ରତ୍ନକାଂଚନବଦ୍ଧେନ ସଂପୂର୍ଣେନ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଶ୍ଵେତଂ ନାଗଂ ସୁରୂପଂ ଚ ସହସ୍ରଶିରସଂ ଵରମ୍
ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶଂଖ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ଏକ ଧଳା, ଶୋଭାମୟ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡିଆ ସାପକୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଉଥିଲା।
ମହାମଣିଯୁତଂ ଦୀପ୍ତଂ ଧାମଜ୍ଵାଲାସମାକୁଲମ୍ । କ୍ଷିପ୍ତଂ ତେନ ମୁଖପ୍ରାଂତେ ଦତ୍ତଂ ମୁକ୍ତାଫଲଂ ପୁନଃ
ବଡ଼ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପ୍ରଭାରେ ଆବୃତ, ସେ ସାପର ମୁହଁରେ ଏକ ମୁକ୍ତା ରଖିଲେ।
କଂଠେ ତସ୍ଯାଃ ସ ଦେଵେଶ ଇଂଦୁମତ୍ଯା ମହାଯଶାଃ । ପଦ୍ମଂ ହସ୍ତେ ତତୋ ଦତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରତି ଜଗ୍ମିଵାନ୍
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କ ପତି, ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ପଦ୍ମ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁନି ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଵଂଵିଧଂ ମହାସ୍ଵପ୍ନଂ ତଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ସୁତୋତ୍ତମମ୍ । ସମାଚଷ୍ଟ ମହାଭାଗା ଆଯୁଂ ଭୂମିପତୀଶ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ମହାସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଇନ୍ଦୁମତୀ ଏହା ଆୟୁ ଭୂମିର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ମହାରାଜଶ୍ଚିଂତଯାମାସ ଵୈ ପୁନଃ । ସମାହୂଯ ଗୁରୁଂ ପଶ୍ଚାତ୍କଥିତଂ ସ୍ଵପ୍ନମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ପୁଣିଥରେ ଭାବିଲେ; ତାପରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଡାକି, ସେ ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱପ୍ନଟିଏ ବିସ୍ତାରରେ କହିଲେ।
ଶୌନକଂ ସୁମହାଭାଗଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଵରମ୍ । ରାଜୋଵାଚ- ଅଦ୍ଯ ରାତ୍ରୌ ମହାଭାଗ ମମ ପତ୍ନ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେ ଶୌନକଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯିଏ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ରାଜା କହିଲେ— 'ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏ ମଧୁର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ରାତିରେ ମୋର ସ୍ତ୍ରୀ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି—'
ଵିପ୍ରୋ ଗେହଂ ଵିଶନ୍ଦୃଷ୍ଟଃ କିମିଦଂ ସ୍ଵପ୍ନକାରଣମ୍ । ଶୌନକ ଉଵାଚ- ଵରୋ ଦତ୍ତସ୍ତୁ ତେ ପୂର୍ଵଂ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଣ ଧୀମତା
'ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖାଗଲା— ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର କାରଣ କ'ଣ?' ଶୌନକ କହିଲେ— 'ପୂର୍ବରୁ ଧୀର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।'
ଆଦିଷ୍ଟଂ ଚ ଫଲଂ ରାଜ୍ଞାଂ ସୁଗୁଣଂ ସୁତହେତଵେ । ତତ୍ଫଲଂ କିଂ କୃତଂ ରାଜନ୍କସ୍ମୈ ତ୍ଵଯା ନିଵେଦିତମ୍
'ସେ ଫଳଟିଏ ଏକ ଗୁଣବାନ ପୁଅ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଫଳଟିଏ ସହିତ ତୁମେ କ'ଣ କରିଥିଲ? କାହାକୁ ଦେଇଥିଲ?'
