ସୁଖଵ୍ଯାପ୍ତମନସ୍କାନାଂ ସହସା ପତନଂ ତଥା । ଇହ ଯତ୍କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ଫଲଂ ତତ୍ରୈଵ ଭୁଜ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ସୁଖରେ ମନ ଭରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ହଠାତ୍ ତଳକୁ ପଡ଼ନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ।
କର୍ମଭୂମିରିଯଂ ରାଜନ୍ଫଲଭୂମିରସୌ ସ୍ମୃତା । ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ମହାଂତସ୍ତୁ ଇମେ ଦୋଷାସ୍ତ୍ଵଯା ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ କୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ପୃଥିବୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ସ୍ଥାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ଭୋଗ କରିବାର ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ସୁବାହୁ କହିଲେ— ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ଯେଉଁ ଦୋଷ କହିଲ, ସେଗୁଡିକ ବଡ଼।
ନିର୍ଦୋଷାଃ ଶାଶ୍ଵତା ଯେନ୍ଯେ ତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଲୋକାନ୍ଵଦ ଦ୍ଵିଜ । ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ଆବ୍ରହ୍ମସଦନାଦେଵ ଦୋଷାଃ ସଂତି ଚ ଵୈ ନୃପ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିର୍ଦୋଷ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମତେ କୁହ, ହେ ଦ୍ବିଜ। ଜୈମିନି କହିଲେ— ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଦୋଷ ଅଛି, ରାଜନ।
ଅତଏଵ ହି ନେଚ୍ଛଂତି ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରାପ୍ତିଂ ମନୀଷିଣଃ । ଆବ୍ରହ୍ମସଦନାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାନ ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସଠାରୁ ଉପରେ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେହି ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦ।
ଶୁଭଂ ସନାତନଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପରଂବ୍ରହ୍ମେତି ତଦ୍ଵିଦୁଃ । ନ ତତ୍ର ମୂଢା ଗଚ୍ଛଂତି ପୁରୁଷା ଵିଷଯାତ୍ମକାଃ
ସେଠିକୁ ସମସ୍ତେ ଶୁଭ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଆଲୋକ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ଏହି ହେଉଛି ପରମ ବ୍ରହ୍ମ। ଏଠାରେ ମୂଢ଼ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଲିନ ଲୋକେ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
ଦଂଭମୋହଭଯଦ୍ରୋହ କ୍ରୋଧଲୋଭୈରଭିଦ୍ରୁତାଃ । ନିର୍ମମା ନିରହଂକାରା ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵାସ୍ସଂଯତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଢୋଙ୍ଗ, ମୋହ, ଭୟ, ଦ୍ୱେଷ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ସେମାନେ ନୁହଁନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ମମତା, ଅହଂକାର, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି—
ଧ୍ଯାନଯୋଗରତାଶ୍ଚୈଵ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ସାଧଵଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି।
ଏଵଂ ସ୍ଵର୍ଗଗୁଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁବାହୁଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ । ତମୁଵାଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଜୈମିନିଂ ଵଦତାଂଵରମ୍
ଏପରି ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଗୁଣ ଶୁଣି, ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ସୁବାହୁ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଜୈମିନିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ନାହଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ନ ଚୈଵେଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ମୁନେ । ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ପତନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍କର୍ମ ନ କରୋମ୍ଯହମ୍
ସୁବାହୁ କହିଲେ— ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବିନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ସେଥିପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ମୁନି। ଯେହেতୁ ତୁମେ ସେଠାରୁ ପତନ ଘଟେ ବୋଲି କହିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେନି।
ଦାନମେକଂ ମହାଭାଗ ନାହଂ ଦାସ୍ଯେକଦାଧ୍ରୁଵମ୍ । ଦାନାଚ୍ଚ ଫଲଲୋଭାଚ୍ଚ ତସ୍ମାତ୍ପତତି ଵୈ ନରଃ
ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଦାନ ତାହାର ଅସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ପାଇଁ ଦେଉନାହିଁ। ଦାନର ଫଳ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ପତିତ ହୁଏ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁବାହୁଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ । ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ଦେଵେଶଂ ଯଜିଷ୍ଯେ କମଲାପ୍ରିଯମ୍
ଏପରି କହି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁବାହୁ, ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି, ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା କମଳାପ୍ରିୟ ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜିବେ।
ଦାହପ୍ରଲଯସଂଵର୍ଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍ । ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଭୂପ ସର୍ଵଶ୍ରେଯଃ ସମାକୁଲମ୍
ମୁଁ ଏହି ଦାହ, ପ୍ରଳୟ ଓ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯିବି। ଜୈମିନି କହିଲେ— ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହିଛ, ରାଜନ, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟସ୍ ଭରିଥିବା।
ରାଜାନୋ ଧର୍ମଶୀଲାଶ୍ଚ ମହାଯଜ୍ଞୈର୍ଯଜଂତି ତେ । ସର୍ଵଦାନାନି ଦୀଯଂତେ ଯଜ୍ଞେଷୁ ନୃପନଂଦନ
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଧର୍ମଶୀଳ, ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରି ପୂଜା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦାନ ଯଜ୍ଞରେ ଦିଆଯାଏ, ରାଜାନନ୍ଦନ।
ଆଦାଵନ୍ନଂ ତୁ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଵସ୍ତ୍ରଂ ତାଂବୂଲମେଵ ଚ । କାଂଚନଂ ଭୂମିଦାନଂ ଚ ଗୋଦାନଂ ପ୍ରଦଦଂତି ଚ
ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭରେ ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ତାମ୍ବୁଳ, ସୁନା, ଜମି ଓ ଗାଈ ଦିଆଯାଏ।
ସୁଯଜ୍ଞୈର୍ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଲୋକଂ ତେ ପ୍ରଯାଂତି ନରୋତ୍ତମାଃ । ଦାନେନ ତୃପ୍ତିମାଯାଂତି ସଂତୁଷ୍ଟାଃ ସଂତି ଭୂମିପାଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ପୃଥିବୀର ଶାସକମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି।
ତପସ୍ଵିନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ନିତ୍ଯମେଵଂ ଯଜଂତି ତେ । ସୁଭିକ୍ଷାଂ ଯାଚଯିତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ତୁ ସମାଗତାଃ
ତପସ୍ୱୀ ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ ସଦା ଏଭଳି ପୂଜା କରନ୍ତି। ଭିକ୍ଷା ମାଗି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରନ୍ତି।
ଭିକ୍ଷାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ଭାଗାନି ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ଚ ଭୂପତେ । ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵିଭାଗୈକଂ ଗୋଗ୍ରାସଂ ତୁ ମହାମତେ
ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ଭାଗ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ରାଜନ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଭାଗ, ଗାଈ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ମହାମତି।
ସୁପାର୍ଶ୍ଵଵର୍ତିନାଂ ଚୈକଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ତପୋଧନାଃ । ତସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯ ପ୍ରଦାନେନ ଫଲଂ ଭୁଂଜଂତି ମାନଵାଃ
ଯେଉଁମାନେ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକ ଭାଗ ଦିଅନ୍ତି। ସେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରି ମଣିଷମାନେ ତାହାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
କ୍ଷୁଧାତୃଷାଵିହୀନାସ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଵ୍ରଜଂତି ଵୈ । ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ରାଜେଂଦ୍ର ଦେହି ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତଂ ଧନମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭୋକ ଓ ତିରିଷ୍ଣାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତେଣୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦାନ କର।
ଦାନାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଜ୍ଞାନାତ୍ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି । ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଯାଖ୍ଯାନମନୁତ୍ତମମ୍
ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଯିଏ ଶୁଣିବେ—
ତସ୍ଯ ସର୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାତ୍ପାପଂ ସର୍ଵଂ ଵିଲୀଯତେ । ଵିମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସଗଚ୍ଛତି
ସେ ସମସ୍ତ କାମନାରେ ସଫଳତା ପାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରିଯାଏ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ପଂଚନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନଙ୍କ କଥା ଓ ଗୁରୁତୀର୍ଥରେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ପଞ୍ଚାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସୁବାହୁରୁଵାଚ- କୀଦୃଶୈଃ କର୍ମଭିଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ଗଚ୍ଛଂତି ନରକଂ ନରାଃ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ତୁ କୀଦୃଶୈଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ସୁବାହୁ କହିଲେ— କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି? ଏବଂ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି? ଏହା ମୋତେ କହ।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଯେ ଦ୍ଵିଜା ଲୋଭମୋହିତାଃ । କୁକର୍ମାଣ୍ଯୁପଜୀଵଂତି ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ
ଜୈମିନି କହିଲେ— ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧର୍ମ ଓ ପୁଣ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ି, ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ି, ଖରାପ କାମ କରି ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ନାସ୍ତିକା ଭିନ୍ନମର୍ଯାଦାଃ କଂଦର୍ପଵିଷଯୋନ୍ମୁଖାଃ । ଦାଂଭିକାଶ୍ଚ କୃତଘ୍ନାଶ୍ଚ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଈଶ୍ୱରକୁ ନାମାନନ୍ତି, ନୀତି ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଅଭିମାନୀ ଓ ଅକୃତଜ୍ଞ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯ ନ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଯେ ଧନମ୍ । ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵାନାଂ ଚ ହର୍ତାରୋ ନରା ନିରଯଗାମିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଦେନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ପୁରୁଷାଃ ପିଶୁନାଶ୍ଚୈଵ ମାନିନୋଽନୃତଵାଦିନଃ । ଅସଂବଦ୍ଧପ୍ରଲାପାଶ୍ଚ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ
ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ଅଭିମାନୀ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି, ଅସମ୍ବନ୍ଧିତ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଯେ ପରସ୍ଵାପହର୍ତାରଃ ପରଦୂଷଣସୂଚକାଃ । ପରସ୍ତ୍ରୀଗାମିନୋ ଯେ ଚ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଦୋଷାରୋପ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ମିଶନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରାଣହିଂସାଯାଂ ଯେ ନରା ନିରତାଃ ସଦା । ପରନିଂଦାରତା ଯେ ଵୈ ତେ ଵୈ ନିରଯଗାମିନଃ
ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ସଦା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ସୁକୂପାନାଂ ତଡାଗାନାଂ ପ୍ରପାନାଂ ଚ ପରଂତପ । ସରସାଂ ଚୈଵ ଭେତ୍ତାରୋ ନରା ନିରଯଗାମିନଃ
ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ପାନିପାଗାଁ, ଓ ଝିଲିକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।