ରାଜାପି ପ୍ରିଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ କ୍ଷୁଧାତୃଷ୍ଣାପ୍ରପୀଡିତଃ । ନ ପଶ୍ଯତି ହୃଷୀକେଶଂ ଦୁଃଖେନ ମହତାନ୍ଵିତଃ
ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ, ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ସ ଦୁଃଖିତୋ ରାଜା ପ୍ରିଯଯା ସହ ସତ୍ତମ । ଆକୁଲ ଵ୍ଯାକୁଲୋ ଜାତଃ ପୀଡିତଃ କ୍ଷୁଧଯା ଭୃଶମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ, ଭୋକରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୀଡିତ ହେଲେ।
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଵେଗୈଶ୍ଚ ଧାଵତେ ଵସୁଧାଧିପଃ । ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗୋ ଵସ୍ତ୍ରଚଂଦନଭୂଷିତଃ
ଏପଟେ ସେପଟେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଭୂମିର ଅଧିପତି ଦୌଡ଼ିଲେ; ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, ଭଲ ଜମା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପମାଲାପ୍ରଶୋଭାଂଗୋ ହାରକୁଂଡଲକଂକଣୈଃ । ରତ୍ନଦୀପ୍ତିପ୍ରଶୋଭାଂଗଃ ପ୍ରଯଯୌ ସ ମହୀପତିଃ
ପୁଷ୍ପମାଳା, ହାର, କୁଣ୍ଡଳ ଓ କଙ୍କଣରେ ଶୋଭିତ, ରତ୍ନର ଚମକରେ ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେଇ ମହୀପତି ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ଦୁଃଖସମାଚାରଃ ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ଚ ପାଠକୈଃ । ଦୁଃଖଶୋକସମାଵିଷ୍ଟଃ ସ୍ଵପ୍ରିଯାଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଘେରାଯାଇ, ପାଠକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଡୁବିଯାଇ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ କଥା କହିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମହଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ସହ ସୁଶୋଭନେ । ଋଷିଭିଃ ସ୍ତୂଯମାନୋପି ଵିମାନେନାପି ଭାମିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଛି; ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି, ଦେବୀ, ମୁଁ ବିମାନରେ ବସିଛି।
କର୍ମଣା କେନ ମେ ଚେଯଂ କ୍ଷୁଧାତୀଵ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧତେ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନ ଦୃଷ୍ଟୋ ମଧୁସୂଦନଃ
କେଉଁ କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ତୀବ୍ର ଭୋକ ମୋ ପାଇଁ ଆସିଛି? ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନି।
ତତ୍କିଂ ହି କାରଣଂ ଭଦ୍ରେ ନ ଭୁନଜ୍ମି ମହତ୍ଫଲମ୍ । କର୍ମଣାଥ ନିଜେନାପି ଏତଦ୍ଦୁଃଖଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ହେ ଭଦ୍ରେ, କ’ଣ କାରଣ ଯେ, ମୁଁ ଏତେ ବଡ଼ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରୁନି? କିମ୍ବା ମୋର ନିଜ କର୍ମରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଆସିଛି କି?
ସୈଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କୁ ସେ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଭାର୍ଯୋଵାଚ- ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନାସ୍ତି ଧର୍ମସ୍ଯ ଵୈ ଫଲମ୍ । ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣେଷୁ ଯେ ପଠଂତି ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ
ଭାର୍ଯ୍ୟା କହିଲେ— ରାଜା, ତୁମେ ଠିକ୍ କହିଛ; ଧର୍ମର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ। ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି—
ଦୁଃଖଶୋକୌ ଵିଧୂଯେହ ସର୍ଵଦୋଷୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ନାମୋଚ୍ଚାରେଣ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ସୁଚକ୍ରିଣଃ
ଏଠାରେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକକୁ ଦୂର କରି, ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ନୀତିମାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ପୁଣ୍ଯାତ୍ମାନୋ ମହାଭାଗା ଧ୍ଯାଯମାନା ଜନାର୍ଦନମ୍ । ତ୍ଵଯୈଵାରାଧିତୋ ଦେଵଃ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୁମେ ପୂଜିଛ।
ଅନ୍ନାଦିଦାନଂ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ନ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋଦିତମ୍ । ଫଲଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଜାନାମି ନ ଦୃଷ୍ଟୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି, ସେହି ଦାନ ମୁଁ ଦେଇନଥିଲି; ଏହାର ଫଳ କଣ ହୁଏ ମୁଁ ଜାଣେ, କାରଣ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି।
କ୍ଷୁଧା ମେ ବାଧତେ ରାଜଂସ୍ତୃଷ୍ଣା ଚୈଵ ପ୍ରଶୋଷଯେତ୍ । କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପ୍ରିଯଯା ରାଜା ଚିଂତାକୁଲେଂଦ୍ରିଯଃ
ମୋତେ ଭୋକ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ରାଜା, ଏବଂ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ମୋତେ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଉଛି। କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ଏଭଳି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାପୁଣ୍ଯମାଶ୍ରମଂ ଶ୍ରମନାଶନମ୍ । ଦିଵ୍ଯଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ତଡାଗୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ତାପରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରେ, ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ପୋଖରୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଵାପୀକୁଂଡତଡାଗୈଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯତୋଯପ୍ରପୂରିତୈଃ । ହଂସକାରଂଡଵାକୀର୍ଣଂ କହ୍ଲାରୈରୁପଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ଓ ତଳାଘର ସବୁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ହଂସ ଓ କଦଳୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, କମଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଆଶ୍ରମଃ ଶୋଭତେ ପୁତ୍ର ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵେଦିଭିଃ । ଦିଵ୍ଯଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ମୃଗଵ୍ରାତୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍
ହେ ପୁଅ, ସେ ଆଶ୍ରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ମୃଗମାନଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ନାନାପୁଷ୍ପସମାକୀର୍ଣଂ ହୃଦ୍ଯଗଂଧସମାକୁଲମ୍ । ଦ୍ଵିଜସିଦ୍ଧୈଃ ସମାକୀର୍ଣମୃଷିଶିଷ୍ଯୈଃ ସମାକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଭରିଥିଲା, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ରହିଥିଲା, ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଯୋଗିଯୋଗେଂଦ୍ର ସଂଘୁଷ୍ଟଂ ଦେଵଵୃଂଦୈରଲଂକୃତମ୍ । କଦଲୀଵନସଂବାଧୈଃ ସୁଫଲୈଃ ପରିଶୋଭିତମ୍
ଯୋଗୀ ଓ ମହାଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସମାବେଶ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା, ଦେବମାନେ ଅଲଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଫଳେ ଭରିଥିବା କଦଳୀବନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣଂ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତମ୍ । ଶ୍ରୀଖଂଡୈଶ୍ଚାରୁଗଂଧୈଶ୍ଚ ସୁଫଲୈଃ ଶୋଭିତଂ ସଦା
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲା, ସଦା ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏଵଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସମାକୀର୍ଣଂ ବ୍ରହ୍ମଲକ୍ଷ୍ମସମାଯୁତମ୍ । ସ ସୁବାହୁସ୍ତତୋ ରାଜା ତଯା ସୁପ୍ରିଯଯା ସହ
ଏଭଳି ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ସେଠି ସୁବାହୁ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ଵନଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍ । ଭାସମାନୋ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ସୂର୍ଯସଂନିଭଃ
ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଅଟବିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁରୁଷ ବସିଥିଲେ।
ରାଜମାନୋ ମହାଦୀପ୍ତ୍ଯା ପରଯା ସୂର୍ଯସଂନିଭଃ । ଯୋଗାସନସମାରୂଢୋ ଯୋଗପଟ୍ଟେନ ସଂଵୃତଃ
ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯୋଗାସନରେ ବସିଥିଲେ, ଯୋଗ ପଟିରେ ଢାକାଯାଇଥିଲେ।
ଵାମଦେଵଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଵରସ୍ତଥା । ଧ୍ଯାଯମାନୋ ହୃଷୀକେଶଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଵାମଦେବ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଭକ୍ତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵାମଦେଵଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନିସତ୍ତମମ୍ । ତ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯୈଵ ସ ରାଜା ପ୍ରିଯଯା ସହ
ସେ ମହାତ୍ମା ଵାମଦେବଙ୍କୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେଖି ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଵାମଦେଵସ୍ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଣତଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍ । ଆଶୀର୍ଭିରଭିନଂଦ୍ଯୈଵ ରାଜାନଂ ପ୍ରିଯଯାନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ ଵାମଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କଲେ।
ଉପଵେଶ୍ଯାସନେ ପୁଣ୍ଯେ ସୁବାହୁଂ ରାଜସତ୍ତମମ୍ । ଆସନାଦି ତତଃ ପାଦ୍ଯୈରର୍ଘପୂଜାଦିଭିସ୍ତଥା
ସେ ପବିତ୍ର ଆସନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସୁବାହୁଙ୍କୁ ବସାଇଲେ, ତାପରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଆଦର କଲେ।
ମୁନିନା ପୂଜିତୋ ଭୂପଃ ପ୍ରିଯଯା ସହ ଚାଗତଃ । ଅଥ ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଜାନଂ ମହାଭାଗଵତୋତ୍ତମମ୍
ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହିତ ବସିଥିଲେ; ତାପରେ ରାଜା ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଵାମଦେଵ ଉଵାଚ- ତ୍ଵାମହଂ ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମଜ୍ଞଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଂ ନରୋତ୍ତମମ୍ । ଜାନେ ଜ୍ଞାନେନ ରାଜେଂଦ୍ର ଦିଵ୍ଯେନ ଚୋଲଭୂମିପମ୍
ଵାମଦେବ କହିଲେ— ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଚୋଳ ଦେଶର ରାଜା।
ନିରାମଯଶ୍ଚାଗତୋସି ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଯା ଭାର୍ଯଯା ସହ । ରାଜୋଵାଚ- ନିରାମଯଶ୍ଚାଗତୋଽସ୍ମି ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦମ୍
ତୁମେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟା ନାମକ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ନିରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛ; ରାଜା କହିଲେ— ମୁଁ ନିରୋଗ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।