ସୁଭାର୍ଯାଯୈ ମଯା ଦତ୍ତମିତି ରାଜ୍ଞୋଦିତଂ ଵଚଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵୋଵାଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ଶୌନକୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ରାଜା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହା ମୋ ଗୁଣବତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଇଥିଲି।' ଏହା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୌନକ କହିଲେ—
ଦତ୍ତାତ୍ରେଯପ୍ରସାଦେନ ତଵ ଗେହେ ସୁତୋତ୍ତମଃ । ଵୈଷ୍ଣଵାଂଶେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
'ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ କୃପାରେ, ତୁମ ଘରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରେ ଭାଗୀ ହେବେ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ସ୍ଵପ୍ନସ୍ଯ କାରଣଂ ରାଜନ୍ନେତତ୍ତେ କଥିତଂ ମଯା । ଇଂଦ୍ରୋପେଂଦ୍ର ସମଃ ପୁତ୍ରୋ ଦିଵ୍ଯଵୀର୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ରାଜା, ସ୍ୱପ୍ନର କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ତୁମ ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବେ।'
ପୁତ୍ରସ୍ତେ ସର୍ଵଧର୍ମାତ୍ମା ସୋମଵଂଶସ୍ଯ ଵର୍ଦ୍ଧନଃ । ଧନୁର୍ଵେଦେ ଚ ଵେଦେ ଚ ସଗୁଣୋସୌ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ତୁମ ପୁଅ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସୋମବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇବେ, ଧନୁର୍ବେଦ ଓ ବେଦ ଉଭୟରେ ଗୁଣୀ ହେବେ।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ରାଜାନଂ ଶୌନକୋ ଗତଵାନ୍ଗୃହମ୍ । ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ରାଜାଭୂତ୍ପ୍ରିଯଯା ସହ
ଏଭଳି କହି ଶୌନକ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ; ରାଜା ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଖୁସିରେ ରହିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ଚତୁରଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା ଓ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ଏକଶତଚାରି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କୁଞ୍ଜଲ ଉଵାଚ- ଗତା ସା ନନ୍ଦନଵନଂ ସଖୀଭିଃ ସହ କ୍ରୀଡିତୁମ୍। ତତ୍ରାକର୍ଣ୍ଯ ମହଦ୍ଵାକ୍ଯମପ୍ରିଯଂ ତୁ ତଦା ପିତୁଃ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ସେ ସହେଳୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବାକୁ ନନ୍ଦନବନକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅପ୍ରିୟ କଥା ଶୁଣିଲା।
ଚାରଣାନାଂ ସୁସିଦ୍ଧାନାଂ ଭାଷତାଂ ହର୍ଷଣେନ ତୁ। ଆଯୋର୍ଗେହେ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମଃ
ସିଦ୍ଧ ଚାରଣମାନେ ଯେଉଁଠି କଥା କହୁଥିଲେ, ସେଠାରୁ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲା— 'ତୁମ ଘରେ ଏକ ଶୂରବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—'
ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ହୁଣ୍ଡସ୍ଯାଂତଂ କରିଷ୍ଯତି । ଏଵଂଵିଧଂ ମହଦ୍ଵାକ୍ଯମପ୍ରିଯଂ ଦୁଃଖଦାଯକମ୍
'—ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ହେବେ, ଯିଏ ହୁଣ୍ଡଙ୍କ ଶେଷ କରିଦେବେ; ଏଭଳି ଏକ ମହାନ୍ ଏବଂ ଦୁଃଖଦାୟକ ସନ୍ଦେଶ ମିଳିଲା।'
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ସମାଯାତା ପିତୁରଗ୍ରେ ନିଵେଦିତମ୍ । ସମାସେନ ତଯା ତସ୍ଯ ପୁରତୋ ଦୁଃଖଦାଯକମ୍
ଏହି ଦୁଃଖଦାୟକ କଥା ଶୁଣି, ସେ ପଛକୁ ଫେରିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ସେଇ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲା।
ପିତୁରଗ୍ରେ ଜଗାଦାଥ ପିତା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଵିସ୍ମିତଃ । ଶାପମଶୋକସୁଂଦର୍ଯାଃ ସସ୍ମାର ଚ ପୁରାକୃତମ୍
ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ କହିଲା; ପିତା ଏହା ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଏତସ୍ଯାର୍ଥେ ତପସ୍ତେପେ ସେଯଂ ଚାଶୋକସୁଂଦରୀ । ଗର୍ଭସ୍ଯ ନାଶନାଯୈଵ ଇଂଦୁମତ୍ଯାଃ ସ ଦାନଵଃ
ଏହି କାରଣରେ, ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ନାଶ ପାଇଁ, ସେ ଦାନବ ଏହି ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲା।
ଵିଚକ୍ରେ ଉଦ୍ଯମଂ ଦୁଷ୍ଟଃ କାଲାକୃଷ୍ଟୋ ଦୁରାତ୍ମଵାନ୍ । ଛିଦ୍ରାନ୍ଵେଷୀ ତତୋ ଭୂତ୍ଵା ଇଂଦୁମତ୍ଯାସ୍ତୁ ନିତ୍ଯଶଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, କାଳରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ, ସଦା ଇନ୍ଦୁମତୀର ଦୋଷ ଖୋଜୁଥିଲା, ସେ ନିତ୍ୟ ଅବସର ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା।
ଯଦା ପଶ୍ଯତି ତାଂ ରାଜ୍ଞୀଂ ରୂପୌଦାର୍ଯଗୁଣାନ୍ଵିତାମ୍ । ଦିଵ୍ଯତେଜଃ ସମାଯୁକ୍ତାଂ ରକ୍ଷିତାଂ ଵିଷ୍ଣୁତେଜସା
ଯେତେବେଳେ ସେ ରାଜ୍ଞୀଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲା, ଯିଏ ରୂପ, ଉଦାରତା ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜରେ ସୁରକ୍ଷିତ—
ଦିଵ୍ଯେନ ତେଜସା ଯୁକ୍ତାଂ ସୂର୍ଯବିଂବୋପମାଂ ତୁ ତାମ୍ । ତସ୍ଯାଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ମହାଭାଗ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ସ୍ଥିତଃ ସଦା
ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଭରିଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦଳା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେଉଁଠି, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ସେ ନିତ୍ୟ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।
ଦୂରାତ୍ସ ଦାନଵୋ ଦୁଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ବହୁଦର୍ଶଯନ୍ । ନାନାଵିଦ୍ଯାଂ ମହୋଗ୍ରାଂ ଚ ଭୀଷିକାଂ ସୁଵିଭୀଷିକାମ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଦୂରରୁ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାୟା ଦେଖାଉଥିଲା।
ଗର୍ଭସ୍ଯ ତେଜସା ଯୁକ୍ତା ରକ୍ଷିତା ଵିଷ୍ଣୁତେଜସା । ଭଯଂ ନ ଜାଯତେ ତସ୍ଯା ମନସ୍ଯେଵ କଦାପୁନଃ
ଗର୍ଭର ତେଜରେ ଭରିଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷିତ, ତାଙ୍କ ମନରେ କେବେ ଭୟ ଆସିଲା ନାହିଁ।
ଵିଫଲୋ ଦାନଵୋ ଜାତ ଉଦ୍ଯମଶ୍ଚ ନିରର୍ଥକଃ । ମନୀପ୍ସିତଂ ନୈଵ ଜାତଂ ହୁଂଡସ୍ଯାପି ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଦାନବଙ୍କର ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ଅର୍ଥହୀନ ହେଲା; ଦୁଷ୍ଟ ହୁଣ୍ଡଙ୍କର ଇଚ୍ଛା କେବେ ପୂରଣ ହେଲା ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଵର୍ଷଶତଂ ପୂର୍ଣଂ ପଶ୍ଯମାନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚ । ପ୍ରସୂତା ସା ହି ପୁତ୍ରଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଭାନୋସ୍ତନଯା ତଦା
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ତାପରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ରାତ୍ରାଵେଵ ସୁତଶ୍ରେଷ୍ଠ ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୋ ଵ୍ଯଜାଯତ । ତେଜସାତୀଵ ଭାତ୍ଯେଷ ଯଥା ସୂର୍ଯୋ ନଭସ୍ତଲେ
ହେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ, ରାତିରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏମିତି ତେଜ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ତେଜମୟ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଅଥ ଦାସୀ ମହାଦୁଷ୍ଟା କାଚିତ୍ସୂତିଗୃହାଗତା । ଅଶୌଚାଚାରସଂଯୁକ୍ତା ମହାମଂଗଲଵାଦିନୀ
ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ଏକ ବହୁତ ଦୁଷ୍ଟ ଦାସୀ, ଯିଏ ସୂତିଘରକୁ ଆସିଥିଲା, ଅଶୁଚି କାମ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସର୍ଵଂ ସମାଜ୍ଞାଯ ସ ହୁଂଡୋ ଦାନଵାଧମଃ । ଦାସ୍ଯା ଅଂଗଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯୈଵ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଶ୍ଚାଯୁମନ୍ଦିରେ
ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ସବୁ କିଛି ଜାଣି, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ହୁଣ୍ଡ ଦାସୀଙ୍କ ଦେହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଏଭଳି ଭାବେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ।