ଦୁଃଖଶୋକୌ ଵିଧୂଯେହ ସର୍ଵଦୋଷୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ନାମୋଚ୍ଚାରେଣ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ସୁଚକ୍ରିଣଃ
ଏଠାରେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକକୁ ଦୂର କରି, ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ନୀତିମାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ପୁଣ୍ଯାତ୍ମାନୋ ମହାଭାଗା ଧ୍ଯାଯମାନା ଜନାର୍ଦନମ୍ । ତ୍ଵଯୈଵାରାଧିତୋ ଦେଵଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୁମେ ପୂଜିଛ।
ଅନ୍ନାଦିଦାନଂ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ନ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋଦିତମ୍ । ଫଲଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଜାନାମି ନ ଦୃଷ୍ଟୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ସେହି ଦାନ ମୁଁ ଦେଇନଥିଲି; ଏହାର ଫଳ କଣ ହୁଏ ମୁଁ ଜାଣେ, କାରଣ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି।
କ୍ଷୁଧା ମେ ବାଧତେ ରାଜଂସ୍ତୃଷ୍ଣା ଚୈଵ ପ୍ରଶୋଷଯେତ୍ । କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପ୍ରିଯଯା ରାଜା ଚିଂତାକୁଲେଂଦ୍ରିଯଃ
ମୋତେ ଭୋକ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ରାଜା, ଏବଂ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ମୋତେ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଉଛି। କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ଏଭଳି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାପୁଣ୍ଯମାଶ୍ରମଂ ଶ୍ରମନାଶନମ୍ । ଦିଵ୍ଯଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ତଡାଗୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରେ, ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ପୋଖରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵାପୀକୁଂଡତଡାଗୈଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯତୋଯପ୍ରପୂରିତୈଃ । ହଂସକାରଂଡଵାକୀର୍ଣଂ କହ୍ଲାରୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ଓ ତଳାଘର ସବୁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ହଂସ ଓ କଦଳୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, କମଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଆଶ୍ରମଃ ଶୋଭତେ ପୁତ୍ର ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵେଦିଭିଃ । ଦିଵ୍ଯଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ମୃଗଵ୍ରାତୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍
ହେ ପୁଅ, ସେ ଆଶ୍ରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ମୃଗମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ନାନାପୁଷ୍ପସମାକୀର୍ଣଂ ହୃଦ୍ଯଗଂଧସମାକୁଲମ୍ । ଦ୍ଵିଜସିଦ୍ଧୈଃ ସମାକୀର୍ଣମୃଷିଶିଷ୍ଯୈଃ ସମାକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଭରିଥିଲା, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ରହିଥିଲା, ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଯୋଗିଯୋଗେଂଦ୍ର ସଂଘୁଷ୍ଟଂ ଦେଵଵୃଂଦୈରଲଂକୃତମ୍ । କଦଲୀଵନସଂବାଧୈଃ ସୁଫଲୈଃ ପରିଶୋଭିତମ୍
ଯୋଗୀ ଓ ମହାଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସମାବେଶ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା, ଦେବମାନେ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଫଳେ ଭରିଥିବା କଦଳୀବନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତମ୍ । ଶ୍ରୀଖଂଡୈଶ୍ଚାରୁଗଂଧୈଶ୍ଚ ସୁଫଲୈଃ ଶୋଭିତଂ ସଦା
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲା, ସଦା ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏଵଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାକୀର୍ଣଂ ବ୍ରହ୍ମଲକ୍ଷ୍ମସମାଯୁତମ୍ । ସ ସୁବାହୁସ୍ତତୋ ରାଜା ତଯା ସୁପ୍ରିଯଯା ସହ
ଏଭଳି ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ସେଠି ସୁବାହୁ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ଵନଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍ । ଭାସମାନୋ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ସୂର୍ଯସଂନିଭଃ
ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଅଟବିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ ବସିଥିଲେ।
ରାଜମାନୋ ମହାଦୀପ୍ତ୍ଯା ପରଯା ସୂର୍ଯସଂନିଭଃ । ଯୋଗାସନସମାରୂଢୋ ଯୋଗପଟ୍ଟେନ ସଂଵୃତଃ
ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯୋଗାସନରେ ବସିଥିଲେ, ଯୋଗ ପଟିରେ ଢାକାଯାଇଥିଲେ।
ଵାମଦେଵଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଵରସ୍ତଥା । ଧ୍ଯାଯମାନୋ ହୃଷୀକେଶଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଵାମଦେବ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଭକ୍ତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵାମଦେଵଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନିସତ୍ତମମ୍ । ତ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯୈଵ ସ ରାଜା ପ୍ରିଯଯା ସହ
ସେ ମହାତ୍ମା ଵାମଦେବଙ୍କୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେଖି ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଵାମଦେଵସ୍ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଣତଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍ । ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯୈଵ ରାଜାନଂ ପ୍ରିଯଯାନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ ଵାମଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
ଉପଵେଶ୍ଯାସନେ ପୁଣ୍ଯେ ସୁବାହୁଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍ । ଆସନାଦି ତତଃ ପାଦ୍ଯୈରର୍ଘପୂଜାଦିଭିସ୍ତଥା
ସେ ପବିତ୍ର ଆସନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସୁବାହୁଙ୍କୁ ବସାଇଲେ, ତାପରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଆଦର କଲେ।
ମୁନିନା ପୂଜିତୋ ଭୂପଃ ପ୍ରିଯଯା ସହ ଚାଗତଃ । ଅଥ ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଜାନଂ ମହାଭାଗଵତୋତ୍ତମମ୍
ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ବସିଥିଲେ; ତାପରେ ରାଜା ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଵାମଦେଵ ଉଵାଚ- ତ୍ଵାମହଂ ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଂ ନରୋତ୍ତମମ୍ । ଜାନେ ଜ୍ଞାନେନ ରାଜେଂଦ୍ର ଦିଵ୍ଯେନ ଚୋଲଭୂମିପମ୍
ଵାମଦେବ କହିଲେ— ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଚୋଳ ଦେଶର ରାଜା।
ନିରାମଯଶ୍ଚାଗତୋସି ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଯା ଭାର୍ଯଯା ସହ । ରାଜୋଵାଚ- ନିରାମଯଶ୍ଚାଗତୋଽସ୍ମି ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦମ୍
ତୁମେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟା ନାମକ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ନିରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛ; ରାଜା କହିଲେ— ମୁଁ ନିରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
ମଯା ହି ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ । ଆରାଧିତୋ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଭକ୍ତିପ୍ରୀତଃ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍
ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କୁ, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ସେମାନେ ଆରାଧନା କରିଛି।
କସ୍ମାତ୍ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତାତ ନ ଦେଵଂ କମଲାପତିମ୍ । କ୍ଷୁଧା ମେ ବାଧତେ ତାତ ତୃଷ୍ଣାତୀଵ ସୁଦାରୁଣା
ତେବେ, ହେ ପିତା, ମୁଁ କାହିଁକି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନି? ମୋତେ ଭୋକ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ହେ ପିତା, ତାପରେ ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ତାଭ୍ଯାଂ ଶାଂତିଂ ନ ଗଚ୍ଛାଵ ସୁଖଂ ଵିଂଦାଵ ନୈଵ ଚ । ଏତନ୍ମେକାରଣଂ ଦୁଃଖଂ ସଂଜାତଂ ମୁନିସତ୍ତମ
ଏହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ ପାଉଛି, ସୁଖ ମଧ୍ୟ ମିଳୁନାହିଁ; ଏହି ଏକମାତ୍ର କାରଣରୁ ମୋର ଦୁଃଖ ହେଉଛି, ହେ ମହାମୁନି।
ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ବ୍ରୂହି ପ୍ରସାଦାତ୍ସୁମୁଖୋ ଭଵ । ଵାମଦେଵ ଉଵାଚ- ତ୍ଵଂ ତୁ ଭକ୍ତୋସି ରାଜେଂଦ୍ର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସଦୈଵ ହି
ତେଣୁ ଏହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହ, ଦୟା କରି ମୋ ପ୍ରତି ମୃଦୁ ମୁହଁ ଦେଖାଅ। ବାମଦେବ କହିଲେ— ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତ।
ଆରାଧିତସ୍ତ୍ଵଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ପରଯା ମଧୁସୂଦନଃ । ଭକ୍ତ୍ଯୋପଚାରୈଃ ସ୍ନାନାଦ୍ଯୈର୍ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିଭିସ୍ତଥା
ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଛ; ଭକ୍ତିର ଉପଚାର, ସ୍ନାନ, ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ।
ନ ପୂଜିତୋଽଥ ନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ଫଲୈଶ୍ଚ ଜଗତାଂପତିଃ । ଦଶମୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜେଂଦ୍ର ତ୍ଵଯୈଵ ଚ ସଦା କୃତମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିନାହାଁ; ଦଶମୀ ତିଥିରେ ତୁମେ ସଦା ଏହି ରୀତି କରିଛ।
ଏକଭକ୍ତଂ ନ ଦତ୍ତଂ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ସୁଭୋଜନମ୍ । ଏକାଦଶୀଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନ କୃତଂ ଭୋଜନଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଏକଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉନାହାଁ; ଏକାଦଶୀ ଦିନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିନାହାଁ।
ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିପ୍ରାଯ ନ ଦତ୍ତଂ ଭୋଜନଂ ତ୍ଵଯା । ଅନ୍ନଂ ଚାମୃତରୂପେଣ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ସଦା
ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉନାହାଁ; ଏହି ଅନ୍ନ ସଦା ପୃଥିବୀରେ ଅମୃତ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଅନ୍ନଦାନଂ ଵିଶେଷେଣ କଦା ଦତ୍ତଂ ନ ହି ତ୍ଵଯା । ଓଷଧ୍ଯଶ୍ଚ ମହାରାଜ ନାନାଭେଦାସ୍ତୁ ତାଃ ଶୃଣୁ
ବିଶେଷ କରି, ତୁମେ କେବେ ଅନ୍ନଦାନ କରିନାହାଁ; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଔଷଧୀ ଉପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଏବେ ଶୁଣ।
କଟୁ ତିକ୍ତ କଷାଯାଶ୍ଚ ମଧୁରାମ୍ଲାଶ୍ଚ କ୍ଷାରକାଃ । ହିଂଗ୍ଵାଦ୍ଯୋପସ୍କରାଃ ସର୍ଵେ ନାନାରୂପାଶ୍ଚ ଭୂପତେ
ତିକ୍ତ, କଟୁ, କଷାୟ, ମଧୁର, ଆମ୍ଳ, ଏବଂ ଖାରା— ଏହା ସହିତ ହିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ମସଲା, ହେ ଭୂପତି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ।