ଅକ୍ଷଯଂ ଜାଯତେ ତସ୍ଯ ଦାନସ୍ଯାପି ମହାଫଲମ୍ । ନ ଚ ପ୍ରସ୍ଥଂ ନ ଵା ମୁଷ୍ଟିଂ ନରସ୍ଯ ହି ନ ସଂଭଵେତ୍
ଏହି ଦାନର ମହାଫଳ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ମଣିଷ ପାଇଁ ଏକ ମୁଠି କିମ୍ବା ଏକ ଗ୍ରାସ ଦେବା କେବେ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଅନାସ୍ତିକ୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ପର୍ଵଣି ପ୍ରାପ୍ଯ ମାନଵଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଚୈକଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚୈଵ ପ୍ରଭୋଜଯେତ୍
ଯଦି ଅନାସ୍ତିକ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ କୌଣସି ପର୍ବ ଆସେ, ତେବେ ଏକ ମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଏକସ୍ଯାପି ପ୍ରଧାନସ୍ଯ ଅନ୍ନସ୍ଯାପି ପ୍ରଜେଶ୍ଵର । ଜନ୍ମାଂତରଂ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଚାନ୍ନଂ ପ୍ରଭୁଂଜତି
ପ୍ରଜାପତି, ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ପାଏ ଓ ସଦା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରେ।
ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପାତ୍ରେ ସକୃନ୍ନରୈଃ । ଜନ୍ମାଂତରଂ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯମେଵ ଭୁନକ୍ତି ଚ
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଭକ୍ତିରେ ଏକଥର ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହାର ଫଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମରେ ମିଳିଥାଏ ଓ ସଦା ଭୋଗ କରାଯାଏ।
ଅନ୍ନଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ହି ନିତ୍ଯଶଃ । ମିଷ୍ଟାନ୍ନପାନଂ ଭୁଂଜଂତି ତେ ନରା ଅନ୍ନଦାଯିନଃ
ଯେମାନେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।
ଅନ୍ନମେଵ ଵଦଂତ୍ଯେତ ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ । ପ୍ରାଣଭୂତଂ ନ ସଂଦେହମମୃତାଦ୍ଧି ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଖାଦ୍ୟ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଆବଶ୍ୟକ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଅମୃତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ଓ ଏହା ଜୀବନର ମୂଳ।
ପ୍ରାଣାସ୍ତେନ ପ୍ରଦତ୍ତା ହି ଯେନ ଚାନ୍ନଂ ସମର୍ପିତମ୍ । ଅନ୍ନଦାନଂ ମହାରାଜ ଦେହି ତ୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ, ମହାରାଜ, ତୁମେ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କର।
ଏଵମାକର୍ଣ୍ଯ ଵୈ ରାଜା ଜୈମିନେସ୍ତୁ ମହାତ୍ମନଃ । ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ଜୈମିନିଂ ଜ୍ଞାନପଂଡିତମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ମହାତ୍ମା ଜୈମିନିଙ୍କୁ ଆଉଥରେ ପଚାରିଲେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୈମିନିଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣେ ଭୂମିଖଂଡେ ଵେନୋପାଖ୍ଯାନେ ଗୁରୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଚ୍ଯଵନଚରିତ୍ରେ ଚତୁର୍ନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ବେନ ଉପାଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁତୀର୍ଥର ମହିମା ଓ ଚ୍ୟବନଙ୍କର କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚଉନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ମେ ଗୁଣାନ୍ବ୍ରୂହି ସାଂପ୍ରତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କରିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵଭାଵିକମ୍
ସୁବାହୁ କହିଲେ— ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗର ଗୁଣଗୁଡିକ କହ; ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ କରିବି।
ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ନଂଦନାଦୀନି ରମ୍ଯାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ । ତତ୍ରୋଦ୍ଯାନାନି ପୁଣ୍ଯାନି ସର୍ଵକାମଯୁତାନି ଚ
ଜୈମିନି କହିଲେ— ସ୍ୱର୍ଗରେ ନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ସର୍ଵକାମଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ଶୋଭନାନି ସମଂତତଃ । ଵିମାନାନି ସୁଦିଵ୍ଯାନି ସେଵିତାନ୍ଯପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ରହିଛି, ଚାରିପାଖରେ ଶୋଭା ପାଉଛି; ଦିବ୍ୟ ମହଲ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ଵିଚିତ୍ରାଣି କାମଗାନି ଵଶାନି ଚ । ତରୁଣାଦିତ୍ଯଵର୍ଣାନି ମୁକ୍ତାଜାଲାଂତରାଣି ଚ
ସମସ୍ତଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଇଚ୍ଛାପୂରକ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ଯାହା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଥାଏ; ସେଗୁଡିକ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ମୁକ୍ତା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।
ଚଂଦ୍ରମଂଡଲଶୁଭ୍ରାଣି ହେମଶଯ୍ଯାସନାନି ଚ । ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧାଶ୍ଚ ସର୍ଵଦୁଃଖଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଚାନ୍ଦ୍ରମା ମଣ୍ଡଳ ପରି ଧଳା ଓ ସୁନାର ଶଯ୍ୟା-ଆସନ ଅଛି; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ଅଭାବ।
ନରାଃ ସୁକୃତିନସ୍ତେଷୁ ଵିଚରଂତି ଯଥା ଭୁଵି । ନ ତତ୍ର ନାସ୍ତିକା ଯାଂତି ନ ସ୍ତେନା ନାଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ସେଠାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯେପରି ଘୁରନ୍ତି, ସେପରି ଘୁରନ୍ତି; ଅନାସ୍ତିକ, ଚୋର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକ ସେଠାକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି।
ନ ନୃଶଂସା ନ ପିଶୁନା ନ କୃତଘ୍ନା ନ ମାନିନଃ । ସତ୍ଯାସ୍ତପଃସ୍ଥିତାଃ ଶୂରା ଦଯାଵଂତଃ କ୍ଷମାପରାଃ
ସେଠାରେ କୌଣସି କ୍ରୁର, ନିନ୍ଦାକାରୀ, ଅକୃତଘ୍ନ ଓ ଅହଂକାରୀ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି; ସତ୍ୟବାଦୀ, ତପସ୍ୱୀ, ସୂର, ଦୟାଳୁ ଓ କ୍ଷମାଶୀଳ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଯଜ୍ଵାନୋ ଦାନଶୀଲାଶ୍ଚ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ତେ ନରାଃ । ନ ରୋଗୋ ନ ଜରାମୃତ୍ଯୁର୍ନ ଶୋକୋ ନ ହିମାତପୌ
ଯେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଓ ଦାନଶୀଳ, ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେଠାରେ ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ, ଶୋକ, ଶୀତ ଓ ତାପ ନାହିଁ।
ନ ତତ୍ର କ୍ଷୁତ୍ପିପାସା ଚ କସ୍ଯ ଗ୍ଲାନିର୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଗୁଣାଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଭୂପତେ
ସେଠାରେ ଭୋକ ଓ ତିଆସ ନାହିଁ, କାହାର ଦୁର୍ବଳତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି ଓ ଅନେକ ଗୁଣ ସ୍ୱର୍ଗର, ରାଜନ।
ଦୋଷାସ୍ତତ୍ରୈଵ ଯେ ସଂତି ତାଞ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ଶୁଭସ୍ଯ କର୍ମଣଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଫଲଂ ତତ୍ରୈଵ ଭୁଜ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଦୋଷ ଅଛି, ଏବେ ଶୁଣ; ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ସମସ୍ତ ଫଳ ସେଠାରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ।
ନ ଚାତ୍ର କ୍ରିଯତେ ଭୂଯଃ ସୋଽତ୍ର ଦୋଷୋ ମହାନ୍ସ୍ମୃତଃ । ଅସଂତୋଷଶ୍ଚ ଭଵତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୀପ୍ତାଂ ପରାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ସେଠାରେ ଆଉ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ଏହିଟି ବଡ଼ ଦୋଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଅତ୍ୟଧିକ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଅସନ୍ତୋଷ ହୁଏ।
ସୁଖଵ୍ଯାପ୍ତମନସ୍କାନାଂ ସହସା ପତନଂ ତଥା । ଇହ ଯତ୍କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ଫଲଂ ତତ୍ରୈଵ ଭୁଜ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ସୁଖରେ ମନ ଭରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ହଠାତ୍ ତଳକୁ ପଡ଼ନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ।
କର୍ମଭୂମିରିଯଂ ରାଜନ୍ଫଲଭୂମିରସୌ ସ୍ମୃତା । ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ମହାଂତସ୍ତୁ ଇମେ ଦୋଷାସ୍ତ୍ଵଯା ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ କୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ପୃଥିବୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ସ୍ଥାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଫଳ ଭୋଗ କରିବାର ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ସୁବାହୁ କହିଲେ— ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ଯେଉଁ ଦୋଷ କହିଲ, ସେଗୁଡିକ ବଡ଼।
ନିର୍ଦୋଷାଃ ଶାଶ୍ଵତା ଯେନ୍ଯେ ତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଲୋକାନ୍ଵଦ ଦ୍ଵିଜ । ଜୈମିନିରୁଵାଚ- ଆବ୍ରହ୍ମସଦନାଦେଵ ଦୋଷାଃ ସଂତି ଚ ଵୈ ନୃପ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିର୍ଦୋଷ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମତେ କୁହ, ହେ ଦ୍ବିଜ। ଜୈମିନି କହିଲେ— ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଦୋଷ ଅଛି, ରାଜନ।
ଅତଏଵ ହି ନେଚ୍ଛଂତି ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରାପ୍ତିଂ ମନୀଷିଣଃ । ଆବ୍ରହ୍ମସଦନାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାନ ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସଠାରୁ ଉପରେ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେହି ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦ।
ଶୁଭଂ ସନାତନଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପରଂବ୍ରହ୍ମେତି ତଦ୍ଵିଦୁଃ । ନ ତତ୍ର ମୂଢା ଗଚ୍ଛଂତି ପୁରୁଷା ଵିଷଯାତ୍ମକାଃ
ସେଠିକୁ ସମସ୍ତେ ଶୁଭ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଆଲୋକ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ଏହି ହେଉଛି ପରମ ବ୍ରହ୍ମ। ଏଠାରେ ମୂଢ଼ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଲିନ ଲୋକେ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
ଦଂଭମୋହଭଯଦ୍ରୋହ କ୍ରୋଧଲୋଭୈରଭିଦ୍ରୁତାଃ । ନିର୍ମମା ନିରହଂକାରା ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵାସ୍ସଂଯତେଂଦ୍ରିଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଢୋଙ୍ଗ, ମୋହ, ଭୟ, ଦ୍ୱେଷ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ସେମାନେ ନୁହଁନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ମମତା, ଅହଂକାର, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି—
ଧ୍ଯାନଯୋଗରତାଶ୍ଚୈଵ ତତ୍ର ଗଚ୍ଛଂତି ସାଧଵଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି।
ଏଵଂ ସ୍ଵର୍ଗଗୁଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁବାହୁଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ । ତମୁଵାଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଜୈମିନିଂ ଵଦତାଂଵରମ୍
ଏପରି ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଗୁଣ ଶୁଣି, ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ସୁବାହୁ, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଜୈମିନିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୁବାହୁରୁଵାଚ- ନାହଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ନ ଚୈଵେଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ମୁନେ । ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ପତନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତ୍କର୍ମ ନ କରୋମ୍ଯହମ୍
ସୁବାହୁ କହିଲେ— ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବିନାହିଁ, ଏବଂ ମୋତେ ସେଥିପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ମୁନି। ଯେହেতୁ ତୁମେ ସେଠାରୁ ପତନ ଘଟେ ବୋଲି କହିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେନି।
ଦାନମେକଂ ମହାଭାଗ ନାହଂ ଦାସ୍ଯେକଦାଧ୍ରୁଵମ୍ । ଦାନାଚ୍ଚ ଫଲଲୋଭାଚ୍ଚ ତସ୍ମାତ୍ପତତି ଵୈ ନରଃ
ହେ ମହାଭାଗ, ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଦାନ ତାହାର ଅସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ପାଇଁ ଦେଉନାହିଁ। ଦାନର ଫଳ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ପତିତ ହୁଏ।