ଏହି କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ; ପୁଣ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନହୁଷ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ହେ ଦେବୀ।
ଯଯାତିର୍ନାମ ଧର୍ମାତ୍ମା ଆତ୍ମଜସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି । ପ୍ରଜାପାଲୋ ମହାରାଜଃ ସର୍ଵଜୀଵଦଯାପରଃ
ଧର୍ମାତ୍ମା ଯୟାତି ନାମକ ପୁଅ ତୁମର ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ଏକ ମହାରାଜା, ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାକାରୀ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କରୁଣାଶୀଳ ହେବେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ଚତ୍ଵାରୋ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ମହୌଜସଃ । ବଲଵୀର୍ଯସମୋପେତା ଧନୁର୍ଵେଦସ୍ଯ ପାରଗାଃ
ତାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପୁଅ ହେବେ, ସେମାନେ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଳ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ସମ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ପ୍ରଥମଶ୍ଚ ତୁରୁର୍ନାମ ପୁରୁର୍ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ । ଉରୁର୍ନାମ ତୃତୀଯଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଥୋ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ଯଦୁଃ
ପ୍ରଥମ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ତୁରୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ପୁରୁ, ତୃତୀୟ ପୁଅଙ୍କ ନାମ ଉରୁ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ, ଅତି ପ୍ରାକ୍ରମଶାଳୀ, ଯଦୁ।
ଏଵଂ ପୁତ୍ରା ମହାଵୀର୍ଯାସ୍ତେଜସ୍ଵିନୋ ମହାବଲାଃ । ଭଵିଷ୍ଯଂତି ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵତେଜଃ ସମନ୍ଵିତାଃ
ଏଭଳି, ପୁଅମାନେ ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ; ସେମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ତେଜରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।
ଯଦୋଶ୍ଚୈଵ ସୁତା ଵୀରାଃ ସିଂହତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମାଃ । ତେଷାଂ ନାମାନି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଗଦତଃ ଶୃଣୁ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏବଂ ଯଦୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ ବିର ଓ ସିଂହ ସମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ହେ ଶୁଭେ, ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ତୋତେ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଭୋଜଶ୍ଚ ଭୀମକଶ୍ଚାପି ଅଂଧକଃ କୁଞ୍ଜରସ୍ତଥା । ଵୃଷ୍ଣିର୍ନାମ ସୁଧର୍ମାତ୍ମା ସତ୍ଯାଧାରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଭୋଜ, ଭୀମକ, ଅନ୍ଧକ ଓ କୁଞ୍ଜର; ଏବଂ ଏକ ଅତି ଧର୍ମିକ ଓ ସତ୍ୟର ଆଧାର ଭାବେ ବିଶ୍ରୁତ ହେବେ ବୃଷ୍ଣି।
ଷଷ୍ଠସ୍ତୁ ଶ୍ରୁତସେନଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତାଧାରସ୍ତୁ ସପ୍ତମଃ । କାଲଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାଵୀର୍ଯଃ ସମରେ କାଲଜିଦ୍ବଲୀ
ଛଅ ନମ୍ବରେ ଶ୍ରୁତସେନ ଓ ସାତ ନମ୍ବରେ ଶ୍ରୁତାଧାର; ଏହିପରି, କାଳଦଂଷ୍ଟ୍ର ନାମକ ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ କାଳକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରେ।
ଯଦୋଃ ପୁତ୍ରା ମହାଵୀର୍ଯା ଯାଦଵାଖ୍ଯା ଵରାନନେ । ତେଷାଂ ତୁ ପୁତ୍ରାଃ ପୌତ୍ରାସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସହସ୍ରଶଃ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯଦୁଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ 'ଯାଦବ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ; ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ହଜାର ହଜାର ହେବେ।
ଏଵଂ ନହୁଷଵଂଶୋ ଵୈ ତଵ ଦେଵି ଭଵିଷ୍ଯତି । ଦୁଃଖମେଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୁଖେନାନୁପ୍ରଵର୍ତଯ
ଏହିପରି, ତୁମର ନହୁଷ ବଂଶ ହେବ; ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼ି, ଆନନ୍ଦରେ ଆଗକୁ ବଢ଼।
ସମେଷ୍ଯତି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଵ ଭର୍ତା ଶୁଭାନନେ । ନିହତ୍ଯ ଦାନଵଂ ହୁଂଡଂ ତ୍ଵାମେଵଂ ପରିଣେଷ୍ଯତି
ହେ ଶୁଭମୁଖୀ, ତୁମର ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ ସ୍ୱାମୀ ଆସିବେ; ଦାନବ ହୁଣ୍ଡକୁ ମାରି, ସେ ତୁମକୁ ବିବାହ କରିବେ।
