ଏଵଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାକୀର୍ଣଂ ବ୍ରହ୍ମଲକ୍ଷ୍ମସମାଯୁତମ୍ । ସ ସୁବାହୁସ୍ତତୋ ରାଜା ତଯା ସୁପ୍ରିଯଯା ସହ
ଏଭଳି ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ସେଠି ସୁବାହୁ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ଵନଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍ । ଭାସମାନୋ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ସୂର୍ଯସଂନିଭଃ
ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଅଟବିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ ବସିଥିଲେ।
ରାଜମାନୋ ମହାଦୀପ୍ତ୍ଯା ପରଯା ସୂର୍ଯସଂନିଭଃ । ଯୋଗାସନସମାରୂଢୋ ଯୋଗପଟ୍ଟେନ ସଂଵୃତଃ
ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯୋଗାସନରେ ବସିଥିଲେ, ଯୋଗ ପଟିରେ ଢାକାଯାଇଥିଲେ।
ଵାମଦେଵଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଵରସ୍ତଥା । ଧ୍ଯାଯମାନୋ ହୃଷୀକେଶଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଵାମଦେବ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଭକ୍ତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵାମଦେଵଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନିସତ୍ତମମ୍ । ତ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯୈଵ ସ ରାଜା ପ୍ରିଯଯା ସହ
ସେ ମହାତ୍ମା ଵାମଦେବଙ୍କୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେଖି ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଵାମଦେଵସ୍ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଣତଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍ । ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯୈଵ ରାଜାନଂ ପ୍ରିଯଯାନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ ଵାମଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
ଉପଵେଶ୍ଯାସନେ ପୁଣ୍ଯେ ସୁବାହୁଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍ । ଆସନାଦି ତତଃ ପାଦ୍ଯୈରର୍ଘପୂଜାଦିଭିସ୍ତଥା
ସେ ପବିତ୍ର ଆସନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସୁବାହୁଙ୍କୁ ବସାଇଲେ, ତାପରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଆଦର କଲେ।
ମୁନିନା ପୂଜିତୋ ଭୂପଃ ପ୍ରିଯଯା ସହ ଚାଗତଃ । ଅଥ ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଜାନଂ ମହାଭାଗଵତୋତ୍ତମମ୍
ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ବସିଥିଲେ; ତାପରେ ରାଜା ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଵାମଦେଵ ଉଵାଚ- ତ୍ଵାମହଂ ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଂ ନରୋତ୍ତମମ୍ । ଜାନେ ଜ୍ଞାନେନ ରାଜେଂଦ୍ର ଦିଵ୍ଯେନ ଚୋଲଭୂମିପମ୍
ଵାମଦେବ କହିଲେ— ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଚୋଳ ଦେଶର ରାଜା।
ନିରାମଯଶ୍ଚାଗତୋସି ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଯା ଭାର୍ଯଯା ସହ । ରାଜୋଵାଚ- ନିରାମଯଶ୍ଚାଗତୋଽସ୍ମି ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦମ୍
ତୁମେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟା ନାମକ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ନିରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛ; ରାଜା କହିଲେ— ମୁଁ ନିରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
ମଯା ହି ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଆରାଧିତୋ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଭକ୍ତିପ୍ରୀତଃ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍
ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କୁ, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ସେମାନେ ଆରାଧନା କରିଛି।
କସ୍ମାତ୍ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତାତ ନ ଦେଵଂ କମଲାପତିମ୍ । କ୍ଷୁଧା ମେ ବାଧତେ ତାତ ତୃଷ୍ଣାତୀଵ ସୁଦାରୁଣା
ତେବେ, ହେ ପିତା, ମୁଁ କାହିଁକି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନି? ମୋତେ ଭୋକ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ହେ ପିତା, ତାପରେ ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ତାଭ୍ଯାଂ ଶାଂତିଂ ନ ଗଚ୍ଛାଵ ସୁଖଂ ଵିଂଦାଵ ନୈଵ ଚ । ଏତନ୍ମେକାରଣଂ ଦୁଃଖଂ ସଂଜାତଂ ମୁନିସତ୍ତମ
ଏହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ ପାଉଛି, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ମିଳୁନାହିଁ; ଏହି ଏକମାତ୍ର କାରଣରୁ ମୋର ଦୁଃଖ ହେଉଛି, ହେ ମହାମୁନି।
ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ବ୍ରୂହି ପ୍ରସାଦାତ୍ସୁମୁଖୋ ଭଵ । ଵାମଦେଵ ଉଵାଚ- ତ୍ଵଂ ତୁ ଭକ୍ତୋସି ରାଜେଂଦ୍ର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଦୈଵ ହି
ତେଣୁ ଏହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହ, ଦୟା କରି ମୋ ପ୍ରତି ମୃଦୁ ମୁହଁ ଦେଖାଅ। ବାମଦେବ କହିଲେ— ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତ।
ଆରାଧିତସ୍ତ୍ଵଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ପରଯା ମଧୁସୂଦନଃ । ଭକ୍ତ୍ଯୋପଚାରୈଃ ସ୍ନାନାଦ୍ଯୈର୍ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିଭିସ୍ତଥା
ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଛ; ଭକ୍ତିର ଉପଚାର, ସ୍ନାନ, ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ।
ନ ପୂଜିତୋଽଥ ନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ଫଲୈଶ୍ଚ ଜଗତାଂପତିଃ । ଦଶମୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ତ୍ଵଯୈଵ ଚ ସଦା କୃତମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିନାହାଁ; ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁମେ ସଦା ଏହି ରୀତି କରିଛ।
ଏକଭକ୍ତଂ ନ ଦତ୍ତଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ସୁଭୋଜନମ୍ । ଏକାଦଶୀଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନ କୃତଂ ଭୋଜନଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଏକଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉନାହାଁ; ଏକାଦଶୀ ଦିନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିନାହାଁ।
ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରାଯ ନ ଦତ୍ତଂ ଭୋଜନଂ ତ୍ଵଯା । ଅନ୍ନଂ ଚାମୃତରୂପେଣ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ସଦା
ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉନାହାଁ; ଏହି ଅନ୍ନ ସଦା ପୃଥିବୀରେ ଅମୃତ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଅନ୍ନଦାନଂ ଵିଶେଷେଣ କଦା ଦତ୍ତଂ ନ ହି ତ୍ଵଯା । ଓଷଧ୍ଯଶ୍ଚ ମହାରାଜ ନାନାଭେଦାସ୍ତୁ ତାଃ ଶୃଣୁ
ବିଶେଷ କରି, ତୁମେ କେବେ ଅନ୍ନଦାନ କରିନାହାଁ; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଔଷଧୀ ଉପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଏବେ ଶୁଣ।
କଟୁ ତିକ୍ତ କଷାଯାଶ୍ଚ ମଧୁରାମ୍ଲାଶ୍ଚ କ୍ଷାରକାଃ । ହିଂଗ୍ଵାଦ୍ଯୋପସ୍କରାଃ ସର୍ଵେ ନାନାରୂପାଶ୍ଚ ଭୂପତେ
ତିକ୍ତ, କଟୁ, କଷାୟ, ମଧୁର, ଆମ୍ଳ, ଏବଂ ଖାରା— ଏହା ସହିତ ହିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ମସଲା, ହେ ଭୂପତି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ।
ଅମୃତାଜ୍ଜଜ୍ଞିରେ ସର୍ଵା ଓଷଧ୍ଯଃ ପୁଷ୍ଟିହେତଵଃ । ଅନ୍ନମେଵ ସୁସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଔଷଧଵ୍ଯଂଜନାନ୍ଵିତମ୍
ସମସ୍ତ ପୋଷକ ଔଷଧୀ, ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ, ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଭଲ ଭାବେ ପକାଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ, ଔଷଧ ଓ ତରକାରି ସହିତ।
ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁରୂପେଭ୍ଯ ଇତି ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଦୀଯତେ । ପିତୃଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁରୂପେଭ୍ଯୋ ହସ୍ତେ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ହି
‘ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱରୂପ ଦେବତାଙ୍କୁ’ ବୋଲି ଭାବି, ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱରୂପ ଭାବି, ଏହି ଅନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅତିଥିଭ୍ଯସ୍ତତୋ ଦତ୍ଵା ପରିଜନଂ ପ୍ରଭୋଜଯେତ୍ । ସ୍ଵଯଂ ତୁ ଭୁଂଜତେ ପଶ୍ଚାତ୍ତଦନ୍ନମମୃତୋପମମ୍
ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଦେଇ, ପରେ ପରିଜନମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଅ; ତା’ପରେ ନିଜେ ଏହି ଅମୃତ ସମାନ ଅନ୍ନ ଖାଅ।
ପ୍ରେତ୍ଯ ଦୁଃଖଂ ନ ଚୈଵାସ୍ତି ତସ୍ଯ ସୌଖ୍ଯଂ ତୁ ଭୂପତେ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପିତରୋ ଦେଵାଃ କ୍ଷତ୍ରରୂପାଶ୍ଚ ଭୂପତେ
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ହେ ଭୂପତି, କେବଳ ସୁଖ ମିଳେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ହେ ଭୂପତି,
ଯଥା ହି କର୍ଷକଃ କଶ୍ଚିତ୍ସୁକୃଷିଂ କୁରୁତେ ସଦା । ତଦ୍ଵନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ କୃଷିଂ କୁର୍ଯାତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ଵିପ୍ରାସ୍ଯକେ ନୃପ
ଯେପରି ଏକ ଚାଷୀ ସଦା ଭଲ ଜମିରେ ଚାଷ କରେ, ସେପରି ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜମିରେ ଚାଷ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ରାଜା।
ସ୍ଵଭାଵଲାଂଗଲେନାପି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଭେଦଯେତ୍ । ଵୃଷଭୌ ତୁ ମତୌ ନିତ୍ଯଂ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚୈଵ ତପସ୍ତଥା
ନିଜ ସ୍ୱଭାବର ହାଳ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜମି ଚାଷ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଇଟି ବୃଷ ହେଉଛି ବୁଦ୍ଧି ଓ ତପସ୍ୟା।
ସତ୍ଯଜ୍ଞାନାନୁଭାଵୀଶଃ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ତୁ ପ୍ରତୋଦକଃ । ଵିପ୍ରନାମ୍ନି ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ନମସ୍କାରୈର୍ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ସତ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭବ ଓ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା ହେଉଛି ଚାଳନା; ବ୍ରାହ୍ମଣ ନାମକ ମହାଜମିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିଜ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଫୋଟଯେତ୍କଲ୍ମଷଂ ନିତ୍ଯଂ କୃଷିକୋ ହି ଯଥା ନୃପ । କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଉଦ୍ଯମେ ଯୁକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁକାମଃ ପ୍ରସାଦଯେତ୍
ଯେପରି ଚାଷୀ ସଦା ଜମିର ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରେ, ସେପରି ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ, ହେ ରାଜା; ଜମିରେ ଲାଗି ଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚାହିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର କୃପା ପାଏ।
ତଦ୍ଵଦ୍ଵାକ୍ଯୈଃ ଶୁଭୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଵିପ୍ରାଂଶ୍ଚାପି ପ୍ରସାଦଯେତ୍ । ପର୍ଵତୀର୍ଥାପ୍ତିକାଲଶ୍ଚ ଘନରୂପୋଭିଵର୍ଷଣେ
ଏହିପରି, ଭଲ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଉଚିତ୍। ପାହାଡ଼ ଖେତରେ ବିଆଁ ବୋପା ସମୟ ଆସିଲେ, ମେଘ ଆସି ବର୍ଷା କରେ,
ଵପ୍ତୁକାମୋ ଭଵେତ୍କ୍ଷେତ୍ରୀ ତତଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ପ୍ରଵାପଯେତ୍ । ତଦ୍ଵଦ୍ଭୂପପ୍ରସନ୍ନାଯ ଵିପ୍ରାଯ ପରିଦୀଯତେ
ଖେତମାଳି ବିଆଁ ବୋପିବାକୁ ଚାହିଁଲେ, ସେ ଖେତକୁ ପାଣି ଦେଇ ସିଞ୍ଚନ କରେ। ଏହିପରି, ରାଜା, ଖୁସି ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ।