ତତ୍ର ଶାଂତିର୍ମହାରାଜ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ । ଅନ୍ଯେଷ୍ଵେଵ ସୁଭଵ୍ଯେଷୁ ରାଜଦ୍ଵାରେ ଗତେ ନରେ
ହେ ରାଜା, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଶାନ୍ତି ହେବ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ସମୟରେ ବା ରାଜଦ୍ୱାରକୁ ଯିବା ବେଳେ—
ଵାସୁଦେଵାଭିଧାନସ୍ଯ ଅଯୁତଂ ଜପତେ ନରଃ । ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ସଂସ୍ନାତଃ କ୍ରୋଧଲୋଭଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯଦି କେହି ଶୁଦ୍ଧ ଦେହରେ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ଛାଡ଼ି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରେହି, ଭାସୁଦେବ ନାମ ଦଶ ହଜାର ଥର ଜପ କରେ—
ତିଲତଂଡୁଲକୈର୍ହୋମଂ ଦଶାଂଶମାଜ୍ଯମିଶ୍ରିତମ୍ । ଵାସୁଦେଵଂ ପ୍ରପୂଜ୍ଯୈଵ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତମାନସଃ
ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା, ଦଶମାଂଶ ଘୃତ ମିଶାଇ ହୋମ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଭାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଶ୍ଲୋକଂ ପ୍ରତି ତତୋ ଦେଯଂ ହୋମଂ ଧ୍ଯାନେନ ମାନଵୈଃ । ତେଷାଂ ସୁଭୃତ୍ଯଵନ୍ନିତ୍ଯଂ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ନୈଵ ତ୍ଯଜାମ୍ଯହମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ପରେ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭକ୍ତ ସେବକମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଏ ନାହିଁ।
କଲୌ ଯୁଗେ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସ୍ତୋତ୍ରେ ଦାସ୍ଯଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି । ଵେଦଭଂଗପ୍ରସଂଗେନ ଯସ୍ଯ କସ୍ଯ ନ ଦୀଯତେ
କଳିଯୁଗ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସିଲେ, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ସେବକ ହେବାକୁ ହେବ; କିନ୍ତୁ ବେଦ ଅବମାନିତ ହେଲେ, ଯେକେହି ଚାହିଲେ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।
ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧାର୍ଥଃ ସ ଚୈଵ ହି ଭଵିଷ୍ଯତି । ଏଵଂ ହି ସଫଲଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମଯା ଭୂପ କୃତଂ ଶୃଣୁ
ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଏଭଳି ମୋତେ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଫଳଦାୟକ— ରାଜା, ଏହା ଶୁଣ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ତେନ ଜପ୍ତଂ ରୁଦ୍ରେଣ ଵୈ ପୁରା । ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵିନିର୍ମୁକ୍ତ ଇଂଦ୍ରୋ ମୁକ୍ତଶ୍ଚ କିଲ୍ବିଷାତ୍
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ପୂର୍ବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜପିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଛାଡ଼ିଥିଲେ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷଯୋ ଗୁହ୍ଯାଃ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରାମରାଃ । ନାଗୈସ୍ତୁ ପୂଜିତଂ ସ୍ତୋତ୍ରମାପୁଃ ସିଦ୍ଧିଂ ମନୀପ୍ସିତାମ୍
ଦେବତା, ଗୁପ୍ତ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଅମର ଏବଂ ନାଗମାନେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ପୂଜି, ନିଜ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ।
ପୁଣ୍ଯୋ ଧନ୍ଯଃ ସ ଵୈ ଦାତା ପୁତ୍ରଵାନ୍ହି ଭଵିଷ୍ଯତି । ଜପିଷ୍ଯତି ମମ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଯେଉଁଠି ଦାନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଓ ଧନ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଅ ପାଇବେ। ଯେଉଁଠି ମୋର ଷ୍ଟୋତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି, ସେଠି ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଆଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ସାର୍ଧଂ ମମ ସ୍ଥାନଂ ନୃପୋତ୍ତମ । ହସ୍ତାଵଲଂବନଂ ଦତ୍ତଂ ହରିଣା ତସ୍ଯ ଭୂପତେଃ
ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତୁମ ଜଣାଣୀ ସହିତ ମୋ ଘରକୁ ଆସ; ହରି ତାହା ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି ସାହାଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।
ନେଦୁର୍ଦୁଂଦୁଭଯସ୍ତତ୍ର ଗଂଧର୍ଵା ଲଲିତଂ ଜଗୁଃ । ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
ସେଠି ଢୋଲ ମାରାଯାଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ; ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରି ଫୁଲ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ଵେଦସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ସ୍ତୁଵଂତି ତେ । ତତୋ ଦଯିତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଜଗାମ ନୃପତିର୍ହରିମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ବେଦ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ; ତାପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ ରାଜା ହରିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତଂ ସ୍ତୂଯମାନଂ ସୁରସିଦ୍ଧସଂଘୈଃ ସ ଵିଜ୍ଵଲଃ ପଶ୍ଯତି ହୃଷ୍ଟମାନସଃ । ସମାଗତସ୍ତିଷ୍ଠତି ଯତ୍ର ଵୈ ପିତା ମାତା ଚ ଵେଗେନ ମହାପ୍ରଭାଵଃ
ସେ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ସେଠି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମନ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେଠି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାପା ଓ ମାଆ ଦ୍ରୁତ ଆସି ଉଭୟେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ନଵନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନଙ୍କ କଥାରେ ଗୁରୁତୀର୍ଥରେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନର ଉନନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ- ନର୍ମଦାଯାସ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଵଟେ ତିଷ୍ଠତି ଵୈ ପିତା । ଵିଜ୍ଵଲୋଽପି ସମାଯାତଃ ପିତରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସଃ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ନର୍ମଦା ନଦୀର ସୁନ୍ଦର କୂଳରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବାପା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଧ୍ୟ ଆସି, ବାପାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଵାସୁଦେଵାଭିଧାନସ୍ଯ ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ଯାପି ମହାମତିଃ । ସମାଚଷ୍ଟେ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ମହିମାନଂ ପିତୁଃ ପୁରଃ
ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ବାସୁଦେବ ନାମକ ଷ୍ଟୋତ୍ରର ମହିମା ବାପାଙ୍କ ଆଗରେ କହିଲେ।
ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସମାଗତ୍ଯ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଵରଂ ଶୁଭମ୍ । ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାମାସ ସୁପ୍ରସନ୍ନେନ ଚେତସା
ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ସେ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
କୁଂଜଲୋପି ଚ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଭୂପତେଃ । ହର୍ଷେଣ ମହତାଵିଷ୍ଟଃ ପୁତ୍ରମାଲିଂଗ୍ଯ ଵିଜ୍ଵଲମ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳଙ୍କ ମୁଖରୁ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା କୁଞ୍ଜଳ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ଆହ ପୁଣ୍ଯଂ କୃତଂ ଵତ୍ସ ତ୍ଵଯା ରାଜ୍ଞେ ମହାତ୍ମନେ । ଉପକାରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍
ସେ କହିଲେ, 'ବେଟା, ତୁମେ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କରିଛ; ବାସୁଦେବଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କରି ତୁମେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିଛ।'
ଏଵମାଭାଷ୍ଯ ତଂ ପୁତ୍ରମାଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯ ଚ । ପୁତ୍ରଂ ଦେଵସମୋପେତଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚୈଵ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏପରି କହି, ପୁଅକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଥିବା ପୁଅକୁ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ସ୍ଥିତଃ ସରିତ୍ତଟେ ରମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯୋପପଶ୍ଯତଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ତେଷାଂ ଵୃତ୍ତଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସୁନ୍ଦର ନଦୀକୂଳରେ ବସି, ଚ୍ୟବନ ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ଏହିପରି ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାମ ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି।
ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ମହାରାଜ ଅନ୍ଯତ୍କିଂ ତେ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ଵେନ ଉଵାଚ- ଅମୃତଂ ଶଂଖପାତ୍ରେଣ ପାନାର୍ଥଂ ମମ ଚାର୍ପିତମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବି? ବେନ କହିଲେ: ଶଂଖ ପାତ୍ରରେ ରଖିଥିବା ଅମୃତ ମୋତେ ପାନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି।
ତସ୍ମାତ୍କସ୍ଯ ନ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାତୁଂ ମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଭୂତଲେ । ଉତ୍ତମଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଜ୍ଞାନଂ ପାନାନାମିହ ସର୍ଵଦା
ତେଣୁ, ଏ ପୃଥିବୀରେ କିଏ ଏହା ପାନ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରିବେ ନାହିଁ? ସର୍ବଦା ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ଞାନ ପାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଯୈଵଂ କଥ୍ଯମାନସ୍ଯ ପାନେ ତୃପ୍ତିର୍ନ ଜାଯତେ । ଶ୍ରୋତୁଂ ହି ଦେଵଦେଵେଶ ମମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ
ତୁମେ ଏପରି କହୁଛ, ମୋର ଶୁଣିବା ଆଗ୍ରହ କେବେ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ; ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅବିରତ ବଢ଼ୁଛି।
କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦାନ୍ମେ କୁଂଜଲସ୍ଯାପି ଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ମହାତ୍ମନା କିମୁକ୍ତଂ ଚ ଚତୁର୍ଥଂ ତନଯଂ ପ୍ରତି
ମୋତେ ଦୟାକରି କୁଞ୍ଜଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସେଇ ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ପୁଅଙ୍କୁ କଣ କହିଥିଲେ, ସେ ସବୁ କଥା କହ।
ତତ୍ତ୍ଵଂ ସୁଵିସ୍ତରାଦେଵ କୃପଯା କଥଯସ୍ଵ ମେ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ- ଶ୍ରୂଯତାମଭିଧାସ୍ଯାମି ଚରିତ୍ରଂ କୁଂଜଲସ୍ଯ ଚ
ସତ୍ୟ କଥା ସବୁ ଖୁବ ଭଲଭାବେ ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଶୁଣ, ମୁଁ କୁଞ୍ଜଳଙ୍କ ଚରିତ୍ର କହିବି।
ବହୁଶ୍ରେଯଃ ସମାଯୁକ୍ତଂ ଚରିତ୍ରଂ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ଚ । ଇଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଖ୍ଯାନଂ ପାପନାଶନମ୍
ଚ୍ୟବନଙ୍କର ଅନେକ ଗୁଣ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାପକୁ ନାଶ କରେ ଏବଂ ମହାପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଯଃ ଶୃଣୋତି ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ସେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିବାର ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନଙ୍କ କଥା ଓ ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟରେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଦେଵଦେଵୋ ହୃଷୀକେଶସ୍ତ୍ଵଂଗପୁତ୍ରଂ ନୃପୋତ୍ତମମ୍ । ସମାଚଷ୍ଟ ମହାଶ୍ରେଯ ଆଖ୍ଯାନଂ ପାପନାଶନମ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ— ଦେବମାନ୍ୟ ହୃଷୀକେଶ ତ୍ୱଙ୍ଗଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଶୁଭ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ପାପକୁ ନାଶ କରେ।