ଦୁଃଖଜାତାନି ସୋଷ୍ଣାନି ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ହି ପତଂତି ଚ । ଅଶ୍ରୂଣି ଚେଂଦୁମତ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂମାର୍ଜଯତି ମାନଦଃ
ଦୁଃଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ଜଳନ୍ତା ଅଶ୍ରୁ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଚକୁରୁ ଝରିପଡ଼ୁଛି; ମାନଦାତା ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ପୁଛିଦେଉଛନ୍ତି।
ଆଯୋଶ୍ଚ ଦୁଃଖମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ଵକୁଲଂ ତାରଯିଷ୍ଯତି । ସୁଖିନଂ ପିତରଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଜାପାଲୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ତୁମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ ଓ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ; ପିତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରି, ପ୍ରଜାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେବେ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଦେଵାନାଂ କଥନଂ ଶୁଭେ । ଦୁଃଖଂ ଶୋକଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୁଖେନ ପରିଵର୍ତ୍ତଯ
ହେ ଶୁଭେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକକୁ ଛାଡ଼ି, ଆନନ୍ଦରେ ରୁଚି ଦେ।
ଅଶୋକସୁଂଦର୍ଯୁଵାଚ- କଦା ହ୍ଯେଷ୍ଯତି ମେ ଭର୍ତ୍ତା ଵିହିତୋ ଦୈଵତୈର୍ଯଦି । ସତ୍ଯଂ ଵଦ ସ୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ମମ ସୌଖ୍ଯଂ ଵିଵର୍ଦ୍ଧଯ
ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀ କହିଲେ— ଯଦି ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ମୋ ସ୍ୱାମୀ କେବେ ଆସିବେ? ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା, ଏହି କଥା ଠିକ୍ ଠିକ୍ କହ, ମୋର ସୁଖ ବଢ଼ା।
ଵିଦ୍ଵର ଉଵାଚ- ଅଚିରାଦ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ଭର୍ତାରଂ ତ୍ଵମେଵଂ ଶୃଣୁ ସୁଂଦରି । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗାମାଥ ଗଂଧର୍ଵୋ ଵିବୁଧାଲଯମ୍
ବିଦ୍ବର କହିଲେ— ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ; ଶୁଣ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ଏହିପରି କହି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଶୋକସୁଂଦରୀ ସା ଚ ତପସ୍ତେପେ ହି ତତ୍ର ଵୈ । କାମଂ କ୍ରୋଧଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଲୋଭଂ ଚାପି ଶିଵାତ୍ମଜା
ସେଠାରେ ଆଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ତପସ୍ୟା କଲେ; ଆଶା, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭକୁ ଛାଡ଼ି, ଶିବଙ୍କର ଝିଅ ତପ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ନାହୁଷାଖ୍ଯାନେ ନଵାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡର ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଚ୍ୟବନ ଚରିତ୍ର ଓ ନହୁଷ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏହା ଏକ ଶତ ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଆମଂତ୍ର୍ଯ ସ ମୁନୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵଶିଷ୍ଠଂ ତପତାଂଵରମ୍ । ସମୁତ୍ସୁକୋ ଗଂତୁକାମୋ ନହୁଷୋ ଦାନଵଂ ପ୍ରତି
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ, ବିଶେଷ କରି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ନହୁଷ ଦାନବ ସହ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଵଶିଷ୍ଠାଦ୍ଯାସ୍ତପୋଧନାଃ । ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯୈନମାଯୁପୁତ୍ରଂ ମହାବଲମ୍
ତାପରେ ବଶିଷ୍ଠ ଆଦି ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ନହୁଷଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ।
ଆକାଶେ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଜଘ୍ନୁର୍ଵୈ ଦୁଂଦୁଭୀନ୍ମୁଦା । ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଚକ୍ରୁସ୍ତେ ନହୁଷସ୍ଯ ଚ ମୂର୍ଧନି
ଆକାଶରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଡ଼ଙ୍ଗ ମାରିଲେ ଓ ନହୁଷଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ।
ଅଥ ଦେଵଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସୁରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସମାଗତଃ । ଦଦୌ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚାସ୍ତ୍ରାଣି ସୂର୍ଯତେଜୋପମାନି ଚ
ତାପରେ ସହସ୍ରନୟନ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆସି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।