ଵାପୀକୂପତଡାଗାନାଂ ପ୍ରପାନାଂ ଚୈଵ ଵେଶ୍ମନାମ୍ । ଆରାମାଣାଂ ଚ କର୍ତାରସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ପୋଖରୀ, କୁଆଁ, ଜଳାଶୟ, ପାନୀୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠାନ, ଘର ଓ ବଗିଚା ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଅସତ୍ଯେଷ୍ଵପି ଯେ ସତ୍ଯା ଋଜଵୋ ନାର୍ଜଵେଷ୍ଵପି । ରିପୁଷ୍ଵପିହିତା ଯେ ଚ ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ମିଥ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟବାଦୀ, ବାଂକା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସିଧାସଳଖ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୁଚି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଯସ୍ମିନ୍କସ୍ମିନ୍କୁଲେ ଜାତା ବହୁପୁତ୍ରାଃ ଶତାଯୁଷଃ । ସାନୁକ୍ରୋଶାଃ ସଦାଚାରାସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ଅନେକ ପୁଅ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୟାଳୁ ଓ ଭଲ ଆଚରଣର ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
କୁର୍ଵଂତ୍ଯଵଂଧ୍ଯଂ ଦିଵସଂ ଧର୍ମେଣୈକେନ ସର୍ଵଦା । ଵ୍ରତଂ ଗୃହ୍ଣଂତି ଯେ ନିତ୍ଯଂ ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଧର୍ମିକ ବ୍ରତ ଧରି ଦିନକୁ ଅର୍ଥବତ୍ତା କରନ୍ତି ଓ ସଦା ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଆକ୍ରୋଶଂତଂ ସ୍ତୁଵଂତଂ ଚ ତୁଲ୍ଯଂ ପଶ୍ଯଂତି ଯେ ନରାଃ । ଶାଂତାତ୍ମାନୋ ଜିତାତ୍ମାନସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଗାଳି ଦେବାକୁ ଓ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି, ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ ଓ ସଂଯମୀ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଯେ ଚାପି ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ତଥା ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ସାର୍ଥାନ୍ଵା ପରିରକ୍ଷଂତି ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଭୟଭୀତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜନନୀମାନେ ଓ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଗଂଗାଯାଂ ପୁଷ୍କରେ ତୀର୍ଥେ ଗଯାଯାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ । ପିତୃପିଂଡପ୍ରଦାତାରସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଗଙ୍ଗା, ପୁଷ୍କର ଓ ବିଶେଷ କରି ଗୟାର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପିତୃପିଣ୍ଡ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ନ ଵଶେ ଚେଂଦ୍ରିଯାଣାଂ ଚ ଯେ ନରାଃ ସଂଯମସ୍ଥିତାଃ । ତ୍ଯକ୍ତଲୋଭଭଯକ୍ରୋଧାସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଆଘାତରେ ନ ଥାଇ ସଂଯମରେ ରହନ୍ତି, ଲୋଭ, ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଯୂକା ମତ୍କୁଣଦଂଶାଦୀନ୍ଯେ ଜଂତୂଂସ୍ତୁଦତସ୍ତନୁମ୍ । ପୁତ୍ରଵତ୍ପରିରକ୍ଷଂତି ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ନିଜ ଶରୀରରୁ ଯୁକା, ଖଟମାସି, ଓ ଦଂଶ ଦେଇଥିବା ପୋକମାନଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଅଜ୍ଞାନାଚ୍ଚ ଯଥୋକ୍ତେନ ଵିଧିନା ସଂଚଯଂତି ଚ । ସର୍ଵଦ୍ଵଂଦ୍ଵସହା ଲୋକେ ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଅଜ୍ଞାନରୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଚୟ କରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଯେ ପୂତାଃ ପରଦାରାଂଶ୍ଚ କର୍ମଣା ମନସା ଗିରା । ରମଯଂତି ନ ସତ୍ଵସ୍ଥାସ୍ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମନ୍ତ୍ରୀ ଲୋକମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥାରେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ନିଂଦିତାନି ନ କୁର୍ଵଂତି କୁର୍ଵଂତି ଵିହିତାନି ଚ । ଆତ୍ମଶକ୍ତିଂ ଵିଜାନଂତି ତେ ନରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ନିନ୍ଦାସ୍ପଦ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ନିୟମିତ କାମ କରନ୍ତି ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଏଵଂ ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯା ତତ୍ତ୍ଵେନ ପାର୍ଥିଵ । ଦୁର୍ଗତିଃ ସଦ୍ଗତିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରାପ୍ଯତେ କର୍ମଭିର୍ଯଥା
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ସତ୍ୟ ସହିତ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି; ମନୁଷ୍ୟ ଯେମିତି କର୍ମ କରେ, ସେହିଅନୁଯାୟୀ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଫଳ ପାଏ।
ନରଃ ପରେଷାଂ ପ୍ରତିକୂଲମାଚରନ୍ପ୍ରଯାତି ଘୋରଂ ନରକଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ । ସଦାନୁକୂଲସ୍ଯ ନରସ୍ଯ ଜୀଵିନଃ ସୁଖାଵହା ମୁକ୍ତିରଦୂରସଂସ୍ଥିତା
ଯେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିରୋଧ କରି କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ସଦା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ନିକଟରେ ଅଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ଷଣ୍ଣଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା ଓ ଚ୍ୟବନଙ୍କର କଥା ବିଷୟରେ ଛଅନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସପ୍ତନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ । କୁଂଜଲ ଉଵାଚ- ଏଵମାକର୍ଣ୍ଯ ତାଂ ରାଜା ମୁନିନା ଭାଷିତାଂ ତଦା । ଧର୍ମାଧର୍ମଗତିଂ ସର୍ଵାଂ ତଂ ମୁନିଂ ସମଭାଷତ
କୁଞ୍ଜଳ କହିଲେ— ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଗତି ବିଷୟରେ ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ସୋହଂ ଧର୍ମଂ କରିଷ୍ଯାମି ସୋହଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଵାସୁଦେଵଂ ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ଯଜିଷ୍ଯେ ନିତରାଂ ମୁନେ
ସୁବାହୁ କହିଲେ— ମୁଁ ଧର୍ମ କରିବି, ମୁଁ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ସ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିବି, ହେ ମୁନି।
ହୋମେନ ତୁ ଜପେନୈଵ ପୂଜଯେନ୍ମଧୁସୂଦନମ୍ । ଯଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞଂ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଭୂପତିଃ
ହୋମ ଓ ଜପ ଦ୍ୱାରା ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଯଜ୍ଞ କରି, ତପସ୍ୟା କରି, ସେଇ ରାଜା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ପୂଜିତଃ ସର୍ଵକାମୈଶ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ସତ୍ଵରଂ ମୁଦା । ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଲୋକେ ଦେଵଦେଵଂ ନ ପଶ୍ଯତି
ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେ ଖୁସିରେ ଶୀଘ୍ର ଲାଭ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ମହାଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
କ୍ଷୁଧା ଜାତା ମହାତୀଵ୍ରା ତୃଷ୍ଣା ଚାତି ପ୍ରଵର୍ତତେ । ତଯୋଶ୍ଚାପି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଜୀଵପୀଡାକରା ବହୁ
ତେଜ ଭୋକ ଲାଗିଲା, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏହି ଦୁଇଟି ଜିବନକୁ ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା, ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ।
ରାଜାପି ପ୍ରିଯଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ କ୍ଷୁଧାତୃଷ୍ଣାପ୍ରପୀଡିତଃ । ନ ପଶ୍ଯତି ହୃଷୀକେଶଂ ଦୁଃଖେନ ମହତାନ୍ଵିତଃ
ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ, ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୂତ ଉଵାଚ- ଏଵଂ ସ ଦୁଃଖିତୋ ରାଜା ପ୍ରିଯଯା ସହ ସତ୍ତମ । ଆକୁଲ ଵ୍ଯାକୁଲୋ ଜାତଃ ପୀଡିତଃ କ୍ଷୁଧଯା ଭୃଶମ୍
ସୂତ କହିଲେ— ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ, ଭୋକରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୀଡିତ ହେଲେ।
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଵେଗୈଶ୍ଚ ଧାଵତେ ଵସୁଧାଧିପଃ । ସର୍ଵାଭରଣଶୋଭାଂଗୋ ଵସ୍ତ୍ରଚଂଦନଭୂଷିତଃ
ଏପଟେ ସେପଟେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଭୂମିର ଅଧିପତି ଦୌଡ଼ିଲେ; ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, ଭଲ ଜମା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପମାଲାପ୍ରଶୋଭାଂଗୋ ହାରକୁଂଡଲକଂକଣୈଃ । ରତ୍ନଦୀପ୍ତିପ୍ରଶୋଭାଂଗଃ ପ୍ରଯଯୌ ସ ମହୀପତିଃ
ପୁଷ୍ପମାଳା, ହାର, କୁଣ୍ଡଳ ଓ କଙ୍କଣରେ ଶୋଭିତ, ରତ୍ନର ଚମକରେ ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେଇ ମହୀପତି ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଵଂ ଦୁଃଖସମାଚାରଃ ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ଚ ପାଠକୈଃ । ଦୁଃଖଶୋକସମାଵିଷ୍ଟଃ ସ୍ଵପ୍ରିଯାଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଘେରାଯାଇ, ପାଠକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଡୁବିଯାଇ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ କଥା କହିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମହଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ସହ ସୁଶୋଭନେ । ଋଷିଭିଃ ସ୍ତୂଯମାନୋପି ଵିମାନେନାପି ଭାମିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଛି; ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି, ଦେବୀ, ମୁଁ ବିମାନରେ ବସିଛି।
କର୍ମଣା କେନ ମେ ଚେଯଂ କ୍ଷୁଧାତୀଵ ପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧତେ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନ ଦୃଷ୍ଟୋ ମଧୁସୂଦନଃ
କେଉଁ କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ତୀବ୍ର ଭୋକ ମୋ ପାଇଁ ଆସିଛି? ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନି।
ତତ୍କିଂ ହି କାରଣଂ ଭଦ୍ରେ ନ ଭୁନଜ୍ମି ମହତ୍ଫଲମ୍ । କର୍ମଣାଥ ନିଜେନାପି ଏତଦ୍ଦୁଃଖଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ହେ ଭଦ୍ରେ, କ’ଣ କାରଣ ଯେ, ମୁଁ ଏତେ ବଡ଼ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରୁନି? କିମ୍ବା ମୋର ନିଜ କର୍ମରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଆସିଛି କି?
ସୈଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କୁ ସେ ଏହିପରି କହିଲେ।
ଭାର୍ଯୋଵାଚ- ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନାସ୍ତି ଧର୍ମସ୍ଯ ଵୈ ଫଲମ୍ । ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣେଷୁ ଯେ ପଠଂତି ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ
ଭାର୍ଯ୍ୟା କହିଲେ— ରାଜା, ତୁମେ ଠିକ୍ କହିଛ; ଧର୍ମର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ। ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି—