ଦେଵଵୀର୍ଯଂ ସୁତେଜଂ ଚ ଅଜେଯଂ ଦେଵଦାନଵୈଃ। କ୍ଷତ୍ରିଯୈ ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈର୍ଦାନଵୈଃ କିନ୍ନରୈସ୍ତଥା
'ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ତେଜ ଓ ଦେବତା-ଦାନବ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ, ଦାନବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।'
ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣସମ୍ଭକ୍ତଃ ପ୍ରଜାପାଲୋ ଵିଶେଷତଃ। ଯଜ୍ଵା ଦାନପତିଃ ଶୂରଃ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲଃ
'ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା, ବିଶେଷ କରି ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଯଜ୍ଞ କରିବା, ଦାନ ଦେବା, ସୂରବୀର ଓ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଦୟା କରିବା।'
ଦାତା ଭୋକ୍ତା ମହାତ୍ମା ଚ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ପଣ୍ଡିତଃ। ଧନୁର୍ଵେଦେଷୁ ନିପୁଣଃ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଚ ପରାଯଣଃ
'ଦାତା, ଭୋକ୍ତା, ମହାତ୍ମା, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପଣ୍ଡିତ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରବୀଣ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।'
ଅନାହତମତିର୍ଧୀରଃ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପରାଜିତଃ। ଏଵଂ ଗୁଣଃ ସୁରୂପଶ୍ଚ ଯସ୍ମାଦ୍ଵଞ୍ଶଃ ପ୍ରସୂଯତେ
'ଅଚଳ ମନ, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ଏପରି ଗୁଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଯାହାରୁ ବଂଶ ଚାଲିବ।'
ଦେହି ପୁତ୍ରଂ ମହାଭାଗ ମମଵଂଶପ୍ରଧାରକମ୍। ଯଦି ଚାପି ଵରୋ ଦେଯସ୍ତ୍ଵଯା ମେ କୃପଯା ଵିଭୋ
'ହେ ମହାଭାଗ, ଦୟାକରି ମୋ ବଂଶ ଚାଲିବା ପୁଅ ଦିଅ। ଯଦି ତୁମେ ଦୟା କରି ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛ, ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।'
"ଦତ୍ତାତ୍ରେଯ ଉଵାଚ- ଏଵମସ୍ତୁ ମହାଭାଗ ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଗୃହେ ଵଂଶକରଃ ପୁଣ୍ଯଃ ସର୍ଵଜୀଵଦଯାକରଃ
ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ କହିଲେ — 'ତଥାastu, ହେ ମହାଭାଗ, ତୁମ ଘରେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ହେବେ, ଯିଏ ବଂଶ ଚାଲିବା, ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ।'
ଏଭିର୍ଗୁଣୈସ୍ତୁ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵୈଷ୍ଣଵାଂଶେନ ସଂଯୁତଃ । ରାଜା ଚ ସାର୍ଵଭୌମଶ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯୋ ନରେଶ୍ଵରଃ
ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଦେଶର ଶାସକ ହେଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ।
ଏଵଂ ଖଲୁ ଵରଂ ଦତ୍ଵା ଦଦୌ ଫଲମନୁତ୍ତମମ୍। ଭୂପମାହ ମହାଯୋଗୀ ସୁଭାର୍ଯାଯୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ଏଭଳି ଦୟା କରି, ସେ ଅପୂର୍ବ ଫଳ ଦେଲେ; ମହାଯୋଗୀ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ଫଳ ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସୃଜ୍ଯୈଵ ତମାଯୁଂ ପ୍ରଣତଂ ପୁରଃ। ଆଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦ୍ଯୈଵ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନମଧୀଯତ
ଏଭଳି କହି, ସେ ଆୟୁଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମ୍ମାନରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଥିଲେ, ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଭାଗେ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେ ମହାମୁନୌ । ଆଜଗାମ ମହାରାଜ ଆଯୁଶ୍ଚ ସ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରତି
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ସେ ମହାମୁନି ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ତେବେ ଆୟୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଲେ।
ଇଂଦୁମତ୍ଯା ଗୃହଂ ହୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ଶ୍ରିଯାନ୍ଵିତମ୍ । ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧାର୍ଥମିଂଦ୍ରସ୍ଯ ସଦନୋପମମ୍
ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥିବା ଏହି ଘର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ରାଜ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ସ ମେଧାଵୀ ଯଥା ସ୍ଵର୍ଗେ ପୁରଂଦରଃ । ସ୍ଵର୍ଭାନୁସୁତଯା ସାର୍ଦ୍ଧମିଂଦୁମତ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଏଭଳି ଶାସନ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏହିପରି ଇନ୍ଦୁମତୀ, ସ୍ୱରଭାନୁଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ଚଲାଇଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସା ଚ ଇଂଦୁମତୀ ରାଜ୍ଞୀ ଗର୍ଭମାପ ଫଲାଶନାତ୍ । ଦତ୍ତାତ୍ରେଯସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଦିଵ୍ଯତେଜଃ ସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ ରାଣୀ ଇନ୍ଦୁମତୀ, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଫଳ ଖାଇ, ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ସନ୍ତାନ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ।
ଇଂଦୁମତ୍ଯା ମହାଭାଗ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦୃଷ୍ଟମନୁତ୍ତମମ୍ । ରାତ୍ରୌ ଦିଵାନ୍ଵିତଂ ତାତ ବହୁମଂଗଲଦାଯକମ୍
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଇନ୍ଦୁମତୀ ଏକ ଅପୂର୍ବ ସ୍୵ପ୍ନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରାତିରେ ଦିନ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଦେଉଥିଲା।
ଗୃହାଂତରେ ଵିଶଂତଂ ଚ ପୁରୁଷଂ ସୂର୍ଯସନ୍ନିଭମ୍ । ମୁକ୍ତାମାଲାନ୍ଵିତଂ ଵିପ୍ରଂ ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରେଣଶୋଭିତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ଘର ଭିତରକୁ ଏକ ପୁରୁଷ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୁକ୍ତାମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅତି ଶୋଭାମୟ।
ଶ୍ଵେତପୁଷ୍ପକୃତାମାଲା ତସ୍ଯ କଂଠେ ଵିରାଜତେ । ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗୋ ଦିଵ୍ଯଗଂଧାନୁଲେପନଃ
ଧଳା ଫୁଲର ମାଳା ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଭୁଜଃ ଶଂଖପାଣିର୍ଗଦାଚକ୍ରାସିଧାରକଃ । ଛତ୍ରେଣ ଧ୍ରିଯମାଣେନ ଚଂଦ୍ରବିଂବାନୁକାରିଣା
ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ହାତ, ଏକରେ ଶଂଖ, ଏକରେ ଗଦା, ଏକରେ ଚକ୍ର, ଏକରେ ତଳୱାର ଧରିଥିଲେ; ଚାନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ସମାନ ଏକ ଛତା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧରାଯାଉଥିଲା।
ଶୋଭମାନୋ ମହାତେଜା ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତଃ । ହାରକଂକଣକେଯୂର ନୂପୁରାଭ୍ଯାଂ ଵିରାଜିତଃ
ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ହାର, କଙ୍କଣ, କେୟୂର ଓ ନୂପୁର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଦେହ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
ଚଂଦ୍ରବିଂବାନୁକାରାଭ୍ଯାଂ କୁଂଡଲାଭ୍ଯାଂ ଵିରାଜିତଃ । ଏଵଂଵିଧୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍ସମାଗତଃ
ଚାନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ସଦୃଶ କୁଣ୍ଡଳ ତାଙ୍କ କାନରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ଏଭଳି ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଏକ ପୁରୁଷ ସେଠାରେ ଆସିଥିଲେ।
ଇଂଦୁମତୀଂ ସମାହୂଯ ସ୍ନାପିତା ପଯସା ତଦା । ଶଂଖେନ କ୍ଷୀରପୂର୍ଣେନ ଶଶିଵର୍ଣେନ ଭାମିନୀ
ସେ ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଶଂଖରେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ସଦୃଶ ଦୁଧ ଭରି, ତାହାରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ରତ୍ନକାଂଚନବଦ୍ଧେନ ସଂପୂର୍ଣେନ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଶ୍ଵେତଂ ନାଗଂ ସୁରୂପଂ ଚ ସହସ୍ରଶିରସଂ ଵରମ୍
ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶଂଖ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ଏକ ଧଳା, ଶୋଭାମୟ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡିଆ ସାପକୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଉଥିଲା।
ମହାମଣିଯୁତଂ ଦୀପ୍ତଂ ଧାମଜ୍ଵାଲାସମାକୁଲମ୍ । କ୍ଷିପ୍ତଂ ତେନ ମୁଖପ୍ରାଂତେ ଦତ୍ତଂ ମୁକ୍ତାଫଲଂ ପୁନଃ
ବଡ଼ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପ୍ରଭାରେ ଆବୃତ, ସେ ସାପର ମୁହଁରେ ଏକ ମୁକ୍ତା ରଖିଲେ।
କଂଠେ ତସ୍ଯାଃ ସ ଦେଵେଶ ଇଂଦୁମତ୍ଯା ମହାଯଶାଃ । ପଦ୍ମଂ ହସ୍ତେ ତତୋ ଦତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପ୍ରତି ଜଗ୍ମିଵାନ୍
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦୁମତୀଙ୍କ ପତି, ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ପଦ୍ମ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁନି ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଵଂଵିଧଂ ମହାସ୍ଵପ୍ନଂ ତଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ସୁତୋତ୍ତମମ୍ । ସମାଚଷ୍ଟ ମହାଭାଗା ଆଯୁଂ ଭୂମିପତୀଶ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ମହାସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖି, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଇନ୍ଦୁମତୀ ଏହା ଆୟୁ ଭୂମିର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସମାକର୍ଣ୍ଯ ମହାରାଜଶ୍ଚିଂତଯାମାସ ଵୈ ପୁନଃ । ସମାହୂଯ ଗୁରୁଂ ପଶ୍ଚାତ୍କଥିତଂ ସ୍ଵପ୍ନମୁତ୍ତମମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ପୁଣିଥରେ ଭାବିଲେ; ତାପରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଡାକି, ସେ ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱପ୍ନଟିଏ ବିସ୍ତାରରେ କହିଲେ।
ଶୌନକଂ ସୁମହାଭାଗଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଵରମ୍ । ରାଜୋଵାଚ- ଅଦ୍ଯ ରାତ୍ରୌ ମହାଭାଗ ମମ ପତ୍ନ୍ଯା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସେ ଶୌନକଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯିଏ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ରାଜା କହିଲେ— 'ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏ ମଧୁର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ରାତିରେ ମୋର ସ୍ତ୍ରୀ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି—'
ଵିପ୍ରୋ ଗେହଂ ଵିଶନ୍ଦୃଷ୍ଟଃ କିମିଦଂ ସ୍ଵପ୍ନକାରଣମ୍ । ଶୌନକ ଉଵାଚ- ଵରୋ ଦତ୍ତସ୍ତୁ ତେ ପୂର୍ଵଂ ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଣ ଧୀମତା
'ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖାଗଲା— ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର କାରଣ କ'ଣ?' ଶୌନକ କହିଲେ— 'ପୂର୍ବରୁ ଧୀର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।'
ଆଦିଷ୍ଟଂ ଚ ଫଲଂ ରାଜ୍ଞାଂ ସୁଗୁଣଂ ସୁତହେତଵେ । ତତ୍ଫଲଂ କିଂ କୃତଂ ରାଜନ୍କସ୍ମୈ ତ୍ଵଯା ନିଵେଦିତମ୍
'ସେ ଫଳଟିଏ ଏକ ଗୁଣବାନ ପୁଅ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଫଳଟିଏ ସହିତ ତୁମେ କ'ଣ କରିଥିଲ? କାହାକୁ ଦେଇଥିଲ?'
ସୁଭାର୍ଯାଯୈ ମଯା ଦତ୍ତମିତି ରାଜ୍ଞୋଦିତଂ ଵଚଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵୋଵାଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ଶୌନକୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ରାଜା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହା ମୋ ଗୁଣବତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଇଥିଲି।' ଏହା ଶୁଣି, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୌନକ କହିଲେ—
ଦତ୍ତାତ୍ରେଯପ୍ରସାଦେନ ତଵ ଗେହେ ସୁତୋତ୍ତମଃ । ଵୈଷ୍ଣଵାଂଶେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
'ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ କୃପାରେ, ତୁମ ଘରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରେ ଭାଗୀ ହେବେ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'