କଦାସୌ ଯୌଵନୋପେତସ୍ତଵ ଯୋଗ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଯୌଵନସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ପିବସ୍ଵ ମଧୁମାଧଵୀମ୍
ତୁମ ପାଇଁ ସେ କେବେ ଯୁବା ହୋଇ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ? ଯୁବାବସ୍ଥାର ଶକ୍ତିରେ ମଧୁର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର।
ମଯା ସହ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ରମସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ସୁଖେନ ଵୈ। ହୁଣ୍ଡସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵସ୍ଯ ତନଯା ପୁନଃ
ହେ ବିଶାଳନୟନୀ, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ରମଣ କର। ହୁଣ୍ଡଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶିବଙ୍କର କନ୍ୟା ପୁଣି—
ଉଵାଚ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ସାଧ୍ଵସେନ ସମନ୍ଵିତା। ଅଷ୍ଟାଵିଞ୍ଶତିକେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦ୍ଵାପରାଖ୍ଯେ ଯୁଗେ ତଦା
ଭୟରେ ଭରିତ ହୋଇ, ସେ ଦାନବନାୟକଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲେ—'
ଶେଷାଵତାରୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵସୁଦେଵସୁତୋ ବଲଃ। ରେଵତସ୍ଯ ସୁତାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଭାର୍ଯାଂ ସ ଚ କରିଷ୍ଯତି
'ଶେଷଙ୍କର ଅଂଶ ଧରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ବଳରାମ ରେବତଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ କରିବେ।'
ସାପି ଜାତା ମହାଭାଗ କୃତାଖ୍ଯେ ହି ଯୁଗୋତ୍ତମେ । ଯୁଗତ୍ରଯପ୍ରମାଣେନ ସା ହି ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ବଲାଦପି
ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ମଧ୍ୟ କୃତ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୁଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ତିନି ଯୁଗର ଅନୁପାତରେ, ସେ ବଳରାମଠାରୁ ବଡ଼।
ବଲସ୍ଯ ସା ପ୍ରିଯା ଜାତା ରେଵତୀ ପ୍ରାଣସମ୍ମିତା। ଭଵିଷ୍ଯଦ୍ଵାପରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଇହ ସା ତୁ ଭଵିଷ୍ଯତି
ବଳରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏବଂ ପ୍ରାଣସମ ରେବତୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଭବିଷ୍ୟତ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲେ, ସେ ଏଠାରେ ଥିବେ।
ମାଯାଵତୀ ପୁରା ଜାତା ଗନ୍ଧର୍ଵତନଯା ଵରା । ଅପହୃତ୍ଯ ନିଯମ୍ଯୈଵ ଶମ୍ବରୋ ଦାନଵୋତ୍ତମଃ
ମାୟାବତୀ, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା, ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଦାନବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶମ୍ବର ତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ଭର୍ତା ସମାଖ୍ଯାତୋ ମାଧଵସ୍ଯ ସୁତୋ ବଲୀ। ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ନାମ ଵୀରେଶୋ ଯାଦଵେଶ୍ଵରନନ୍ଦନଃ
ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ମାଧବଙ୍କର ପୁଅ, ପ୍ରବଳ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଯାଦବନାୟକଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ମିନ୍ଯୁଗେ ଭଵିଷ୍ଯେତ ଭାଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ପୁରାତନୈଃ। ଵ୍ଯାସାଦିଭିର୍ମହାଭାଗୈର୍ଜ୍ଞାନଵଦ୍ଭିର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ସେ ଯୁଗରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ—ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ—ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ, ସେପରି ଘଟିବ।
ଏଵଂ ହି ଦୃଶ୍ଯତେ ଦୈତ୍ଯ ଵାକ୍ଯଂ ଦେଵ୍ଯା ତଦୋଦିତମ୍। ମାଂ ପ୍ରତି ହି ଜଗଦ୍ଧାତ୍ର୍ଯା ପୁତ୍ର୍ଯା ହିମଵତସ୍ତଦା
ହେ ଦାଇତ୍ୟ, ଏଭଳି ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ସେ ସମୟରେ ଦେବୀ ଯେପରି କହିଥିଲେ—ହିମବନ୍ତଙ୍କର କନ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ମା, ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ତ୍ଵଂ ତୁ ଲୋଭେନ କାମେନ ଲୁବ୍ଧୋ ଵଦସି ଦୁଷ୍କୃତମ୍ । କିଲ୍ବିଷେଣ ସମାଜୁଷ୍ଟଂ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଵର୍ଜିତମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଲୋଭ ଓ କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଖରାପ କଥା କହୁଛ। ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଓ ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ବିହୀନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ।
ଯଦ୍ଯସ୍ଯଦିଷ୍ଟମେଵାସ୍ତି ଶୁଭଂ ଵାପ୍ଯଶୁଭଂ ଦୃଢମ୍ । ପୂର୍ଵକର୍ମାନୁସାରେଣ ତତ୍ତସ୍ଯ ପରିଜାଯତେ
ଯଦି କିଛି ଦୃଢ଼ ଭାଗ୍ୟ ରହିଛି, ସେଠାରେ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯାହା ହେଉ, ସେ ସବୁ ପୂର୍ବ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଘଟେ।
ଦେଵାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଵଦନେ ଯତ୍ସୁଭାଷିତମ୍। ନିଃସରେଦ୍ଯଦି ସତ୍ଯଂ ତଦନ୍ଯଥା ନୈଵ ଜାଯତେ
ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ମୁଖରୁ ଯାହା ଭଲ କଥା ବାହାରେ, ସେଠି ସତ୍ୟ ଥିଲେ ତାହା ଘଟେ; ନାହିଁ ହେଲେ ଘଟେ ନାହିଁ।
ମଦ୍ଭାଗ୍ଯାଦେଵମାଜ୍ଞାତଂ ନହୁଷସ୍ଯାପି ତସ୍ଯ ଚ। ସମାଯୋଗଂ ଵିଚାର୍ଯୈଵଂ ଦେଵ୍ଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶିଵେନ ଚ
ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ଏହି କଥା ଜଣାପଡିଛି—ନହୁଷ ଓ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କର ଏକତା ଭାବି, ଦେବୀ ଓ ଶିବ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶମଂ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଯଜ ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ମନଃସ୍ଥିତାମ୍। ନୈଵ ଶକ୍ତୋ ଭଵାନ୍ଦୈତ୍ଯ ମେ ମନଶ୍ଚାଲିତୁଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏପରି ଜାଣି, ଶାନ୍ତି ନେ; ମନରେ ଥିବା ଭ୍ରମକୁ ଛାଡ଼। ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଦାଇତ୍ୟ, ତୁମେ ମୋର ମନକୁ କମ୍ପିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ପତିଵ୍ରତା ଦୃଢା ଚିତ୍ତେ ସ କୋ ମେ ଚାଲିତୁଂ କ୍ଷମଃ। ମହାଶାପେନ ଧକ୍ଷ୍ଯାମି ଇତୋ ଗଚ୍ଛ ମହାସୁର
ମୁଁ ମନରେ ଦୃଢ଼ ପତିବ୍ରତା; ମୋତେ କିଏ କମ୍ପିତ କରିପାରିବ? ମହାଶାପରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦହିଦେବି; ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ, ମହାସୁର।
ଏଵମାକର୍ଣ୍ଯ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ହୁଣ୍ଡୋ ଵୈ ଦାନଵୋ ବଲୀ । ମନସା ଚିନ୍ତଯାମାସ କଥଂ ଭାର୍ଯା ଭଵେଦିଯମ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହୁଣ୍ଡ ମନରେ ଭାବିଲେ—'ଏହି ଜଣେ ଝିଅ କିପରି ମୋର ଘରବାଳି ହେବେ?'
ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ହୁଣ୍ଡୋ ମାଯାଵୀ ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ସମାଗତଃ । ତତୋ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ଵେଗେନ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାଦ୍ଵିହାଯ ତାମ୍। ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମାଯାଂ କୃତ୍ଵା ତମୋମଯୀମ୍
ଭଲଭାବେ ଭାବି, ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଣ୍ଡ ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ସେଠାରୁ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଇ, ଅନ୍ୟ ଦିନ ଆସିବା ପରେ ଏକ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଦିଵ୍ଯଂ ମାଯାମଯଂ ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ନାର୍ଯାସ୍ତୁ ଦାନଵଃ । ମାଯଯା କନ୍ଯକା ରୂପୋ ବଭୂଵ ମମ ନନ୍ଦନ
ସେଇ ଦାନବ ମାୟାର ଦ୍ୱାରା ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜଣେ ଝିଅ ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲେ, ମୋ ପ୍ରିୟ।
ସା କନ୍ଯାପି ଵରାରୋହା ମାଯାରୂପାଗମତ୍ତତଃ। ହାସ୍ଯଲୀଲା ସମାଯୁକ୍ତା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଭଵନନ୍ଦିନୀ
ସେ ମାୟାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ଝିଅ ହସିଖେଳା କରି, ଯେଉଁଠି ଭବନନ୍ଦିନୀ ରହୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ନିଗ୍ଧେଵ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଂ ପ୍ରତି । କାସି କସ୍ଯାସି ସୁଭଗେ ତିଷ୍ଠସି ତ୍ଵଂ ତପୋଵନେ
ସେ ଝିଅ ମଧୁର କଥାରେ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—'ତୁମେ କିଏ, ଭାଗ୍ୟବତୀ? କାହାର ଝିଅ, ଏଠି ତପୋବନରେ କିଏ ରହୁଛ?'
କିମର୍ଥଂ କ୍ରିଯତେ ବାଲେ କାମଶୋଷଣକଂ ତପଃ। ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ସୁଭଗେ କିନ୍ନିମିତ୍ତଂ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
'ଏ ଝିଅ, କାହିଁକି ଏମିତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରୁଛ, ଯାହା ମନର ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଉଛି? ଏହାର କାରଣ କଣ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ କାମ କାହିଁକି କରୁଛ, ମୋତେ କୁହ।'
ତନ୍ନିଶମ୍ଯ ଶୁଭଂ ଵାକ୍ଯଂ ଦାନଵେନାପି ଭାଷିତମ୍ । ମାଯାରୂପେଣ ଛନ୍ନେନ ସାଭିଲାଷେଣ ସତ୍ଵରମ୍
ଦାନବ ମାୟାର ରୂପ ଧରି କହିଥିବା ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ଭଲପାଇବାରେ ଭରିଥିବା ସେ ଝିଅ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଆତ୍ମସୃଷ୍ଟି ସୁଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ତୁ ଯଥା ପୁରା । ତପସଃ କାରଣଂ ସର୍ଵଂ ସମାଚଷ୍ଟ ସୁଦୁଃଖିତା
ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ନିଜ ଜନ୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ କଥା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର କାରଣ ସବୁ ଖୋଲାସା କରି କହିଦେଲେ।
ଉପପ୍ଲଵଂ ତୁ ତସ୍ଯାପି ଦାନଵସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ। ମାଯାରୂପଂ ନ ଜାନାତି ସୌହୃଦାତ୍କଥିତଂ ତଯା
କିନ୍ତୁ ସେ, ମିତ୍ରତାରେ ଭରିଥିବାରୁ, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବର ମାୟା ରୂପକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ଖୋଲାମେଳା କଥା କହିଦେଲେ।
"ହୁଣ୍ଡ ଉଵାଚ- ପତିଵ୍ରତାସି ହେ ଦେଵି ସାଧୁଵ୍ରତପରାଯଣା। ସାଧୁଶୀଲସମାଚାରା ସାଧୁଚାରା ମହାସତୀ
ହୁଣ୍ଡ କହିଲେ—'ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ପତିନିଷ୍ଠା, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଆଚରଣ ଥିବା, ମହାପତିବ୍ରତା ଅଟଳ ନାରୀ।'
ଅହଂ ପତିଵ୍ରତା ଭଦ୍ରେ ପତିଵ୍ରତପରାଯଣା। ତପଶ୍ଚରାମି ସୁଭଗେ ଭର୍ତୁରର୍ଥେ ମହାସତୀ
'ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ପତିନିଷ୍ଠା ଓ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ। ମୋ ପତି ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମହାପତିବ୍ରତା।'
ମମ ଭର୍ତା ହତସ୍ତେନ ହୁଂଡେନାପି ଦୁରାତ୍ମନା। ତସ୍ଯ ନାଶାଯ ଵୈ ଘୋରଂ ତପସ୍ଯାମି ମହତ୍ତପଃ
'ମୋର ପତିକୁ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ହୁଣ୍ଡ ମାରିଦେଇଛି। ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଛି।'
ଏହି ମେ ସ୍ଵାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ଗଂଗାତୀରେ ଵସାମ୍ଯହମ୍। ଅନ୍ଯୈର୍ମନୋହରୈର୍ଵାକ୍ଯୈରୁକ୍ତା ପ୍ରତ୍ଯଯକାରକୈଃ
'ଆସ, ମୋର ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଚଳ, ମୁଁ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ରହୁଛି। ଅନ୍ୟ ଆকর୍ଷଣୀୟ ଓ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନାଇଦେଲେ।'
ହୁଂଡେନ ସଖିଭାଵେନ ମୋହିତା ଶିଵନଂଦିନୀ। ସମାକୃଷ୍ଟା ସୁଵେଗେନ ମହାମୋହେନ ମୋହିତା
ହୁଣ୍ଡ ସଖୀ ଭାବେ ଅଭିନୟ କରି ଶିବନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଭୁଲାଇଦେଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ମୋହରେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଆକର୍ଷିତ କରି ନେଲେ।